Wormwervels geven wolkbreuk

Tot nog toe onbekende kleine wervelingen in wolken zijn waarschijnlijk de reden waarom wolken sneller uitregenen dan meteorologen konden verklaren....

De Delftse onderzoeker ir. Bas van Haarlem zag de centimeters lange structuren voor het eerst in simulaties van een liter wolk met honderdduizenden druppeltjes, uitgevoerd op de Cray C90-supercomputer van rekencentrum SARA in Amsterdam.

Uit metingen aan wolken is al geruime tijd bekend dat er relatief veel meer grote druppels aanwezig zijn dan de gebruikelijke modellen kunnen verklaren. Volgens Van Haarlem komt dat doordat weerkundigen een te grof beeld van turbulentie hanteren.

Van Haarlems wervelingen, die hij aanduidt als 'luchtwormen', fungeren als een soort kleine centrifuges die kleine druppeltjes efficiënt naar de buitenrand slingeren en daar met elkaar versmelten. Als ze eenmaal meer dan twintig micrometer groot zijn, treedt een kettingreactie op tot een regendruppel is ontstaan die zal vallen.

Zonder de kleinschalige turbulentie, blijkt ook uit Van Haarlems berekeningen, kan het drie uur duren voor een oververzadigde wolk werkelijk begint uit te regenen. Mét luchtwormen is dat slechts tientallen minuten, volgens de onderzoeker een veel realistischer tijdspanne.

Meer over