ColumnJasper van Kuijk

Wordt een brug vernoemd naar een familielid? Neem dan altijd een ‘Zoetermeer Leisurestad’-clausule op

null Beeld
Jasper van Kuijk

Als je niet zou weten wie Nelson Mandela was en je rijdt bij Zoetermeer onder de Nelson Mandelabrug door, dan is waarschijnlijk je eerste gedachte: wat heeft die man misdaan? De fietsers- en voetgangersbrug annex het treinstation is bepaald niet het charmantste bouwsel van Nederland.

Het is een niet heel subtiele jarennegentigcompositie van beton, staal en glas, en met een glazen overkapping die op een of andere manier een wat goedkope plexiglas uitstraling heeft. Misschien doordat een deel van het glas geel is (maar dus niet vergeeld). Dat er jarenlang in grote plakletters ‘Zoetermeer Leisurestad - www.zoetermeerbruist.nl’ op stond hielp ook niet. In 2012 hield het VPRO-televisieprogramma De Slag om Nederland een verkiezing voor de lelijkste plek van Nederland, waarbij het gebied rond de Nelson Mandelabrug de tweede plek veroverde.

En daar staat dan je naam op. Ik stel me een scène voor waarbij Mandela bij leven en welzijn langskomt in Zoetermeer en naast de wethouder ruimtelijke ordening staat te kijken naar zijn brug. Waarop de wethouder in aandoenlijk Neder-Engels zegt: ‘You know, even though you would not exactly call this bridge beautiful, the people of our city still love it very much. Because you can cycle and walk over it. You know.’

null Beeld VK Graphics
Beeld VK Graphics

Zoetermeer staat natuurlijk niet alleen. Mijn thuisstad Den Helder had ooit een Koningin Julianaplein dat in feite gewoon een parkeerplaats was én majesteitsschennis. En het President Kennedyplein in Maastricht – ook al een parkeerplaats – gaat een heel eind richting belediging van een bevriend voormalig staatshoofd. Het zijn van die gevallen waarbij je je afvraagt of het nou wel zo eervol is voor de persoon dat het gebouwde naar hem of haar is vernoemd, of dat het ding ontzettend mazzel heeft dat-ie naar zo’n gewaardeerd persoon is vernoemd.

Het zal niet expres zijn. Dat men iets neerzette en keek en toen dacht: ‘Oeps, dit moeten we maar eens even flink gaan vernoemen naar iemand.’ Op het moment van oplevering is men toch op z’n minst blij met de functionaliteit die het gebouwde biedt: ‘Hier kunnen een hoop mensen wonen.’ Of ‘deze ringweg scheelt een hoop verkeer in de stad’. En het is soms lastig inschatten hoe een bouwwerk uiteindelijk gewaardeerd zal worden.

Het is een goede gewoonte om straten te vernoemen naar overleden personen, zodat je niet het risico loopt dat de persoon na de vernoeming alsnog rare bokkesprongen uithaalt die de naam besmetten. Misschien moeten we dat ook omgekeerd doen. Eerst eens afwachten hoe het gebouwde zich ontwikkelt en wordt gewaardeerd. En dan toestemming vragen aan de familie voor een vernoeming. Ik zou dan als familie altijd een zogenoemde ‘Zoetermeer Leisurestad’-clausule opnemen, dat er niet in grote plakletters slogans op mogen worden geplakt. Die tekst is trouwens vervangen door de nieuwe slogan van Zoetermeer. ‘Zoetermeer is de plek.’ The place, you know.

Jasper van Kuijk op Twitter: @jaspervankuijk

Meer over