Wijers klampt aan bij high tech VS

Leek Nederland maar een béétje op Silicon Valley. Had het maar íets van die dynamiek. Minister Wijers op 'Internetreis'...

Leek Nederland maar een béétje op Silicon Valley. Had het maar íets van die dynamiek. Minister Wijers op 'Internetreis'.

'JE moet je in Nederland altijd overkwalificeren. Maar iedereen met een goed idee kan hier op day one een miljoen dollar krijgen om te beginnen.'

Scherper kan de succesvolle ondernemer Arthur van Hoff (34) het verschil tussen Nederland en Silicon Valley in Californië niet illustreren. 'Als je hier komt, krijg je een culture shock. Er heerst een totaal andere sfeer dan in Europa. Iedereen wil hier slagen in de high tech industry. Een keer mislukken: geen probleem, dat heet ervaring opdoen.'

Van Hoff heeft alleen nog ervaring met succes. Zijn bedrijf Marimba heeft binnen een jaar meer dan honderd werknemers en miljoenen dollars omzet. Marimba maakt software voor andere softwarebedrijven die hun klanten via Internet service willen geven. Onder zijn klanten zitten de grootste Amerikaanse hightech-bedrijven. Over een paar jaar gaat het bedrijf naar de beurs en zal Van Hoff multimiljonair zijn.

Internet is the word in Silicon Valley. Het gebied dat hoort bij de regio San Francisco is van oudsher de bakermat van alles wat met computers te maken heeft, maar een paar jaar geleden zat de klad er goed in. Met de opkomst van de elektronische snelweg is dat voorbij: het aantal succesvolle nieuwe ondernemingen is in een jaar tijd verdubbeld.

Van Hoff vertelt zijn verhaal aan een delegatie Nederlandse bezoekers met aan het hoofd minister Wijers van Economische Zaken, deze week op 'Internetreis' in de VS. Hij heeft maar één wens: dat Nederland ook zoiets krijgt, al is het maar met een fractie van de dynamiek van Silicon Valley. Wijers: 'We moeten niet denken dat we dit zomaar in Nederland kunnen opbouwen. Maar iets daarvan moet lukken.'

Luisterend naar Van Hoff en een andere succesvolle Nederlander uit de regio, Adriaan Ligtenberg (41), zakt bij de Nederlanders even de moed in de schoenen. Ligtenberg heeft zijn geld al met meerdere companies verdiend. Alles gaat hier snel: in zes maanden een bedrijf oprichten en een product naar de markt brengen, vervolgens binnen een paar maanden weer een nieuw product. 'Zoals jullie daarover praten, geweldig', verzucht Wijers. 'Als ik dat in Nederland doe, word ik meteen nerveus genoemd.'

Het geheim van Silicon Valley is niet alleen de aanwezigheid van top-universiteiten, en industrieën als Hewlett Packard of Intel, maar ook een overvloed aan risicokapitaal voor startende bedrijven.

Ligtenberg: 'Mensen zoals ik gaan gewoon hun geld investeren in venture capital funds. Ik hoef geen boot of vliegtuig.' Ligtenberg en vele andere geslaagde high tech-ondernemers steken hun geld in nieuwe ondernemingen in de Valley, waardoor het proces van groei en vernieuwing onverkort doorgaat.

In Silicon Valley werd in 1996 1,8 miljard dollar (3,6 miljard gulden) risicokapitaal gestoken in high tech-starters. In het grotere Nederland is dit jaar voor alle soorten starters tegen de achthonderd miljoen gulden beschikbaar. De venture capital funds in de Valley zijn allemaal gespecialiseerd in high tech. 'Ze worden geleid door mensen die het zelf allemaal al een keer gedaan hebben, en precies weten welke startups kans maken', aldus Ligtenberg.

'Als ik jullie zo hoor, zeggen jullie: vergeet het maar in Nederland. Maar wat moeten we doen om het toch voor elkaar te krijgen', vraagt hij succesvolle emigranten. Die zijn aanvankelijk weinig enthousiast over kansen voor Nederland. 'Ik was laatst bij een bedrijf in Nederland, dat voor vierhonderd man één Internet-aansluiting had', aldus Van Hoff. 'Dat is natuurlijk onmogelijk.'

Volgens hem ontbreekt het in Nederland ook aan enthousiasme voor technische kennis bij de jeugd. 'Toen ik in 1981 begon op de HTS in Enschede waren er zeshonderd studenten. Nu nog maar zestig.'

Wijers wil met ondernemers als Van Hoff en Ligtenberg iets van de grond krijgen in Nederland. Ook met de succesvolle Nederlander Roel Pieper, nu tweede man van Compaq, wil hij dynamiek brengen naar Nederland. 'Ik zou willen dat er tussen dit soort mensen en Nederland een band ontstaat.'

De Van Hoffs en Piepers kunnen een voorbeeld zijn: 'Hun verhalen zijn prachtige illustraties van de misvattingen die in Nederland bestaan over de VS als een land met louter sociale ellende en excessieve rijkdom. Dit zijn geen rechtse ballen maar ondernemers met hartstocht voor technologie.'

Wijers komt met plannen om met name het venture capital deel van het succes in de valley te kopiëren naar Nederland. 'Het betekent een andere rol van de overheid, daar ben ik van overtuigd. We moeten een soort platform scheppen om dit te starten', aldus Wijers. Angst dat overheid meer regels en inmenging betekent, is hierbij overbodig, zegt de pleitbezorger van meer marktwerking in Nederland. 'Hier in de Valley is het ook begonnen op de Stanford University, die geld kreeg van de overheid en dat op een bepaalde manier gebruikt heeft.'

Wijers ziet vooral brood in de ontwikkeling van handel op Internet. Als Nederland mee wil doen op de elektronische snelweg zal het vooral in deze handel, die in de VS sneller groeit dan waar dan ook, een vooraanstaande positie moeten innemen. Nederland zou als de 'digitale' poort naar Europa kunnen gaan functioneren, maar het probleem is dat de Europese Unie minder snel is in het liberaliseren van de Internetmarkt dan de VS en Wijers zouden willen.

'Europa kwam met iets meer regelgeving in zijn laatste voorstellen dan wij in gedachten hadden', zegt Ira Magaziner, de adviseur van president Clinton op het gebied van de elektronische snelweg. Magaziner ontvangt Wijers en zijn delegatie met een staf van zes topambtenaren van diverse departementen in Washington. Het is een goed teken: de VS willen met het kleine Nederland zaken doen. 'Nederland heeft een aantal zeer goede uitgangspunten', zegt Magaziner.

Magaziner en Wijers ontwikkelen concrete plannen. Nederlandse en Amerikaanse bedrijven zullen samen op projectbasis specifieke problemen gaan oplossen, zoals op het gebied van elektronisch betalen, beveiliging van de 'elektronische handtekening', privacy-bescherming en bescherming van 'merknamen' en copyright op het Internet. Wijers en zijn collega in het Amerikaanse kabinet, Daley, geven vervolgens een gezamenlijke verklaring uit, die vooral uitspreekt dat de Internethandel geheel vrij moet zijn, niet mag worden belast met tarieven, en dat niet de overheid maar de bedrijven er regels en standaarden voor zullen ontwikkelen.

De verklaring gaat heel wat verder dan wat de Europese Commissie daar tot nu toe over heeft gezegd. 'We zullen daar goed met Brussel over praten, want het ligt gevoelig', zegt Wijers. 'Maar we hebben ons nu aan de VS verplicht, en we zullen als een soort buitenboordmotor hangend aan Europa het tempo erin houden.'

Mike Ackermans

Meer over