ColumnJasper van Kuijk

Wazig coronabeleid: ‘niet actief handhaven’ bij de coronapas

null Beeld

Diverse grote steden hebben aangegeven ‘niet actief te gaan handhaven’, dat wil zeggen: controleren of horecaondernemers hun bezoekers vragen om de coronapas. Alleen met deze app, die aangeeft of mensen gevaccineerd, negatief getest of recentelijk hersteld zijn van corona, heb je vanaf 25 september toegang tot onder andere horeca, theaters en bioscopen. Ik was meteen benieuwd hoe dat in zijn werk gaat, ‘niet actief handhaven’. Ik zag een station voor me waarop alle ov-chipkaartpoortjes open en uit staan. En als je dan aan het NS-personeel vraagt: ‘Hé, controleren jullie niet?’ ‘Jawel, want de poortjes stáán er wel. We controleren alleen niet actief. Snap je?’

‘Niet actief handhaven’ bestaat niet. Het staat tenminste niet actief in de Van Dale. De manier waarop en de mate waarin kan verschillen, maar als je handhaaft, handhaaf je. En als je dat niet doet, dan handhaaf je niet.

Het idee van handhaven is dat je aangeeft waar een grens ligt. Het is feedback voor burgers en bedrijven over waar de grenzen van het toelaatbare liggen. Als je bij je belastingaangifte vergeet je burgerservicenummer in te vullen, dan is het wel zo fijn als zo’n digitaal formulier aangeeft dat je dat bent vergeten. Want dan kun je je gedrag aanpassen en met een beetje mazzel onthoud je het voor een volgende keer. Geen feedback en je weet niet dat je iets fout hebt gedaan en al helemaal niet wat.

Overigens blijkt ‘niet actief handhaven’ in verschillende steden iets anders te betekenen. Amsterdam liet weten ondernemers die hun bezoekers alleen steekproefsgewijs controleren ‘niet snel’ een boete te zullen geven. Logisch, want snel is actief. Een boete kan wel volgen bij een exces, en dat is volgens burgemeester Halsema ‘als cafés na sluitingstijd nog vol staan met honderden mensen’. Dat laatste lijkt dan weer niet zoveel van doen te hebben met toegangscontrole, tenzij niet-gevaccineerden standaard tot veel later blijven zuipen. Breda gaat horecaondernemers steekproefsgewijs controleren en Den Haag wil ‘horecazaken niet één op één controleren’, maar burgemeester Van Zanen wilde niet zeggen dat Den Haag niet gaat handhaven.

En dat is natuurlijk wat ‘niet actief handhaven’ betekent. Het niet doen, maar dat niet zeggen. Rutte had ‘geen actieve herinnering’ aan een gesprek over de functie elders voor Pieter Omtzigt. Rutte wilde zeggen dat hij het er niet over had gehad, zonder te zeggen dat hij het er niet over had gehad. Maar als je als burgemeesters zó onduidelijk communiceert, motiveert dat horecauitbaters niet bepaald om op hun beurt hun bezoekers wél actief te controleren. En dan sta je voor je het weet alsnog actief te handhaven.

Misschien wordt het zo langzamerhand tijd om de ‘branding’ van Nederland te veranderen. Er staat Je maintiendrai in ons wapen, maar als we iets níét doen in dit land, dan is het handhaven. Ik zou willen voorstellen: Je ne maintiendrai pas activement.

null Beeld

Jasper van Kuijk op Twitter: @jaspervankuijk

Meer over