nieuws

Vaccinatie verkleint kans op langdurige covidklachten nauwelijks

Wie is ingeënt tegen corona en het virus alsnog krijgt, kan ook het langdurige postcovidsyndroom krijgen. De kans op het syndroom, voorheen ‘longcovid’, is bij gevaccineerden maar iets kleiner dan bij mensen die níét werden ingeënt.

Maarten Keulemans
Ambulanceverpleegkundige Roger Schleipen zit al twee jaar thuis nadat hij tijdens zijn werk het coronavirus opliep.  Beeld ANP / Roger Dohmen Fotografie
Ambulanceverpleegkundige Roger Schleipen zit al twee jaar thuis nadat hij tijdens zijn werk het coronavirus opliep.Beeld ANP / Roger Dohmen Fotografie

Dat blijkt uit een nieuwe studie onder 34 duizend gevaccineerde Amerikanen die toch nog corona kregen, in vakblad Nature Medicine. Wie is ingeënt, heeft tien tot twintig procent minder kans om een half jaar later nog steeds corona-achtige klachten te hebben.

Maar velen krijgen dus wél slepende klachten als vermoeidheid, concentratiestoornissen, benauwdheid en pijnklachten. Dat betekent dat vaccinatie slechts ‘gedeeltelijke bescherming’ tegen postcovid geeft, constateert een onderzoeksgroep onder leiding van epidemioloog Ziyad Al-Aly van de Universiteit van Washington.

Opvallend is dat vaccinatie vooral bij mensen die onverhoopt in het ziekenhuis belanden langdurige klachten blijkt tegen te gaan. Voor wie milde covid kreeg en dat thuis kon uitzieken, is de kans op allerlei langdurige klachten na vaccinatie nauwelijks kleiner dan zónder. Wie longcovid wil voorkomen, zal dus ook na vaccinatie moeten oppassen het virus niet op te lopen, adviseert Al-Aly.

Nog steeds niet zomaar een griep

Vaccinatie beschermt tot zo’n 90 procent tegen overlijden aan de gevolgen van corona, blijkt uit andere analyses. Maar in de maanden na de acute ziektefase hebben gevaccineerden alsnog haast tweemaal zoveel risico om te overlijden als mensen zonder corona, blijkt uit de cijfers van Al-Aly. Bij ongevaccineerde mensen is dat overlijdensrisico overigens nog eens zo’n 30 procent hoger. Al eerder kwam aan het licht dat corona de kans op vooral hart- en vaatziekten maanden later nog vergroot.

Internist-infectioloog Chantal Bleeker-Rovers (Radboud UMC) is na lezing van de resultaten ‘echt onder de indruk’. ‘Mensen willen graag twee dingen horen: dat corona voorbij is en dat het niet erger is dan de oude, vertrouwde griep. Maar deze cijfers laten opnieuw zien dat corona ook na vaccinatie niet zomaar een griepje is. Vaccinatie beschermt, maar niet genoeg. Ook al komen gevaccineerde mensen minder vaak in het ziekenhuis, deze resultaten laten zien dat een infectie na vaccinatie toch belangrijke gevolgen kan hebben.’

In een van de deelanalyses vergelijkt Al-Aly de coronapatiënten zelfs met veertienduizend grieppatiënten die moesten worden opgenomen in het ziekenhuis. De gevaccineerde coronapatiënten blijken zo’n 30 procent hogere kans te hebben op nasleepklachten een halfjaar later. Hun kans dat ze een tot zes maanden later overlijden is zelfs tweeënhalf keer groter dan bij grieppatiënten.

Angst en stress

De nieuwe resultaten komen op een moment dat er net een andere studie stof doet opwaaien. Wetenschappers die ruim honderd patiënten met postcovidsyndroom op allerlei manieren testten en onderzochten, konden geen enkel tastbaar verschil aanwijzen met mensen die géén corona hadden gehad. Behalve één: een licht verband tussen postcovidsyndroom en gevoeligheid voor angst en stress eerder in het leven.

Dat voedt het verhaal dat postcovidsyndroom ‘tussen de oren’ zou zitten. Maar zelf erkennen de onderzoekers, in Annals of Internal Medicine, dat ze misschien gewoon niet goed genoeg hebben gezocht. Zo keek men niet naar afwijkingen die in andere studies van postcovidpatiënten wél aan het licht kwamen, zoals microscopische bloedklonters, achtergebleven virussen in de darmen, afgebrokkelde zenuwuiteindes en ontstekingsstoffen in het hersenvocht.

Meer over