NieuwsNieuwe haaiensoorten

Twee nieuwe haaiensoorten met zaagkoppen ontdekt in de Indische Oceaan

Anderhalve meter lang, een kop als een kettingzaag en tot voor kort volslagen onbekend voor de wetenschap. Biologen beschrijven twee nieuwe haaiensoorten die ze onlangs ontdekten in de Indische Oceaan.

De nieuw ontdekte Annazaaghaai, waarschijnlijk een vrouwtje, net na de vangst.Beeld Simon Weigmann

De twee nieuwe soorten horen bij een familie die tot voor kort uit slechts acht soorten bestond. Leden van deze familie onderscheiden zich doordat hun kop is uitgerust met een soort zaag. 

Volgens Andrew Temple, coauteur van de publicatie in Plos One, is de zaag het haaienequivalent van een Zwitsers zakmes: ‘Ze gebruiken hem niet alleen om hun prooien te doden, maar ook om ze daarna in hapklare brokken te hakken.’ Zaaghaaien leven van vissen, schelpdieren en inktvis.

Bang voor deze nieuwe zaaghaaien hoeven mensen niet te zijn: de gevonden exemplaren waren maximaal anderhalve meter lang. Bovendien leven ze alleen dieper dan 20 meter. 

Volgens Temple benadrukt deze vondst hoe belangrijk de wateren bij Oost-Afrika zijn voor de biodiversiteit van haaien en roggen en hoe weinig we eigenlijk weten van deze uithoek van de wereld. De haaien waren al dood toen de wetenschappers ze vonden in de netten van plaatselijke vissers. Door de beesten te vergelijken met een exemplaar dat al in het Nationaal Natuurhistorisch Museum in Londen lag, wisten ze dat het om een nieuwe soort ging.

Een zaaghaai uit de collectie van het Nationaal Natuurhistorisch Museum in Londen.Beeld Kevin Webb / The Trustees Of The Natural History Museum Londen

Visserij

De grootschalige visserij op haaien en roggen vormt wereldwijd een bedreiging voor veel soorten. Temple: ‘Dat werpt de vraag op hoeveel onbekende haaiensoorten of vissen zoals deze eigenlijk in de netten van vissers belanden. Er is een reële kans dat andere, onbekende soorten uitsterven nog voor ze ontdekt worden.’ Volgens Temple is er meer onderzoek nodig om te achterhalen hoe groot de dreiging van de visserij op de twee nieuwe soorten is.

Het is een spectaculair jaar voor haaien, zegt marien bioloog Lisa Becking van de Wageningen Universiteit over de dubbele ontdekking. Begin dit jaar zijn er ook al vier nieuwe soorten beschreven, die met hun buikvinnen over de riffen bij Australië lopen. 

Volgens Becking is het uniek dat wetenschappers zulke grote dieren nooit eerder zagen: bij een landdier van anderhalve meter is dat bijna niet voor te stellen.

Dochter en nichtje

Simon Weigmann, de hoofdauteur van de publicatie, vernoemde de nieuwe soorten naar zijn dochter en nichtje. De twee zaaghaaien gaan voortaan door het leven als Kaya’s sixgill sawshark en Anna’s sixgill sawshark, oftewel de kayazaaghaai en de annazaaghaai. Van de reeds bekende zaaghaaiensoorten heeft er maar één net als de twee nieuwe soorten zes kieuwspleten.

Kayazaaghaaien werden opgevist voor de kust van Madagaskar vanuit dieptes tussen de 200 en 300 meter. Plaatselijke vissers vingen de annazaaghaaien bij Zanzibar, dicht bij een steile onderwaterhelling. Waarschijnlijk komen de haaien, net als veel andere soorten, ’s nachts vanuit de diepte tevoorschijn om in ondieper water te jagen.

Dat de nieuwe soorten opduiken in de Indische Oceaan is niet toevallig, omdat daar simpelweg minder onderzoekers werken. Er zijn veel minder onderzoekscentra dan bijvoorbeeld in het Caribisch gebied. Becking: ‘Toch worden ook in de Cariben nog regelmatig nieuwe soorten ontdekt, zeker in de diepzee. Magisch, al die soorten waar we nog helemaal geen weet van hebben. Er zijn nog zoveel biodiversiteitschatten te ontdekken.’

Volg ons Huh?!-blog
Opmerkelijke inzichten uit de wetenschap, voor u bij elkaar geblogd door onze wetenschapsredacteuren.

Hoe maken we slijmmatten een sexy studieobject?
‘Er is een marien vervolg op The Blob nodig. Als het net zo gaat als bij Jaws en de fascinatie voor haaien, worden die slijmmatten vanzelf een razendpopulair studieobject’, schrijft marien bioloog Lisa Becking.

Meer over