ColumnJoost Zaat

Superdure pilletjes die het leven van de westerse opa’s en oma’s een piepklein stukje verlengen

null Beeld

Met de genen van haar oma Uyut, mijn schoonmoeder, haalt ze met gemak het jaar 2213. Hoe ze dan leeft, kan ik me niet voorstellen. In ieder geval moet ze ergens anders wonen. De miljoenenstad waar ze nu aan de andere kant van de wereld woont, is dan al dik een halve eeuw in zee gezakt.

Niet alleen het water bedreigt haar. Door de permanente file van miljoenen stinkende brommertjes, tuktuks, oude dieseltaxi’s en kolencentrales heeft ze (11 maanden oud) al het equivalent van 350 pakjes sigaretten gerookt.

Dat gaat haar levensverwachting jaren naar beneden drukken. Ook al vonden rechters onlangs dat de Indonesische president meer moet doen aan het bestrijden van de luchtvervuiling, daar is de weg nog veel langer en stroperiger dan hier.

Dicht bij huis lijkt het beter, maar hier staat ook de grootste vervuiler van Nederland 25 kilometer van mijn huis al tientallen jaren kankerverwekkende stoffen uit te braken. Er zitten in de IJmond 20 tot 100 keer meer zware metalen en polycyclische aromatische koolwaterstoffen in de lucht dan in pak hem beet Urk. Daar is ook van alles mis maar is de lucht tenminste schoon.

Even dachten we dat corona tot een andere leefstijl zou dwingen: meer aandacht voor elkaar, genieten van schone lucht en geen weekendtripjes naar Barcelona. De afgelopen weken nemen de dampende verkeersfiles echter toe tot pre-covidtijden, hebben boze boeren zich alweer gemeld en loopt Schiphol weer vol. De vrees van viruswappies voor een ‘Build back better’ is lariekoek. Er wordt niks gebouwd, van toeslagenaffaire tot klimaat, alles laten politici en ook wij burgers op zijn beloop. Alsof het allemaal vanzelf goed komt.

Intussen zakt de zorg door haar hoeven, want ook daar lijkt niks geleerd. Onstilbare vraag aan zorg aan de ene en het onstuitbare aantal zorgverlaters aan de andere kant leiden tot een aanhoudend verstoord evenwicht. Op korte termijn is er geen toverstaf, maar acuut schrappen van minder niet-zinvolle bureaucratie geeft lucht. Zo moet de Wet toetreding zorgaanbieders – wat mooi klinkt, maar alleen maar administratieve rompslomp veroorzaakt – voor de eerste lijn van tafel. En met het stoppen met zorg die niets aan de kwaliteit van het leven toevoegt, hoeven we ook niet te wachten op beslisvaardige politici.

Al helpt het niet meteen, de samenleving moet de prioriteit verleggen: van superdure pilletjes die het leven van de westerse opa’s en oma’s een piepklein stukje verlengen naar een beter klimaatbeleid, verbieden van tabak, aan banden leggen van de levensmiddelenindustrie, beter onderwijs en armoedebestrijding. Alleen dan hebben onze kinderen en kleinkinderen een toekomst.

Drie weken geleden kon ik mijn kleine liefje voor het eerst knuffelen. Eindelijk hadden haar vader en moeder corona- en bureaucratische hindernissen overwonnen. Trekken aan oma Uyut’s oude vel, de Indische familie Kumpulan, Artis, met opa’s spullen smijten, alles vond zij fantastisch. Te midden van alle kommer en kwel geeft ze mij zo grote vreugde. Nog twee weken, dan ademt ze weer vieze lucht in. Hoewel, ze moeten daar eerst acht dagen in strikte hotelquarantaine.

Joost Zaat is huisarts

Meer over