Pusztais straatvegers

Wie vermoordde John F. Kennedy? Die onoplosbare vraag vat zo langzamerhand de zaak samen van dr. Arpad Pusztai, een Brits-Hongaarse onderzoeker die de wereld rondreist om te waarschuwen tegen de potentiële gevaren van genetisch gemanipuleerd voedsel....

Pusztai verklaarde in augustus vorig jaar op de Britse televisie dat consumptie van aardappelen die genetisch waren geprepareerd om het voor zoogdieren onschadelijke sneeuwklokje-lectine aan te maken, het immuunsysteem van ratten aantast en hun groei vermindert. Zijn onderzoek zou dat hebben uitgewezen. Kort daarna werd Pusztai met pensioen gestuurd door zijn werkgever, het Rowett Research Institute in Aberdeen. Van betrouwbare resultaten zou geen sprake zijn: Pusztai had twee onderzoeken door elkaar gehaald.

Niet erg wetenschappelijk. Maar de uitspraken van Pusztai leidden, ondanks de ontkenning door het instituut, tot groot tumult in Groot-Brittannië. Een onschuldige ingreep maakt ratten ziek: welke onzichtbare gevaren loeren er dan niet in de genetisch gemanipuleerde sojabonen en maïskorrels die al jaren op de markt zijn?

De controverse duurt voort tot op heden. In februari van dit jaar ondertekenden twintig wetenschappers een petitie waarin zij om eerherstel vroegen van Pusztai. Drie maanden later kwam het weerwoord van een anonieme commissie van de gerespecteerde Britse academie van wetenschappen: dat onderzoek van Pusztai, dat deugt van geen kant.

Daarmee lijkt de zaak afgedaan. Maar Pusztai geeft niet op. Tijdens zijn lezing in Amsterdam probeerde hij met indrukwekkende cijfers en tabellen nogmaals zijn gelijk te halen. En hij verklaarde dat zijn artikel nu op de burelen van een gerenommeerd tijdschrift liggen. Mocht dit het stuk niet accepteren, dan gaat hij het publiceren op zijn eigen website: http://www. freenetpages.co.uk/hp/a.pusztai.

Pusztai, vlak voor zijn lezing: 'Ik ben wetenschapper. Het is mijn rol om de waarheid te vertellen.'

Maar het commentaar van de Britse academie dan? Pusztai weer: 'Wie zijn die mensen die mijn resultaten hebben bekeken? Het zouden straatvegers kunnen zijn. Ze moeten zeggen wie ze zijn. Dan kunnen we ook zien of ze door de industrie worden betaald.'

Dat is een verdachtmaking die klinkt als een uitvlucht. Misschien was het toch niet zo verstandig van Milieudefensie om Pusztai uit te nodigen voordat zijn onderzoek is gepubliceerd. De man trekt wel de nodige aandacht, maar wordt door een groot deel van zijn collega's met een scheef oog bekeken.

En dat terwijl er wel degelijk vragen bestaan over de openheid en grondigheid van onderzoek naar de gevaren van genetisch gemanipuleerd voedsel, zo bleek uit de discussie na Pusztais voordracht.

Een vertegenwoordiger van Unilever verzekerde: 'Genetisch gemanipuleerde soja is waarschijnlijk het meest onderzochte ingrediënt in de geschiedenis van de Nederlandse voedingsmiddelenindustrie.' Maar Marijke Vos, Kamerlid voor GroenLinks, zei later: 'Onderzoek naar medicijnen duurt jaren. Voedsel komt zo makkelijk op de markt.'

Daar zit een groot deel van het probleem. Genetisch gemanipuleerd voedsel overschrijdt in de ogen van velen de grens tussen etenswaar en farmacie. Daarom zullen er tot in lengten van dagen vragen zijn over de schadelijke gevolgen ervan voor mens en natuur, ook al wordt er niks gevonden. Misschien is dat terecht, misschien ook niet. En misschien werd Kennedy gewoon vermoord door Lee Harvey Oswald.

Meer over