Proef ter vergroting van palingstand blijkt redelijk succesvol Zeeland helpt jonge alen de dijk over

Een proef in Zeeland om de terugloop van paling een halt toe te roepen, is volgens de provincie een 'redelijk succes'....

Van onze verslaggeefster

AMSTERDAM

Afgelopen weekeinde sloeg bioloog W. Dekker van het Rijksinstituut voor Visserij Onderzoek (RIVO) alarm, omdat de palingstand in vergelijking met begin jaren tachtig met 90 procent is afgenomen. Dat geldt voor de hele West-Europese kust.

De provincie Zeeland noemt haar maatregel daarom 'een druppel op een gloeiende plaat'. Bij de Prommelsluis bij Kerkwerve op Schouwen en bij Hoedekenskerke op Zuid-Beveland zijn 50 centimeter brede goten geplaatst, belegd met kokosmatten, waardoor de jonge paling zelf al klimmend over de dijk zwemt. Vroeger kon de aal wel door de sluisjes zwemmen, maar nu is het polderwater door waterkeringen afgesloten van de zee. 'De aalgoot heft die blokkade op', zegt R. Hoekstra van de provincie.

Achter de Prommelsluis werd in 1995 drieduizend ton aal geteld en een jaar later al tienduizend ton. Bij Hoedekenskerke bleven deze aantallen beide jaren beperkt tot enkele honderden tonnen. Zeeland zal op nog twee plaatsen aalgoten aanleggen. Ook Friesland en Noord-Holland willen ermee aan de slag.

Aan de Rijksuniversiteit Leiden worden proeven gedaan om te bezien of paling uiteindelijk kunstmatig kan worden gekweekt. In zwemtunnels wordt de zesduizend kilometer lange reis nagebootst die de Europese en Noord-Amerikaanse paling maken om het paaigebied, de Sargassozee in het Caribisch gebied, te bereiken. Onderzoeker

dr. G. van den Thillart wil nagaan door welke omstandigheden de paling geslachtsrijp wordt.

Wanneer dat duidelijk is, zou het een koud kunstje moeten zijn om de paling kunstmatig te kweken. Veel paling in West-Europa wordt opgekocht door Japan en China, waar deze zoetwatervis enorm populair is. De prijs per kilo kan oplopen tot duizend gulden en dat zet aan tot overbevissing.

Volgens Van den Thillart raakt de paling door de lange tocht zijn vetreserve kwijt. Door uitputting verandert ook de hormoonhuishouding. Die kan verder verstoord worden door verontreiniging met pcb's, die zich in het vetweefsel van de vis ophopen. Het vet verdwijnt en een hoge dosis pcb's blijft over. Hierdoor kan het dier steriel worden.

'Als pcb's zo'n grote rol spelen, kun je internationaal maatregelen nemen om deze stoffen niet meer in het milieu te lozen', aldus de onderzoeker. Over enige tijd wil hij ook hormonen gaan toedienen om te zien of de paling kunstmatig geslachtsrijp kan worden gemaakt.

RIVO-bioloog Dekker ziet daar weinig in. 'Men is al heel lang bezig met dergelijk onderzoek en niemand is het ooit gelukt. In Leiden kijkt men hoe de paling zwemt en wat de vervuiling met de aal doet. Het is uitgesloten dat een wilde populatie geïmiteerd kan worden.'

Volgens de bioloog voelt vrijwel niemand in Europa zich verantwoordelijk voor de dramatische achteruitgang van de visstand, omdat de palingvisserij zo'n kleinschalige activiteit is . Toch zijn er maatregelen denkbaar in Europees verband, zegt hij. Zoals de bepaling dat een deel van elke rivier vrij moet blijven van palingvangst. De daarin aanwezige paling kan dan ontsnappen voor de trek over de Atlantische Oceaan.

Meer over