nieuws

Oxfordvaccin veel werkzamer bij uitstel tweede prik

Het coronavaccin van de Universiteit van Oxford en fabrikant AstraZeneca werkt een stuk beter als men wacht met het toedienen van de tweede prik. Uit nieuwe cijfers van AstraZeneca blijkt dat het vaccin ruim 80 procent van de ingeënten beschermt als men de tweede dosis pas na drie maanden geeft. Daarmee wordt het vergelijkbaar met de zeer goed werkende vaccins van Moderna en Pfizer.

Premier Boris Johnson kijkt toe hoe een verpleegkundige van een ziekenhuis in Noord-Londen wordt gevaccineerd. Beeld AP
Premier Boris Johnson kijkt toe hoe een verpleegkundige van een ziekenhuis in Noord-Londen wordt gevaccineerd.Beeld AP

Tot dusver was de werkzaamheid van het Oxfordvaccin ‘slechts’ 60 procent, vergelijkbaar met de griepprik. Maar door de eerste dosis van het vaccin langer te laten inwerken, blijkt die bescherming toe te nemen. Waarschijnlijke reden is dat het hoofdbestanddeel van het vaccin – een chimpanseeverkoudheidsvirus – langer blijft rondzingen in het lichaam, vertelt desgevraagd immunoloog Ramon Arens (LUMC). ‘Dat is een verschil tussen dit vaccinplatform en de vaccins van Moderna en Pfizer.’

Wel is de tweede prik uiteindelijk nodig: na vier maanden begint de werkzaamheid van het vaccin weer terug te zakken, tot nog maar een op de drie ingeënten beschermd is, blijkt uit de nieuwe onderzoekscijfers die AstraZeneca woensdag bekendmaakte.

‘Dat is in lijn met de eerdere resultaten voor dit vaccin’, duidt vaccinoloog Cécile van Els (RIVM, Universiteit Utrecht). ‘Nu hebben ze dit in een grotere studiegroep bekeken en zie je dat vermoedens die men al had worden bevestigd met hogere aantallen.’ De resultaten zijn overigens nog niet officieel gepubliceerd in een vakblad.

Doorgifte

De nieuwe onderzoekscijfers, uit Brazilië en het Verenigd Koninkrijk, bevestigen ook dat het vaccin bij ongeveer de helft van de personen die ermee zijn ingeënt doorgifte van het virus tegengaat. Ook dat was al bekend sinds AstraZeneca in november zijn eerste onderzoeksresultaten presenteerde. Maar nu werd het inzicht opeens alsnog het nieuwtje van de dag, nadat de Britse minister Matt Hancock het in een interview ‘absoluut geweldig’ had genoemd.

Volgens veel media zou het vaccin liefst twee op de drie ingeënten ‘steriliseren’ tegen het virus, maar uit de achterliggende cijfers blijkt dat dat niet klopt: die hoge bescherming zag men slechts bij een subgroep, van drieduizend Britten die per ongeluk een te lage dosering hadden gekregen. In Europa is de regel dat het vaccin alleen in volledige dosering wordt toegediend.

Knallende ruzie

Het vaccin van AstraZeneca werd vorige week toegelaten tot de Europese markt, na een tumultueuze week waarin het bedrijf knallende ruzie kreeg met de Europese Commissie over het aantal te leveren doses vaccin. Het vaccin is een van de pijlers onder de Nederlandse vaccinatiestrategie: te gebruiken voor de bulk van volwassenen van 18 tot 60 jaar.

Aanvankelijk was het de bedoeling dat ons land dit kwartaal al 4,5 miljoen doses van het vaccin zou krijgen, nu worden dat er anderhalf miljoen. In de lente en zomer moeten er nog zo’n 10 miljoen vaccins volgen.

Meer over