Op maat gesneden thuisbezorgd

Nooit meer radeloos dwalen op Internet, maar lui achterover terwijl het nieuws wordt thuisbezorgd. Dat is webcasting, een systeem waarmee de gevestigde mediamagnaten greep willen krijgen op nieuwe media....

De NOS weet ervan, zeggen ze bij Euro-Partners in Den Bosch. Het kleine automatiseringsbedrijf plukt aan de lopende band berichten van Teletekst en verwerkt de koppen van het nieuws in zijn 'webkrant' op het Internet. Daar is toestemming voor, zegt Eric Helsloot, verantwoordelijk voor de verkoop van de netknipselkrant Eurocaster. Bij navraag blijkt dat enigszins overdreven. De leiding van NOS Teletekst weet van niets, aldus een woordvoerder. Toestemming is nooit gegeven. 'We zullen er nog eens naar kijken.'

De rel is onbeduidend, maar laat zien hoe knullig Nederlandse bedrijven aansluiting proberen te krijgen bij de belangrijkste vernieuwing op Internet. Eurocaster en het even nieuwe Net@ktua zijn beide gretige navolgers van PointCast, een Amerikaans bedrijf dat het afgelopen jaar het net stevig opschudde. Dankzij PointCast kunnen gevestigde uitgevers hun machtspositie verdedigen tegen de chaos en het anarchisme die bij Internet leken te horen.

Webkranten als PointCast of Eurocaster maken gebruik van zogenoemde 'push-technieken'. Dat zijn technieken die maken dat op maat gesneden nieuws bijna vanzelf op de computer van de lezer binnenloopt. Niet langer hoeft die zich radeloos een weg te banen over het net, zich suf te bladeren door nieuwsgroepen en homepages. Voortaan kiest hij kanalen, voor amusement, nieuws, of een quiz, net als op zijn televisie. De uitgevers 'duwen' het nieuws bij zijn pc naar binnen.

De techniek is al meer dan een jaar oud, maar de twee Nederlandse producten zijn zo nieuw dat de een (Eurocaster) pas sinds enkele dagen met een demoversie op het net te vinden is, terwijl de ander nog moet beginnen met het verspreiden van een half miljoen gratis cd-roms met software. Vooralsnog zitten beide vooral verlegen om nieuws, of wat op het Internet content heet. Zonder dat nieuws is een webkrant niet meer dan technologie op zoek naar een toepassing, even doelloos als een acteur zonder rol.

De twee webkranten willen dolgraag afspraken maken met nieuwsproducenten als kranten, tijdschriften, weermannen of bijvoorbeeld de Amsterdamse effectenbeurs. Zolang die niet meedoen, huurt Net@ktua, een product van Internetaanbieder Capitol Online, de financieel journalist Eddy Schekman in. Schekman moet daar overigens in de schaduw staan van Pernille La Lau, een voormalige televisiester die laatstelijk bekendheid genoot als presentatrice van de Postcode Loterij Show.

'We praten met uitgevers die heel geïnteresseerd zijn', zegt Helsloot van Euro-Partners. Vooralsnog speelt hij echter leentjebuur bij Teletekst. De manier waarop dat gebeurt, lijkt op het randje te zijn van wat door de beugel kan. Het Bossche bedrijf verwijst naar Teletekst zonder de NOS-pagina's domweg over te nemen, of binnen een eigen kader te laten zien. Tegelijkertijd doet Eurocaster (dat verdacht veel wegheeft van de Nando News Watcher, een product van The New York Times) veel meer dan een link leggen: het leunt geheel op Teletekst en zou zonder de NOS een lege huls zijn.

Traditionele mediaconcerns als PCM, VNU en De Telegraaf kijken de kat uit de boom, of volgen stilletjes hun eigen strijdplan. Onverschillig laat webcasting, dat is uitzenden op het world wide web, ze echter niet. Al was het maar omdat de grote voorbeelden in de Verenigde Staten, van Times Mirror tot CNN en van NBC tot The New York Times, zich inmiddels op push-media hebben gestort. De meeste grote nieuwsmakers, ook een tegendraads avantgarde-magazine als Wired, hebben zich bekeerd tot PointCast, de pionier die nu meer een dan miljoen gebruikers telt.

PointCast Network, kortweg PCN, is begin 1995 opgericht door Chris en Greg Hassett, die eerder vergeefs probeerden een nieuwsdienst op te zetten voor CompuServe. PCN was wel in de roos. Het is een dienst die nieuws van derden voor gebruikers selecteert en doorgeeft. Nadat je de PCN-software hebt opgehaald, zorgt het programma ervoor dat de laatste nieuwsberichten binnenstromen zodra je verbinding hebt gemaakt met Internet. Lezen kan later - PointCast verschijnt op het scherm als je even niets doet achter je computer.

De software van PointCast is gratis. Het bedrijf leeft van advertenties die van het beeldscherm knallen. Dat is een goudmijn gebleken: de tarieven zijn gestegen tot tienduizenden dollars (ter vergelijking: EuroCaster vraagt duizend gulden voor een advertentie). Bovendien is het een groeimarkt. Volgens The Yankee Group, een marketingbureau in de VS, genereert webcasting tegen de eeuwwisseling 5,7 miljard dollar aan inkomsten op Internet, een derde van het totaal.

In het spoor van PCN doken vorig jaar in de VS steeds meer webcastingbedrijfjes op, met namen als BackWeb, Headliner of Intermind. De meest inventieve hebben langzamerhand partij gekozen voor een van de twee reuzen op Internet, de softwarehuizen Netscape en Microsoft. Beide vochten om PointCast, maar de broers Hassett kozen uiteindelijk de miljarden van Bill Gates. Die beloofde PointCast te zullen meeleveren met elke kopie van het besturingssysteem Windows 95.

Microsoft brengt komende zomer een Internetprogramma uit dat gebruik zal maken van push-technologie. Daarmee loopt het, zoals tot nu toe telkens het geval was, achter bij het jonge Netscape dat sinds eind vorige week een testversie van zijn Netcaster gratis uitdeelt. Meer nog dan bij PointCast valt op hoe hard dat programma zijn best doet op televisie te lijken, of op de afstandsbediening. Zo kun je nu op het net zappen naar het nieuws van ABC of van Wired.

Lang kan het niet duren of die computerbeelden zullen ook gaan bewegen en geluid maken. Daarmee worden ze des te bedreigender voor traditionele media. Het Internet is nog te traag voor echte tv-beelden, maar nu al biedt webcasting voor adverterende en klanten zoekende bedrijven grote voordelen boven gewone broadcasting. Een tv-zender straalt uit, en moet maar afwachten wie er kijkt. Een webcaster weet precies wie er aan de andere kant van de lijn achter een pc-scherm zit, hoe oud hij is, en wat zijn voorkeuren zijn.

Ondanks die potentie wordt webcasting ook gezien als een bedreiging voor Internet. Het net is van oorsprong een democratisch systeem waar iedereen zijn zegje kan doen en niemand de baas is. Puristen vrezen dat die goeie ouwe anarchie verdwijnt als gebruikers van het net steeds minder in het wilde weg surfen, omdat ze lui achterover kunnen hangen terwijl Microsoft of Netscape het nieuws naar binnen duwt. De grote uitgevers en mediamagnaten zouden met push-technologie de macht op het net kunnen overnemen. 'Nieuwe media worden zo massamedia en gaan ineens veel meer lijken op oude media', schreef de Financial Times.

Henk Blanken

Meer over