Nieuws

Ontdekking in Gruwelgrot: na decennia weer Dode Zeerollen gevonden

Israëlische archeologen hebben in grotten, diep in de woestijn van Judea, fragmenten van Dode Zeerollen gevonden. De boekrollen bevatten joodse religieuze teksten: de boeken van de profeten Nahum en Zacharia uit het Oude Testament.

Fragmenten van de gevonden Dode Zeerollen.  Beeld AP
Fragmenten van de gevonden Dode Zeerollen.Beeld AP

‘Ook al zijn de fragmenten klein, ze geven ons informatie die we nog niet hadden’, zegt Oren Ableman, een van de archeologen van de Israel Antiquities Authority. ‘De tekst verschilt van elk ander manuscript van de Bijbel.’ Joe Uziel, een andere onderzoeker, vertelt: ‘Men denkt wel eens dat de Bijbel een onveranderlijk boek is, maar dat is niet het geval.’

Uit koolstofdatering blijkt dat de fragmenten uit de 2de eeuw na Christus zijn. De onderzoekers konden elf regels tekst reconstrueren, meldt de Israëlische krant Haaretz. Zoals uit Zacharia: ‘Dit zijn de dingen die u te doen staan: Spreek de waarheid tegen elkander, betoon ware en perfecte gerechtigheid aan uw poorten. En doe elkaar geen kwaad aan, en begeer geen bedrog, want al die dingen haat ik – verklaart de Heer.’

Het waren de bedoeïenen, woestijnnomaden die rondtrekken in het Midden-Oosten, die in de jaren ’40 de eerste Dode Zeerollen vonden. Toen bekend werd hoe belangrijk de rollen waren, doken archeologen erbovenop. De laatste keer dat Israeliërs nrollen vonden was in de jaren ’90 met Operation Scroll.

Mummie van kind

Nu, dertig jaar later, is er dus deze vondst. Naast de snippers tekst vonden de archeologen een duizenden jaren oude mummie van een kind en een rieten mand, die met zijn 10.500 jaar waarschijnlijk een van de oudste ooit gevonden is. Volgens Mladen Popović, hoogleraar Oude Testament en antiek Jodendom aan de Rijksuniversiteit Groningen, ging de ontdekking gepaard met een indrukwekkende operatie. ‘Het is ontzettend moeilijk, de archeologen moeten zich met touwen de grotten in laten zakken.’

Hoe zijn die boekrollen ooit op zo’n onherbergzame plek geraakt? Dat heeft te maken met de Joodse opstand die duurde van het jaar 132 tot 136. ‘De Joden streden voor onafhankelijkheid van het Romeinse Rijk’, legt de bijbelwetenschapper uit. ‘De Romeinen sloegen de opstand keihard neer. Kinderen, adolescenten en volwassenen kwamen om, net als een flinke hoeveelheid Romeinse soldaten.’

Families sloegen op de vlucht en verschuilden zich in de grotten, waar de skeletten achterbleven van mensen die omkwamen van honger en dorst. De plek kreeg de toepasselijke naam ‘Gruwelgrot’. Popović: ‘Bij de vlucht nam men huissleutels en sieraden mee, maar ook boekrollen. Blijkbaar waren die enorm belangrijk voor ze. Tegenwoordig koop je een boek voor een tientje of minder, maar toentertijd kostte het veel tijd om zo’n boekrol van acht tot tien meter lang met de hand te maken. En dan heb je het nog niet eens over de religieuze waarde.’

Meertalige samenleving

De gevonden rollen bevatten de religieuze boeken van de profeten Zacharia en Nahum, geschreven in het Grieks. ‘Destijds werd er in Israël Hebreeuws en Aramees gesproken, maar ook Grieks. Dat was een belangrijke taal in het oostelijk mediterrane gebied. Het was een meertalige samenleving.’

De Dode Zeerollen zijn niet onomstreden. ‘De laatste jaren waren er schandalen over vervalste Dode Zeerollen’, vertelt Popović. ‘Daarnaast voeren mensen illegale opgravingen uit, om de vondsten op de zwarte markt te verkopen. Dit is eindelijk weer een authentieke vondst door professionele archeologen die niet in handen is van de zwarte markt.’

Conservator Tanya Bitler toont nieuw ontdekte fragmenten van Dode Zeerollen in een lab in Jerusalem.   Beeld AP
Conservator Tanya Bitler toont nieuw ontdekte fragmenten van Dode Zeerollen in een lab in Jerusalem.Beeld AP
Meer over