nieuws

Onderzoek: Nederlander psychisch net zo gezond als voor corona

De coronacrisis en de lockdowns hebben vooralsnog weinig invloed op de psychische gezondheid van de gemiddelde Nederlander. In 2020 was 12 procent van de bevolking psychisch ongezond, evenveel als in vier voorgaande jaren. Dit blijkt uit de jaarlijkse gezondheidsenquête van het CBS.

Een nieuwjaarsborrel in de achtertuin in plaats van in het café. Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant
Een nieuwjaarsborrel in de achtertuin in plaats van in het café.Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Alleen in het laatste kwartaal van 2020 steeg het percentage psychisch ongezonde mensen licht, van 12 naar 12,5 procent. Zo’n fluctuatie komt vaker voor en hoeft geen verband te houden met corona.

Experts waarschuwen regelmatig voor een epidemie aan depressies en stoornissen zowel als gevolg van de corona-uitbraak als van de beperkende maatregelen. De beschikbare cijfers laten vooralsnog wat anders zien. Het aantal mensen met een depressie, angststoornis of andere psychiatrische aandoening blijft nagenoeg gelijk. Er is geen sprake van een stijging van het het aantal suïcides. ‘Evenmin loopt het storm bij de GGZ’, benadrukt Christiaan Vinkers, psychiater en onderzoeker van het Amsterdam UMC.

null Beeld

Aan de jaarlijkse gezondheidsenquête van het CBS doen 14 duizend mensen mee. Op basis van vijf vragen (voelt u zich somber/gelukkig/zenuwachtig/gelukkig/of zit u in de put?) schat het CBS de psychische gezondheid in van Nederlanders van 12 jaar en ouder. Mensen die volgens de CBS-normen psychisch ongezond zijn hebben relatief vaak een psychiatrische diagnose.

Veerkrachtig

‘Het is een vrij grof meetinstrument’, vindt psychiater Vinkers. ‘Maar al dit soort studies laten zien dat er geen bewijs is voor een hausse aan psychische klachten in Nederland en andere Europese landen. We hebben natuurlijk wel meer stress, maar we kunnen ons ook goed aanpassen. We zijn dus juist tamelijk veerkrachtig. In zijn algemeenheid dan, want er zijn wel kwetsbare groepen.’

Zo hebben overlevers van covid-19 een grotere kans op het ontwikkelen van angstklachten of van een depressie. En mensen die voor corona al een depressie of angststoornis hadden, zijn angstiger voor covid-19, wat niet wil zeggen dat hun aandoening er automatisch door wordt verergerd. ‘Het effect van corona op onze psyche is niet in een simpel schema te vatten. Er lijkt ook een groep te zijn die juist mínder stress ervaart sinds corona, en er zijn groepen die meer stress ervaren. Jongeren zijn echt een kwetsbare groep bijvoorbeeld, en mensen met financiële problemen. Het is goed om oog te houden voor psychische gezondheid, maar meer stress is natuurlijk niet hetzelfde als een psychische aandoening’, aldus Vinkers.

Volgens Vinkers hebben we de neiging om de impact van omgevingsfactoren op onze psyche te overschatten, en daarmee dus de effecten van de pandemie. ‘We onderschatten ons vermogen ons aan te passen aan moeilijke omstandigheden.’

Meer over