Om de gepassioneerde liefde eeuwig te bewaren, verkocht Lanzmann de brieven die hij van De Beauvoir ontving

Claude Lanzmann laat zich niet zomaar uit de geschiedenis schrijven.

Peter Giesen
Claude Lanzmann tegenover Sartre en Simone de Beauvoir. Beeld Getty
Claude Lanzmann tegenover Sartre en Simone de Beauvoir.Beeld Getty

'Chéri, mijn absolute liefde, mijn aanbeden kind, er zijn geen woorden voor mijn liefde voor jou', schreef Simone de Beauvoir in 1953 vanuit Hotel de Doelen in Amsterdam, aan haar minnaar Claude Lanzmann die in Parijs was achtergebleven.

De Beauvoir en de 17 jaar jongere Lanzmann hadden een relatie tussen 1952 en 1959. Lanzmann, later beroemd geworden door zijn documentaire Shoah, hield er 112 brieven van De Beauvoir aan over. Onlangs verkocht de inmiddels 92-jarige Lanzmann ze aan de Yale universiteit in de VS.

De Beauvoir en Jean-Paul Sartre vormden na de oorlog een existentialistisch glamourkoppel. Vanuit Parijs veroverden ze de wereld, niet alleen door hun filosofie, maar ook door hun leven. Een open relatie, stormachtige affaire, een eindeloze stoet minnaars en minnaressen.

'Mijn liefde, ik wist niet dat de liefde zo kon zijn', schreef De Beauvoir in 1953 aan Lanzmann. 'Sartre, ik heb van hem gehouden, zeker, maar zonder echte wederkerigheid; en zonder dat onze lichamen er toe deden.'

Over de Amerikaanse schrijver Nelson Algren schreef ze: 'Ik was er ondersteboven van dat hij van me hield en ik hield ook veel van hem; maar vooral door de liefde die hij voor mij had, en zonder werkelijke intimiteit.'

Waarom zou je zulke brieven openbaar willen maken, vroeg Le Monde aan Claude Lanzmann. 'Lange tijd heb ik er geen seconde over gedacht om onze correspondentie te publiceren. Het was een correspondentie die slechts twee mensen aanging: Beauvoir en ik', antwoordde hij.

Lanzmann veranderde van mening vanwege een ouderwetse Parijse intellectuelenruzie. Sylvie Le Bon, de geadopteerde dochter van De Beauvoir, heeft een hekel aan Lanzmann. Ze publiceerde Beauvoirs brieven aan Sartre en Algren, haar correspondentie met een latere amant, de schrijver Jacques-Laurent Bost. Maar niets over Lanzmann.

Lanzmann werd uit de Beauvoirsaga geschreven, en dat zat hem niet lekker. Hij wilde de brieven publiceren bij zijn Franse uitgever, Gallimard. Volgens de Franse wet berusten de rechten echter niet bij de ontvanger, maar bij de afzender of diens nabestaanden. Sylvie Le Bon dus, die een veto zou uitspreken.

Om de gepassioneerde liefde uit existentialistische tijden voor de eeuwigheid te bewaren, heeft de oude cineast ze nu aan Yale verkocht. Wat hij ervoor gekregen heeft is niet bekend. Dat is privé.

Meer over