ColumnRinske van de Goor

Of je jezelf nu wel of niet laat prikken, laat elkaar niet stikken!

null Beeld
Rinske Van De Goor

Hij komt binnen en gaat zitten. Hij hoest, al drie weken. ‘Ben je gevaccineerd?’, vraag ik. Hij zet zich schrap en schudt van nee. ‘Ik vind vaccinatie een goed idee, dat zal je misschien niet verbazen’, zeg ik. ‘Wat is voor jou de reden om je niet te vaccineren?’ Hij heeft veel op Facebook gelezen en op allerlei fora. Er waren mensen fel voor en fel tegen en hij wist gewoon niet meer wie hij nou moest geloven. Ik snap het wel. In dubio abstine is een bekende wijsheid in de geneeskunde: bij twijfel handel niet.

Van mijn patiënten zijn er best veel ongevaccineerd. Ik vraag altijd nieuwsgierig naar hun overwegingen. Het mooie is dat ze mij dan ook vaak vragen waarom ik vóór vaccinatie ben. Het gesprek begint vaak opvallend behoedzaam. We denken allebei: kunnen we het hier rustig over hebben en de coronavrede bewaren?

De coronacrisis ontbloot wat we allemaal wel weten, maar wat ik ook een beetje vergeten was doordat ik enkel vrede en overvloed heb gekend in mijn leven: het laagje beschavingsvernis is dun. Wij mensen zijn ook maar bange wezens en als we ons te veel kat-in-het-nauw voelen, maken we rare sprongen. Angst polariseert. Antivaxxers brullen over nazistische vaccinatiepraktijken en dat het vaccin onvruchtbaar zou maken. Anti-antivaxxers brullen dat alle ongevaccineerden wappies en asociale ziekteverspreiders zijn, die de toegang tot de zorg moet worden ontzegd.

Ik mis de stem van de stillen. De milde meerderheid in het midden, die niet-antivaxxer en niet-anti-antivaxxer is. De meeste mensen, gevaccineerd en ongevaccineerd, voelen vooral onbehagen over de felheid van de brullers. In de basis zijn we het vaak best eens. Voor veel mensen is een belangrijke waarde: je moet gezond leven. Dat vertaalt zich er bij gevaccineerden dan in dat je jezelf tegen ziekten beschermt als dat kan. Bij ongevaccineerden vertaalt dat zich er in dat je geen onnodige/onbekende medicijnen neemt.

De grote groep probeert zich zo goed en zo kwaad als het gaat aan de regels te houden en het toch nog een beetje leuk te hebben. Daarbij maken we allemaal eigen keuzen, vanuit ons eigen perspectief. Iedere gevaccineerde en ongevaccineerde heeft een eigen verhaal. We willen zieken en doden voorkomen, de overbelaste zorgverleners niet verder over de rand van de burn-out duwen en tegelijkertijd de economie zoveel mogelijk laten doordraaien.

Veel mensen begrijpen ook dat de overheid een eindeloze reeks coronakeuzen heeft moeten maken en daarbij soms achteraf te vroeg, te laat, te streng of te soepel is geweest: #ookmijneerstepandemie. En dat de overheid kool en geit probeert te sparen: én de maatschappij niet te veel op slot én de ziekenhuisopnames door corona beperken.

De meerderheid zoekt balans. Dat levert minder spannend en sexy nieuws, maar wel een leukere wereld. Een jaar geleden riep ik, in mijn enthousiasme dat de vaccins er eindelijk waren, hier in de Volkskrant op: laat je prikken anders laat je anderen stikken. Ook dat is achteraf te polariserend. Alsof mensen die zich niet laten vaccineren niet solidair zijn. Ik wil mijn slogan daarom graag herzien: of je jezelf nu wel of niet laat prikken, laat elkaar niet stikken!

Rinske van de Goor is huisarts