Oermensen ook terug in Afrika

Complicaties blijven zich opstapelen in de studies over de menselijke oorsprong. Werd de laatste jaren een heftige strijd gevoerd over de vraag of de mens in golven vanuit Afrika gemoderniseerd raakte of door plaatselijke evolutie, nu wijst genetisch onderzoek ook nog op migraties terug naar Afrika....

Tijdens een congres in St. Louis presenteerde geneticus Michael Hammer van de Universiteit van Arizona in Tucson resultaten die daarop wijzen, aldus Science van 25 april. Hammer bestudeerde daartoe het erfelijk materiaal van vijftienhonderd mannen uit zestig populaties over de hele wereld.

Hij richtte zijn onderzoek op een van de vijf belangrijkste variaties van een onderdeel van het Y-chromosoom (het zogeheten YAP). Die variatie komt veel vaker voor in Azië dan in andere werelddelen en bovendien is de basenvolgorde in het DNA daar veel diverser. Dat duidt erop dat deze variatie is ontstaan in Azië. YAP wordt alleen van vader op zoon overgedragen. De aanwezigheid ervan in Afrikanen suggereert echter dat er op enig moment Aziaten terug migreerden naar hun vermoedelijke oorsprong. Wanneer, is vooralsnog onbekend. Hammer vermoedt zelfs dat daar uit de 'Aziatische YAP-variatie' twee andere YAP-variaties zijn ontstaan, die inmiddels in Afrika overheersen.

In het aprilnummer van het American Journal of Human Genetics publiceert een groep populatiegenetici uit Oxford een resultaat in dezelfde lijn, op basis van regionale variaties in het gen voor bèta-globuline. Daarin is een Aziatische invloed op Afrikanen zichtbaar die vermoedelijk recenter is dan tweehonderdduizend jaar.

Hammers bevindingen zijn gepubliceerd in het maartnummer van het tijdschrift Genetics. Een beperking is wel dat het slechts één gen in mannelijk DNA betreft, wat al veroorzaakt kan zijn door één verdwaalde Aziaat.

Volgens Hammer geven zijn resultaten vooral aan dat beide scholen in de richtingenstrijd over de menselijke oorsprong te simplistische modellen gebruikten. 'Er is meer dan één migratie uit Afrika, maar de bewegingen zijn niet naar één kant.'

Meer over