Nieuwe rijken

De arbeidsmarkt voor computerdeskundigen is overspannen. Iedereen die een computerprogramma kan schrijven, heeft de zekerheid dat hij kan kiezen uit vele aanbiedingen voor een baan....

IT staat voor informatietechnologie. Het woord technologie moet de indruk geven dat het om een vak gaat met een solide technische en wetenschappelijke basis. De Engelse aanduiding computer science is zo mogelijk nog aanmatigender. Het Engelse science betekent natuurwetenschap. Je zou toch bijna gaan denken dat informatica in het rijtje thuis hoort van natuurkunde, scheikunde en biologie.

Na enig nadenken weet je wel beter. Informatica is geen wetenschap. Die paar beoefenaren die wel wetenschappelijke normen aanleggen, zouden zo bij de wiskunde of natuurkunde ondergebracht kunnen worden.

Zoiets eenvoudigs als het kunnen maken van een pagina voor het World Wide Web is tegenwoordig al voldoende om tot IT-specialist gebombardeerd te worden. De informatica-opleidingen horen thuis op een instelling voor hoger beroepsonderwijs. De informatici denken daar natuurlijk heel anders over.

Een gewone universiteit was zelfs niet goed genoeg voor ze. Een jaar of vijf geleden konden de informatici hun ongeduld niet meer onderdrukken. Er moest en zou een aparte informatica-universiteit komen in Nederland. De gewone universiteiten betaalden namelijk veel te lage salarissen om de top van de informatica aan te kunnen trekken.

Den Haag werd vaak genoemd als vestigingsplaats. Mij leek toen de naam Haagse Academie voor Tekstverwerking wel gepast. Na veel rekenwerk waren de leidende computerspecialisten het er destijds over eens dat deze privé-universiteit in een grote behoefte zou voorzien. Goed rekenen konden de specialisten toen in ieder geval niet: het initiatief werd een grote flop.

Informatici die verbonden zijn aan een universiteit hebben een grondige hekel aan discussies over wetenschappelijke kwaliteit. Wetenschappelijke beoordelingen worden weggewuifd. Het enige wat voor hen telt, is het hebben van opdrachten die worden betaald door het bedrijfsleven. In de informatica geldt anything goes, als er maar voor wordt betaald. Een nieuwe opdracht betekent dat er weer een nieuwe promovendus aangesteld kan worden in de universitaire vakgroep. Publiceren in wetenschappelijke tijdschriften doen ze niet. Ze schrijven interne rapporten voor de opdrachtgever.

De informatici zijn de 'nieuwe rijken' van de universiteit. Met alle uiterlijke kenmerken en primitief gedrag van nieuwe rijken. Hun recht is het recht van de straat. Altijd ruzie maken en ruzie zoeken. Met elkaar en met de buitenwereld. Een aantal van hen zou zó columnist kunnen worden.

Zelfs in hun eigen beroepsvereniging, het Nederlandse Genootschap voor Informatici, heerst onenigheid. Vorig jaar nog werd het hele bestuur naar huis gestuurd. Het is duidelijk dat aan de hbo-opleidingen in de informatica een aantal cursussen sociale vaardigheden en conflictvermijding toegevoegd moeten worden.

Het lijkt wel of het voortdurend werken met computers tot bewustzijnsvernauwing leidt. Op het gebied van de kunstmatige intelligentie worden al dertig jaar idiote claims gedaan door computerprogrammeurs. De denkende en voelende computer werd ons beloofd. Modieuze namen werden bedacht, zoals expertsystemen en neurale netwerken.

Ik kan mij nog levendig een voordracht herinneren van een Deense 'wetenschapper' die vond dat zijn computerprogramma's zo goed en onafhankelijk konden denken, dat op deze programma's de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens van toepassing zou moeten worden verklaard. Het afzetten van de computer zou gelijk staan met moord.

De banenmarkt voor informatici zal nog lang rooskleurig blijven. De informatici hebben het dan ook goed bekeken. Via de media kunnen we dagelijks kennis nemen van mislukte automatiseringsprojecten. De ene groep informatici zet voor een bedrijf een database op en maakt er vervolgens een puinhoop van die de volgende groep weer kan opruimen. Zo blijft er altijd werk voor de IT-professionals.

Meer over