Nieuws

Nasa kondigt twee nieuwe missies aan richting Venus, onze meest mysterieuze buurplaneet

Het is er tegenwoordig heet genoeg om lood te smelten, en tóch was er wellicht ooit vloeibaar water en primitief leven. Twee nieuwe Nasa-missies, vertrek 2028-2030, moeten onthullen hoe buurplaneet Venus zich ontwikkelde tot onherbergzaam inferno.

Venus. Beeld via REUTERS
Venus.Beeld via REUTERS

Twee missies, lanceerdatum ergens tussen 2028 en 2030, kosten een grove 500 miljoen dollar (410 miljoen euro) per stuk. Deze week onthulde de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie Nasa haar plan om nieuwe onbemande sondes naar onze buurplaneet Venus te sturen, de loeihete hellewereld in onze kosmische achtertuin waar we nog altijd verrassend weinig van weten.

De laatste keer dat Nasa een missie naar Venus lanceerde, is alweer eventjes geleden. Ruimtesonde Magellan vertrok op 4 mei 1989, toen President George Bush senior pas een paar maanden het stokje had overgenomen van Ronald Reagan, de Berlijnse muur nog overeind stond en zwelghit Eternal Flame van de Bangles lijstaanvoerder in de Nederlandse top 40 was.

In de tussentijd stuurde de Europese Esa weliswaar nog een sonde – Venus Express, in 2005 vertrokken – die tot 2015 metingen verrichtte, en in 2010 deed Japan een mislukte poging, maar de aandacht voor buurplaneet Venus verbleekt in vergelijking met die voor onze ándere buurman, Mars. In dezelfde periode vertrokken namelijk 24 missies richting de rode planeet.

Onherbergzaam inferno

En dat terwijl de wetenschappelijke aantrekkingskracht van beide planeten vergelijkbaar is. Waar Mars tegenwoordig een roestrode woestijnwereld is, is Venus een onherbergzaam inferno, met een oppervlaktetemperatuur van zo’n 450 graden Celsius – heet genoeg om lood te smelten. Bij beide planeten is de prangende vraag echter: hoe is dat zo gekomen?

Het is een vraag die ons ook meer leert over de aarde. Want net als onze planeet waren beide buren in het verleden mogelijk blauwe, natte oases met oceanen en de juiste omstandigheden voor (primitief) leven. Venus zou zelfs miljarden jaren lang levensvatbaar kunnen zijn geweest, stelden Nasa-onderzoekers onder meer in 2019. Totdat zo’n 700 miljoen jaar geleden het noodloot toesloeg, een reusachtige hoeveelheid in de grond opgeslagen CO2 vrijkwam, het klimaat volkomen op hol sloeg en het resulterende broeikaseffect de planeet reduceerde tot de onleefbare plek die we vandaag de dag door onze telescopen zien.

Of, nou ja: onleefbaar op het oppervlak, dan toch. Al langer speculeren sommige wetenschappers dat in de hogere luchtlagen van Venus nog microbisch leven voor kan komen, zwevend tussen de buitenaardse wolken. Vorig jaar dachten radioastronomen zelfs een teken van zulk leven in de Venusatmosfeer te hebben opgevangen: fosfine, een stofje dat vrijwel alleen door zulke microben kan worden gemaakt. Ondertussen zijn de meeste experts het er echter over eens dat die ontdekking een ongelukkige samenballing was van meetruis, fouten in het experiment en een fikse toef ongerechtvaardigd optimisme.

De twee nieuwe Nasa-missies – namen: DAVINCI+ en VERITAS – gaan respectievelijk de samenstelling van de Venusatmosfeer en van het planeetoppervlak in kaart brengen. Op die manier willen ze de geologische geschiedenis van de planeet ontsluieren, de plotselinge klimaatramp reconstrueren, en vaststellen of Venus inderdaad ooit een oceaan had.

Meer over