Nieuws

Miljoenpoot ontdekt met meeste poten ooit – al zijn er het nog steeds geen miljoen

In Australië hebben onderzoekers een miljoenpoot aangetroffen met 1.306 poten. Dat is het grootste aantal poten ooit gevonden: de vorige recordhouder had er ‘slechts’ 750.

Kim Bakker
De miljoenpoot met 1.306 poten. Beeld Scientific Reports
De miljoenpoot met 1.306 poten.Beeld Scientific Reports

Het gaat om een nieuw ontdekte miljoenpotensoort, gevonden door onderzoekers van de Amerikaanse universiteit Virginia Tech in de woestijn van West-Australië. Gemakkelijk was dat niet, de miljoenpoten hielden zich schuil op 60 meter diepte. Een van de gevonden dieren bleek maar liefst 1.306 poten te hebben en overtreft daarmee ruimschoots de vorige recordhoudende miljoenpoot.

Het exemplaar met 1.306 poten was niet het enige. Er zaten nog zeven exemplaren van de nieuwe soort in de grond, schrijven de onderzoekers in Nature Scientific Reports. Hoewel er maar één boven de duizend poten uitkwam, bleken al deze miljoenpoten er meer dan 750 te hebben. En dat terwijl ze, als ze uit het ei kruipen, nog maar uit twee segmenten bestaan, met daaraan elk twee paar poten. Gedurende hun leven komen daar steeds meer segmenten, en dus poten, bij. Hoe lang dat doorgaat, is nog onduidelijk, maar mogelijk hun hele leven.

Poten van een van de andere miljoenpoten van de nieuw ontdekte soort Eumillipes persephone. Beeld Scientific Reports
Poten van een van de andere miljoenpoten van de nieuw ontdekte soort Eumillipes persephone.Beeld Scientific Reports

Al die poten zorgen ervoor dat het dier zich krachtig door de grond kan voortbewegen, schrijven de onderzoekers. Het lange lijf biedt tevens ruimte aan een lang spijsverteringskanaal, waarmee de miljoenpoot goed in staat is om voedingsstoffen uit het schaarse eten te halen. ‘Allemaal handige eigenschappen voor een dier dat zo diep onder de grond leeft’, aldus Mátyás Bittenbinder, bioloog bij Naturalis en niet betrokken bij dit onderzoek.

De onderzoekers spreken in hun Engelstalige persbericht dan ook van a true millipede, een ‘echte duizendpoot’, omdat eerdere exemplaren nooit boven de duizend poten uitkwamen. Maar wat is het nou: een miljoenpoot of een duizendpoot? Een etymologische strikvraag, want de Latijnse naam voor miljoenpoot is millipeda (duizend poten), voor duizendpoot is dat centipeda (honderd poten).

Onderaanzicht van de kop en voortplantingsorganen van een mannelijk exemplaar. Beeld Scientific Reports
Onderaanzicht van de kop en voortplantingsorganen van een mannelijk exemplaar.Beeld Scientific Reports

Waarom wijkt het Nederlands daarvan af? Etymoloog Nicoline van der Sijs: ‘Tot de 19de eeuw wordt er van alles door elkaar gebruikt, zoals honderdvoet en duizendbeen. Niemand ging die poten tellen.’ Ze concludeert: ‘Daar moet in de afgelopen eeuwen gewoon iets zijn misgegaan met de vertaling van de wetenschap naar de volkstaal.’

Een duizendpoot is ook nog eens een heel ander dier dan een miljoenpoot, vertelt Bittenbinder. ‘Beide zijn giftig, maar de miljoenpoot, een vegetariër, gebruikt zijn gif alleen ter verdediging, terwijl de duizendpoot met zijn gifkaken prooien doodt en opeet. De opbouw van het lichaam is ook anders: waar miljoenpoten vier poten per segment hebben, hebben duizendpoten er twee. Toch hebben sommige duizendpoten zelfs méér poten dan sommige miljoenpoten.’

Meer over