Maan morgenochtend totaal verduisterd

AMERSFOORT - Morgenochtend vanaf half acht is vanuit Nederland het begin van een totale maansverduistering zichtbaar. Het is voor het eerst sinds 1638 dat er een totale maansverduistering optreedt tijdens de langste nacht van het jaar.

Een eerdere maansverduistering in 2003. © anp Beeld
Een eerdere maansverduistering in 2003. © anp

Bij een maansverduistering beweegt de volle maan door de schaduw van de aarde heen. Er valt dan geen direct zonlicht meer op de maan. Tijdens de totale fase van de eclips sijpelt alleen via de dampkring van de aarde nog wat roodgekleurd zonlicht de schaduw in. Daardoor heeft de totaal verduisterde maan een spookachtige oranjerode gloed.

De maansverduistering van dinsdagochtend vindt echter plaats tijdens de ochtendschemering, en kort na het begin van de totaliteit verdwijnt de maan onder de horizon. Waarschijnlijk is dus alleen de aanloop van de eclips zichtbaar. Tenminste, als het onbewolkt weer is.

Helderheid verloren

Rond 07.00 uur, als het nog donker is, is al te zien dat de volle maan wat van zijn helderheid is verloren. Hij bevindt zich dan in de zogeheten bijschaduw van de aarde. Om 07.32 uur begint de intrede in de kernschaduw; aan de linkerbovenkant van de maan verschijnt dan een steeds groter wordende, donkere 'deuk'.

Ruim een uur later, om 08.40 uur, bevindt de maan zich volledig in de aardschaduw. Vermoedelijk is hij dan echter niet langer zichtbaar: de maan staat nog maar heel laag boven de noordwestelijke horizon en bovendien komt de zon bijna op, zodat het al volop licht is.
Ook op 15 juni en 10 december 2011 zijn vanuit Nederland totale maansverduisteringen zichtbaar, maar opnieuw niet van begin tot eind.

Vier zonsverduisteringen

Daarnaast treden er volgend jaar liefst vier gedeeltelijke zonsverduisteringen op. De eerste, op dinsdagochtend 4 januari, is tijdens zonsopkomst ook vanuit Noordwest-Europa zichtbaar.

Meer over