ColumnJoost Zaat

Kerst in 2050: de zorg slokt ál het belastinggeld op en álle jongeren zijn erin werkzaam

null Beeld
Joost Zaat

Bij de feestdagen hoort een menu uit de Allerhande en bij het einde van het jaar of een nieuw kabinet hoort geklaag over stijgende zorgkosten. Complotliefhebbers opgelet, er is een verband.

Kerstmis 1974

Mijn moeder moet het dat jaar zonder Allerhande doen. In de Volkskrant staat wel een kerstmenu: 6 voorgerechten (koude uitjes), 4 soepen, 4 hoofdgerechten (fazant met calvados) en 4 toetjes. Ze zal wel een kip hebben gebraden.

Het was het jaar dat staatssecretaris Jo Hendriks zijn Structuurnota gezondheidszorg schreef. De zorgkosten rezen de pan uit en er waren te veel ziekenhuisbedden. Ik hielp bij het organiseren van lezingen op de universiteit om dat idee te promoten. Dat veranderde natuurlijk niets.

Kerstmis 1991

Mijn vader had nu wel een Allerhande. Inmiddels kookte hij die familiediners. Hij had de keus uit 14 voorgerechten (hammousse met boontjes), 7 hoofdgerechten (pastarol met tomaten-vruchtensaus), 4 bijgerechten (groenten) en 8 toetjes. Ik denk dat hij kip maakte.

Els Borst, de latere minister, publiceerde met de Gezondheidsraad een rapport Medisch handelen op een tweesprong. De zorg moest efficiënter en effectiever worden, zinloze zorg geschrapt. Mijn eigen promotieonderzoek over hoe je huisdokters minder zinloze routinebloedonderzoeken kon laten aanvragen was klaar. Het lukte maar een klein beetje.

Kerstmis 2021

Een superdikke Allerhande met 20 voorgerechten, 21 hoofdgerechten en 23 toetjes, waarmee je volgens Ionica Smeets 9.660 driegangenmenu’s kunt maken. Ik hoef maar voor ons tweetjes te koken en zie wel wat er is. De zorg is ingestort.

Vorige week keften oppositiepartijen over de bezuinigingen op de zorg in het nieuwe regeerakkoord. Die vallen allemaal wel mee, want in 2026 staat er 6 miljard meer op de teller. Richting 2050 wordt het minder. Er staat veel niet in dat akkoord, maar de coalitiepartijen kiezen opnieuw voor het terugdringen van niet-zinvolle zorg. Alleen bewezen effectieve zorg wordt vergoed.

Da’s lastig hoor, in de dagelijkse praktijk. Ze is 80 en belt op met een wensenlijstje: ‘Ik wil graag weer bloedonderzoek, want dat is lang niet gebeurd.’ ‘Waarom dan?’ ‘Omdat ik het wil en omdat ik vroeger een te snel werkende schildklier had.’ In de richtlijnen staat dat dit jaarlijks moet, maar niemand weet of je daar inderdaad ook twintig jaar mee moet doorgaan.

‘O, en ik wil een longfoto, want dat is ook al lang geleden. Ik hoest al twee jaar.’ Ze heeft een beetje COPD, een longfoto brengt daar geen verandering in. Routinelongfoto’s zijn sowieso zinloos.

Bij twee niet-zinvolle vragen gaan mijn hakken in het zand. Zo’n foto kost in het regioziekenhuis 45 euro. Ze gaat het de volgende dag aan haar eigen dokter vragen.

Kerstmis 2050

De bezuinigingen in de zorg zijn definitief mislukt. Ál het belastinggeld gaat naar de zorg en álle jongeren werken in de zorg. In de Allerhande staan inmiddels 42 voorgerechten, 84 hoofdgerechten en 126 toetjes. Koken doe ik niet meer, want ik ben dan dood of per ongeluk 97 geworden – en dan heb ik sowieso geen zin in kerstdiners. Mijn kleindochter zal wel soto ajam maken.

Joost Zaat is huisarts

Meer over