Kenniscafé: is uitsterven erg?

In het Volkskant Kenniscafé spreekt woensdagavond om te beginnen de leider van de Nederlandse dodo-opgravingen van de afgelopen jaren, Kenneth Rijsdijk, over zijn ontdekking van een waar dodokerkhof op Mauritius....

Uit de overvloedige overblijfselen van de legendarische, uitgestorven loopvogel, gevonden in het drooggelegde droommoeras Mare aux Songes, hopen hij en paleontologen, behalve de vogel zelf, ook de oude dodo-ecologie te kunnen reconstrueren.

En mogelijk ook de ondergang van het dier, dat in 1507 voor het eerst door passerende Portugezen werd beschreven – en in 1662 voor het allerlaatst, door de Nederlander Evert Simonsz.

Een zuiverder geval van uitsterven dan de dodo bestaat er haast niet, maar wat er na de komst van de zeevaarders op het eiland precies gebeurd is, blijft niettemin een raadsel. Vraten ze de loopvogels, een meter hoog en twintig kilo zwaar, op? Jaagden ze hem voor hun plezier, ook al was het dier nagenoeg oneetbaar? Of roofden de meegebrachte varkens de eieren en de katten de kuikens?

Komende woensdag gaat het in Utrecht, in het laatste Volkskrant Kenniscafé van dit seizoen, over uitsterven in bredere zin. Wat verstaan biologen precies onder uitsterven? Welke factoren spelen daarbij een rol? Wat staat daarbij op het spel? Welke soorten zijn er nu bedreigd? En komen er misschien ook soorten bij?

De komende week buigen zich in Valencia honderden klimaatexperts over de definitieve samenvatting van het vierde IPCC-klimaatrapport. De zeespiegel stijgt, het wordt warmer en de mens is de schuld, zal daar ongetwijfeld nog eens staan. Veel aandacht zal uitgaan naar de gevolgen van klimaatverandering voor mens en samenleving. Maar misschien zijn de gevolgen voor de natuurlijke omgeving nog wel dramatischer.

Eerdere rapportages, dat bij een zich voortzettende opwarming tot een kwart van de soorten dieren en planten het loodje kan leggen, hebben tot heftige discussies geleid, ook onder Nederlandse specialisten. Maar dat dieren en planten snel opschuivende klimaatzones niet zullen kunnen bijbenen, staat wel vast. Volgens schattingen loopt bij een opwarming met 1 tot 2 graden 20 tot 30 procent van de soorten risico. Bij een opwarming (deze eeuw) van 4 tot 5 graden legt 40 procent het loodje, is de verwachting van het IPCC.

In het Kenniscafé gaat paleontoloog en bioloog Jelle Reumer (Universiteit Utrecht) in debat met ecoloog Henk Simons van natuurbeschermingsorganisatie IUCN over de vraag wat er verloren kan gaan en hoe erg dat is. Kennis-columnist Maarten Keulemans (de Volkskrant) laat als particulier verzamelaar van doemscenario’s zien hoe, desalniettemin, niet bij de pakken neer te zitten. Promovendus van de Maand sociologe Maureen Tumewu spreekt over het rechtvaardigheidsgevoel bij vrouwen en mannen, waarop ze binnenkort in Utrecht promoveert.

Volkskrant Kenniscafé: is uitsterven erg?

Woensdag 14 November 20.00 uur, gratis toegang

Café Hofmann, Janskerkhof 17A Utrecht

Informatie en aanmelden www.tumultdebat.nl

Kenneth Rijsdijk en zijn team graven op Mauritius sinds twee jaar naar resten van de dodo.

Het dodo onderzoek is een gezamelijk intiatief van Naturalis, Universiteit van Amsterdam en de Geological Service of the Netherlands-TNO. Het veldwerk in 2007 werd mede mogelijk gemaakt door het Wereld Natuur Fonds. Meer informatie op www.dodo-onderzoek.nl

Meer over