Italië bestaat 150 jaar. Maar echt een feestje wil het niet worden

AMSTERDAM - Officieel is het voor de Italianen vandaag een feestdag. Een vrije dag ook, al heeft de Italiaanse werkgeversorganisatie Confindustria zich tot het laatst hiertegen verzet. Want wie haalt het nou in zijn hoofd een kostbare werkdag verloren te laten gaan voor het vieren van de 150ste verjaardag van Italië? Juist nu de economie in last verkeert, de jeugdwerkloosheid recordhoogten bereikt en steeds meer talenten het land ontvluchten?

Vuurwerk boven het Colosseum en het Forum Romanum in Rome Beeld getty
Vuurwerk boven het Colosseum en het Forum Romanum in RomeBeeld getty

Maar ook minister Roberto Calderoli van Wettelijke Vereenvoudiging zette vorige maand vraagtekens bij het verlof voor de Italianen om te gedenken dat op 17 maart 1861 koning Vittorio Emanuele II in Turijn na eeuwen van verdeeldheid Italië tot een eenheid maakte. 'Een feestdag instellen in een land met de grootste schuldenlast in Europa en de derde wereldwijd, tijdens een internationale crisis, het is pure waanzin', zei Calderoli van Lega Nord, coalitiegenoot van premier Berlusconi's regerende Volk van de Vrijheid.

Italiaanse eenheid
Bovendien vroeg Umberto Bossi, minister van Nationale Hervorming en partijgenoot van Calderoli zich herhaaldelijk af: hoe blij moeten we überhaupt zijn met de Unità d'Italia, de Italiaanse eenheid? Volgens Bossi, die al jaren droomt van een onafhankelijke staat in Noord-Italië (Padania), is Italië tenslotte een historisch gedrocht. Een land dat niet goed kan functioneren omdat het productieve Noord-Italië een slecht bestuurd, corrupt en zwaar gesubsidieerd Zuid-Italië moet onderhouden. Alsook de hoofdstad Rome, dat volgens Bossi eveneens het kwade belichaamt, getuige zijn weinig vleiende uitspraak 'Roma Ladrona' ('Rome is een dief').

Zuid-Tirol
Geen wonder dus dat Bossi en Lega Nord vandaag de feestelijkheden zo veel mogelijk aan zich voorbij laten gaan. Maar ook de Duitssprekende inwoners van de noordelijke regio Trentino-Alto Adige (Zuid-Tirol) zijn niet van de partij. Het is niet dat ze er iets tegen vrijheidsstrijder Giuseppe Garibaldi en de andere helden van de Italiaanse Risorgimento (Herrijzenis) hebben.

Maar volgens gouverneur Luis Durnwalder hebben de inwoners van Trentino-Alto Adige domweg niets te vieren: 'In 1861 hoorden wij niet bij Italië en in 1919 heeft niemand ons gevraagd of Zuid-Tirol bij Oostenrijk weggehaald moest worden om bij Italië te worden ingelijfd.'

Lauwe reacties
Diens woorden zijn Durnwalder niet in dank afgenomen. Al moet worden gezegd, dat ook elders in Italië de reacties lauw zijn op de vele tentoonstellingen, concerten, toespraken of de luchtshow van de beroemde Frecce Tricolori die de 150-ste verjaardag van Italië extra glans moeten geven. Zelfs de Italiaanse president Giorgio Napolitano voelde zich begin dit jaar tijdens een plechtige bijeenkomst in Reggio Emilia verplicht de feestelijkheden te verdedigen. Napolitano, die bij die gelegenheid een Italiaanse driekleur overhandigde aan de burgemeesters van Turijn, Florence en Rome - de drie hoofdsteden van Italië de afgelopen 150 jaar - vroeg de Italianen vooral naar de vooruitgang te kijken die de eenheid heeft voortgebracht.

Optimisme
De Italiaanse president vroeg zijn landgenoten om optimistisch naar de toekomst van Italië te blijven kijken. Maar ook Napolitano kon niet verhullen dat veel Italianen die juist somber inzien. Vooral de vele schandalen en rechtszaken rond premier Berlusconi lijken daar debet aan. Il Cavaliere, die onder meer is aangeklaagd voor seks met de minderjarige showgirl 'Ruby', zou volgens steeds meer Italianen met omstreden wetswijzigingen meer bezig zijn om zijn eigen hachje te redden dan met het besturen van het land.

Meer over