De week in wetenschapTonie Mudde

Hoe Nasa het grote publiek met pratende Marskarretjes enthousiast maakt

null Beeld

Robotverkenners die praten alsof het mensen zijn.

Twee fietsenmakers op een strand, met een zelfgebouwde dubbeldekker. Zo luidden de gebroeders Wright in 1903 het begin van het tijdperk van het gemotoriseerde vliegtuig in. Wat ze toen niet konden vermoeden, was dat er bijna 120 jaar later een stukje zeildoek van hun Wright Flyer opnieuw het luchtruim zou kiezen, maar dan op Mars.

Ingenieurs van Nasa plakten het materiaal met tape vast aan een kabel onder een zonnepaneel van Ingenuity, de drone die onlangs verscheen uit de buik van Marskar Perseverance. Als de techniek ons niet in de steek laat en de weergoden op Mars ons goed gezind zijn, zal dit helikoptertje zondag de eerste gemotoriseerde vlucht op een andere planeet maken. Dat de Wright Brothers daar ‘een beetje bij zijn’, is niet alleen een mooie nostalgische gedachte, het is ook een fraai staaltje pr van ruimtevaartorganisatie Nasa.

Houd het volk enthousiast voor ruimtevaart, dan zijn ze ook bereid belastinggeld te betalen voor de volgende missie. Dat is, naast wetenschap bedrijven, een cruciale missie voor een organisatie als Nasa om te overleven. En bij elke missie blijkt weer: niet alleen de ‘rocket scientists’ hebben hun zaken goed op orde, de collega’s van de afdeling public relations kunnen er ook wat van.

Zo bevinden zich aan boord van Marsrover Perseverance drie chips met het formaat van een vingernagel, met daarop bijna 11 miljoen namen van aardbewoners die hun naam instuurden via de website Send your name to Mars. Die namen staan niet zomaar als bits opgeslagen op die chips, nee, ze zijn er door een ‘E-beam’ op geschreven, met letters dunner dan een haar, wat het weer net die extra sentimentele waarde geeft.

Ook in het takenpakket van de afdeling public relations: de Marskarretjes in de ik-vorm laten praten op social media. Bij een recente foto waarop de Marskar en de drone samen te zien zijn, schrijft Perseverance bijvoorbeeld: ‘Twee robots, één selfie. Groeten uit de Jezero Krater, waar ik mijn eerste selfie van de missie maakte. Ik kijk ook naar hoe de Marshelikopter Ingenuity zich voorbereidt op zijn eerste vlucht over een paar dagen. Een machtig avontuur.’

Een selfie van Marsrover Perseverance, met op 4 meter afstand het helikoptertje Ingenuity, die binnenkort moet vliegen op de rode planeet. Beeld AFP
Een selfie van Marsrover Perseverance, met op 4 meter afstand het helikoptertje Ingenuity, die binnenkort moet vliegen op de rode planeet.Beeld AFP

Zo neemt dat Marskarretje zijn miljoenenpubliek dagelijks haast live mee op zijn ontdekkingstochten over de planeet, met uitleg, foto’s, filmpjes en grappen. Uit diverse studies blijkt dat mensen zich kunnen hechten aan levenloze objecten als die zich levend gedragen. Zo toonden onderzoekers van de universiteit van Duisburg-Essen al eens aan dat proefpersonen bij het kijken naar een video van een robot die gekoesterd of juist gemarteld wordt ongeveer zo reageren als wanneer ze zien dat dit een mens overkomt.

De reacties op social media op de babbelende en selfie-makende Marsrobots zijn dermate enthousiast, dat Nasa moet oppassen dat ze niet ten onder gaat aan het eigen succes. Boven aan het verlanglijstje van de ruimtevaartorganisatie staat immers al decennialang een bemande missie naar Mars. Ik zie de reacties na die ‘first step’ al voor me: mwah, de robot was leuker.

Meer over