COLUMNKeulemans in quarantaine

Hoe lang duurt die &%#*-ziekte eigenlijk?

null Beeld

Het virus bereikte ook het gezin van wetenschapsredacteur en ‘coronaverslaggever’ Maarten Keulemans. Over de vragen waarop hij stuitte in quarantaine, hield hij een dagboek bij.

Een beetje vervelend begint het wel te worden. Voor mij op zolder, maar veel meer nog voor mijn partner, die nu al anderhalve week ziek is. Zat is ze het. Even leek het wat beter te gaan, maar nu ligt ze alweer in bed, gevloerd.

Ik bel met Jako Burgers, huisarts in Gorinchem en corona-expert voor het Nederlands Huisartsen Genootschap: is het écht zo dat de ziekte op en neer schommelt, zoals je vaak in de anekdotes hoort?

Burgers denkt dat het anders zit. ‘Je ziet dit met sommige andere ziektes ook. Na een tijdje denken mensen: het gaat wel weer, ik ga weer aan het werk. En dan kom je jezelf tegen. Je lichaam geeft een signaal: wacht even, ik ben nog bezig met het herstel.’

Hoe lang covid duurt, verschilt uiteraard per persoon, maar gemiddeldes zijn er wel. Al vrijwel direct als de eerste symptomen zich aandienen, begint de aanmaak van virusdeeltjes (en daarmee de besmettelijkheid) scherp te dalen. Na gemiddeld acht dagen, volgens een Rotterdamse studie van 129 ziekenhuispatiënten, houdt de virusaanmaak op. En in praktijk is na tien dagen de besmettelijkheid echt wel voorbij, bleek uit een Britse studie: het lukt patiënten dan niet meer om een kweekschaaltje met cellen te infecteren.

Maar dan ben je nog niet hersteld. Burgers destilleert uit de literatuur en zijn praktijk de vuistregel: ongeveer 90 procent is na drie weken genezen. En van de overblijvers is nog eens 90 procent na drie maanden genezen. Waarbij het lastig is dat de ziekte niet op slag verdwijnt, maar geleidelijk uitdooft, als een donderslag die nog lang narommelt in de verte.

En ja, er zijn er ook bij wie die donderslag wel heel hardnekkig nagalmt. Dat is de ongeveer een op honderd met, zoals dat heet, ‘long covid’, niet naar het ademhalingsorgaan maar naar het Engelse woord voor langdurig. ‘Deze mensen klagen vooral over enorme vermoeidheid na beperkte inspanning’, vertelt Burgers, die een aantal gevallen beschreef in het Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde. ‘En over cognitieve klachten. Geheugenstoornissen, concentratiegebrek, een mist in het hoofd. Dat gevoel van: wat is er met mijn hersenen gebeurd?’

Het is te vroeg om al te kunnen zeggen of dat specifiek is voor corona, want zo’n ongelukkige, lange nasleep zien artsen na diverse andere infecties ook. Wel belangrijk om er op tijd bij te zijn, benadrukt Burgers. ‘Want we denken dat je, als je er vroeg bij bent, veel van de nasleep kunt voorkomen.’ Daarbij ligt de nadruk op begeleiding en ondersteuning: gezond eten, voldoende rust maar ook genoeg bewegen, eventueel met logopedie, fysio- of ergotherapie om weer iets van het verloren terrein te herwinnen.

En dan? ‘Ik zeg altijd: kijk niet op de dag, maar op de week’, vertelt Burgers. ‘Kijk een week terug, of een maand, en probeer te zien hoe je bent verbeterd. Die lijn kun je dan voorzichtig doortrekken. En eigenlijk kun je pas na een jaar goed voorspellen hoe het verder gaat.’

Weken, maanden, jaren: echt opbeurend is het allemaal niet. Zeker niet als je beseft dat er inmiddels zo’n twee miljoen mensen corona hebben gehad, besef ik. Dat zijn dus al zo’n twintigduizend Nederlanders met langdurige gevolgen. Los nog van al die duizenden stakkers die op de ic hebben gelegen en daarvan moeten revalideren, ook al zo’n hardnekkig gebeuren. Ik ben allang blij dat het herstel bij mijn vriendin eerder in dagen lijkt te gaan.

Maandag: Deugt die PCR-test eigenlijk wel?

Meer over