Nieuws

Hoe een foto van een paars bloempje uit een park in Den Haag ongezien een internethit werd

Een ruim 16 jaar oude foto van een aster in een park in Den Haag werd op internet miljoenen keren opgevraagd. Experts weten nu eindelijk waarom.

De Nieuw-Nederlandse aster van Teun Spaans. Beeld CC BY-SA 3.0: Teun Spaans / Wikimedia Commons
De Nieuw-Nederlandse aster van Teun Spaans.Beeld CC BY-SA 3.0: Teun Spaans / Wikimedia Commons

Zo’n 78 miljoen keer per dag werd de foto op Wikipedia die Teun Spaans uit Den Haag in 2004 maakte van een Nieuw-Nederlandse aster sinds eind juni vorig jaar opgevraagd. Niet dat Spaans daar zelf iets van merkte, maar daarover later meer.

Van deze foto weet hij niet meer dat hij hem maakte, zegt Spaans, wel dat het in het Florence Nightingalepark in Den Haag was. Spaans (66) is nu met pensioen en werkte 35 jaar lang bij softwarebedrijven en de Belastingdienst. Sinds 2002 draagt hij bij aan de gratis encyclopedie Wikipedia. ‘Nu is het normaal, maar het idee mee te kunnen schrijven aan een encyclopedie intrigeerde me enorm. En ik vind het nog steeds een goed idee om kennis gratis beschikbaar te stellen.’

Spaans wandelt graag met zijn vrouw en vindt het leuk planten die hij tegenkomt te fotograferen en te determineren. Als ze nog niet beschreven zijn op Wikipedia, doet hij dat zelf – al komt dat de laatste tijd weinig meer voor. Het kost te veel tijd en veruit het grootste deel van plantenrijk Nederland is al beschreven.

Een link in de broncode

De Nieuw-Nederlandse aster die hij fotografeerde leidde op Wikipedia een onopvallend bestaan. Tot afgelopen zomer, toen het bestand zo vaak werd opgevraagd dat bijna 20 procent van het dataverkeer naar het servercentrum van Wikimedia in Singapore te maken had met het paarse bloemetje.

Dat kwam doordat de link naar het bestand ergens in de broncode van een app stond. Dat betekent dat de link naar het bestand op Wikimedia wordt bezocht en het bestand geladen moet worden als die app geopend of gebruikt wordt. Ook al is het niet te zien.

Foto’s die worden geüpload naar Wikimedia Commons, waar Wikipedia afbeeldingen vandaan haalt, zijn vrij te gebruiken, ook commercieel. Dat moet altijd met bronvermelding, soms met meer voorwaarden. Dat staat altijd bij de afbeelding vermeld.

Het zou kunnen dat iemand een link had geplaatst naar de foto in een openbare pagina of een populaire app. Het is goed gebruik dat de makers van zo’n pagina of app het bestand zelf gebruiken en niet een link naar de site van iemand anders. In dit geval haalde de app de foto elke keer van de Wikimedia servers, waardoor deze veel verkeer kregen.

Veel van het verkeer bleek uit India te komen. Daar had de overheid net een aantal apps uit China verboden, waaronder TikTok. Indiase appbouwers en smartphonegebruikers gingen massaal op zoek naar alternatieven voor de geblokkeerde apps. Een van die apps was de boosdoener.

Uit een voorbeeld

Waarschijnlijk heeft een ontwikkelaar een stukje code gebruikt van een website waar code wordt aangeboden. Met code kun je met het alfabet en leestekens vertellen hoe een computer, of app, zich moet gedragen. Het komt veel voor dat programmeurs stukjes code van elkaar gebruiken om een vergelijkbare taak uit te voeren. In een van die standaard stukjes code stond een link naar de Nieuw-Nederlandse aster, als voorbeeld, die per ongeluk is blijven staan.

Wikimedia wil niet zeggen om welke app het ging, maar er is contact geweest met de appbouwer en de link is verdwenen. De aster uit Den Haag van Teun Spaans bestaat weer in een hoekje van het internet, en is zonder het te weten beroemd geweest. En het is, zegt Spaans, eigenlijk niet eens zijn beste foto.

De Wikipediaan die een lintje kreeg

Het Nederlands deel van Wikipedia telt inmiddels twee miljoen artikelen. Wikipediaan Edo de Roo ontving in mei vorig jaar een lintje voor zijn duizenden artikelen en verbeteringen. ‘Ik kan ook Netflix gaan kijken, maar dan denk ik: wat heeft de wereld daaraan?

Meer over