De week in wetenschapTonie Mudde

Het Melkwegstelsel kent 36 intelligente beschavingen, naar schatting

Aangenaam om bij weg te dromen in tijden van corona: kosmisch nieuws.

Twee meisjes staan voor een enorme supercomputer.

Vertel ons het antwoord, vragen ze, in de science fiction klassieker The Hitchhiker’s Guide to the Galaxy.

‘Het antwoord op wat’, vraagt de supercomputer, die Deep Thought heet, een vrouwenstem heeft, en eruit ziet als een enorme kubus op pootjes met een groen oplichtende mond.

‘Het antwoord op leven, het universum, alles!’ vragen ze. ‘We willen graag een simpel antwoord.’

‘Hmm’, zegt Deep Thought, ‘daar moet ik even over nadenken. Kom over 7,5 miljoen jaar maar terug.’

Na 7,5 miljoen jaar wachten verzamelt zich een uitzinnig nieuwsgierige menigte voor de supercomputer. Nu zal het antwoord komen. Het antwoord op het leven, het universum, alles. En het antwoord is...

...42.

Waarna de menigte boe-roepend afdruipt.

Deze week publiceerden astronomen een schatting van het aantal intelligente samenlevingen in de Melkweg. Hun antwoord is niet 42, maar zit daar ook weer niet héél ver vandaan. De sterrenkundigen komen uit op 36 technologisch geavanceerde beschavingen, de aardbewoners meegerekend, al is geavanceerd natuurlijk een relatief begrip, net als beschaving.

De afgelopen maanden domineerde het wetenschapsnieuws over corona de best gelezen-lijstjes op de website van de Volkskrant. Maar af en toe prikte daar ineens een kosmisch nieuwtje tussendoor – alsof lezers juist in deze tijd extra behoefte hebben aan nieuws over een plek die niet wordt geraakt door een naar virus met puntige uitsteeksels. Geen super spreading in de Oortwolk, geen lockdown op Pluto, buiten de aarde gaat alles gewoon z’n heerlijk fascinerende gangetje.

Astronomie is soms een keiharde wetenschap, maar kan ook heerlijk dromerig hypothetisch zijn, vol duizelingwekkende en arbitraire aannamen waarover wetenschapsfans net zo lang kunnen discussiëren als voetballiefhebbers over een twijfelachtige penalty op een WK.

Hoeveel planeten die op de aarde lijken zijn er in het heelal? Hoeveel van die planeten bevinden zich op een aangename afstand van hun zon – niet te koud, en niet te warm? Op hoeveel van die planeten waarop volgens onze ervaring op aarde leven kán ontstaan, ontstaat vervolgens ook écht leven? Het zijn dit soort diepe, fundamentele vragen op basis waarvan astronomen schatten hoe gezellig het is in de kosmos.

De uitkomst laat zich overigens lastig verifiëren. Al die planeten met mogelijk intelligente wezens met wie we mogelijk – een hoop ‘mogelijks’, ik weet ’t – een intelligent gesprek zouden kunnen voeren, bevinden zich op zo’n ontmoedigend rotend van de aarde. Al zouden we met de lichtsnelheid een vraag de goede kant op kunnen vuren, dan nog is het in het meest positieve scenario  2060 jaar wachten op een antwoord. 

De astronomen van de nieuwe studie zijn zich trouwens zeer bewust van al die onzekerheden. Het aantal geavanceerde beschavingen hoeft niet precies 36 te zijn schrijven ze, het kan ook rustig ergens tussen de 4 en 211 liggen.

Had Deep Thought misschien toch gelijk met 42.

Meer over