Haumea is de vijfde dwergplaneet in het zonnestelsel

Het zonnestelsel telt met ingang van vandaag officieel vijf dwergplaneten: Eris, Pluto, Ceres, Makemake en Haumea. Die laatste naam is gegeven aa...

Het zonnestelsel telt met ingang van vandaag officieel vijf dwergplaneten: Eris, Pluto, Ceres, Makemake en Haumea. Die laatste naam is gegeven aan de grote ijsdwerg (136108) 2003 EL61, waarvan de ontdekking in de zomer van 2005 bekend werd gemaakt. Haumea is de Hawaiiaanse godin van vruchtbaarheid en geboorte. Het ijzige hemellichaam, dat net als Eris, Pluto en Makemake deel uitmaakt van de Kuipergordel buiten de baan van de buitenste planeet Neptunus, heeft een langgerekte vorm als gevolg van zijn snelle rotatie, en meet ongeveer tweeduizend kilometer in middellijn. Er zijn twee kleine maantjes bij ontdekt, die voortaan Hi'iaka en Namaka worden genoemd, naar twee van de vele nakomelingen van Haumea. De naamgeving van de vijfde dwergplaneet is overigens omstreden: de naam werd voorgesteld door het team van de Californische astronoom Mike Brown, dat het object eind 2004 ontdekte, en dat ook de grote ijsdwergen 2003 UB313 (nu Eris geheten) en 2005 FY9 (Makemake) vond. De ontdekking werd op 25 juli 2005 echter voor het eerst officieel gemeld door een Spaans team onder leiding van José-Luis Ortiz, aan wie dus officieel het naamgevingsrecht zou moeten toevallen. Onderzoek heeft indertijd echter uitgewezen dat Ortiz zijn 'ontdekking' pas meldde nadat hij via internet de waarnemingslogboeken van Brown had geraadpleegd. Van de vijf dwergplaneten die het zonnestelsel nu telt is Eris de grootste (ca. 2400 km), Pluto de op een na grootste (ca. 2300 km), en Ceres (ca. 950 km) de kleinste en tevens de enige die zich niet in de Kuipergordel bevindt: Ceres is de grootse planetoïde, tussen de banen van Mars en Jupiter. Dwergplaneten zijn hemellichamen die wel in hydrostatisch evenwicht zijn, wat betekent dat hun vorm bepaald wordt door hun eigen zwaartekracht (doorgaans zijn ze bolvormig), maar die hun baanomgeving delen met een groot aantal soortgenoten.

Meer over