Google-computer verslaat wereldkampioen go

Google heeft de mensheid in het algemeen en de liefhebbers van het bordspel go in het bijzonder van een illusie beroofd. In de lopende tweekamp tussen de beste go-speler ter wereld en het Google-computerprogramma AlphaGo in Seoel heeft de machine de mens verslagen. 'Ik had niet verwacht dat AlphaGo zo'n perfecte partij zou spelen', zei regerend wereldkampioen Lee Se-dol na afloop.

Peter van Ammelrooy
Lee Se-Dol (R) neemt het op tegen AlphaGo, de supercomputer ontwikkeld door Google. Beeld anp
Lee Se-Dol (R) neemt het op tegen AlphaGo, de supercomputer ontwikkeld door Google.Beeld anp

Hoewel er nog vier ronden te spelen zijn, vieren computerwetenschappers de zege van AlphaGo nu al als een doorbraak in kunstmatige intelligentie. Go beschouwden ze tot nu toe als de heilige graal in hun vak. Het klassieke Chinese bordspel met zijn biljoenen mogelijke zetten is veel complexer dan schaken. Met dat bordspel liet de machine - IBM's Deep Blue - bijna twintig jaar terug de mens - schaakmeester Gary Kasparov - al in het stof bijten.

Hoogleraar Max Welling van de Universiteit van Amsterdam is onder de indruk van AlphaGo's zege. 'Dat een computer het kan, was me wel duidelijk. Dat AlphaGo nu heeft gewonnen is wel een prestatie.' Experts hadden de kansen van de machine vooraf ingeschat op fifty-fifty.

Zelflerend

Dat computers steeds krachtiger zijn geworden heeft zeker bijgedragen, denkt Welling, maar van grotere invloed is het zelflerende karakter van AlphaGo. Het team van Google heeft de computer met een aantal systemen laten trainen en daarvan laten leren. Zo hebben ze de machine een professionele go-speler laten nadoen en partijen laten spelen tegen een oudere versie van zichzelf. Welling noemt dat 'behoorlijk inventief. De schaal waarop hier machine learning is toegepast is nog niet eerder vertoond.'

Helemaal onverwacht komt de zege van AlphaGo niet. Die versloeg eerder met ruime voorsprong de Europees kampioen go, Fan Hui: de computer won alle vijf partijen van de 34-jarige in China geboren Fransman. Vooraf had wereldkampioen Se-dol laten weten dat hij zijn kansen hoog inschat. 'Ik heb er alle vertrouwen in dat ik in elk geval dit keer zal winnen.'

Beter

Nu go bijna kan worden bijgeschreven als triomf van de technologie groeit de lijst met spellen waarin de computer beter is. De sterkere opvolger van Deep Blue uit 1997, IBM's Watson, bracht in 2011 een nederlaag toe aan twee tegenstanders van vlees en bloed in de televisiequiz Jeopardy. In 2007 won de computer bij het woordspel Scrabble. In 1979 versloeg een computer de wereldkampioen backgammon.

In 1994 dreigde een oud-wereldkampioen checkers (een variant van dammen) het onderspit te delven tegen zijn digitale tegenstander Chinook. De tweekamp eindigde onbeslist omdat Marion Tinsley wegens gezondheidsproblemen afhaakte. Hij overleed een jaar later, na een carrière van 45 jaar waarin hij maar zeven partijen verloor (waarvan twee tegen de computer). Chinook zou later grootmeesters als Don Lafferty verslaan.

Computers zijn inmiddels ook al een kei in het bedenken van spellen. Vorig jaar onthulden Amerikaanse wetenschappers een programma dat zelfstandig nieuwe levels (hoofdstukken) kan ontwikkelen voor Super Mario. Hoe? Door veel naar filmpjes te kijken waarin mensen dit computerspel spelen.

Meer over