ColumnRinske van de Goor

Goede voornemens zijn ook voor dokters lastig

null Beeld
Rinske van de Goor

Had u nog goede voornemens met Oud en Nieuw? Zo ja, goede kans dat u zich er nu al niet aan gehouden heeft – ongeveer 50 procent van de mensen is na een maand weer terug bij af. Uiteindelijk houdt na een jaar nog maar 8 procent van de nieuwjaarsvoornemens stand, blijkt uit onderzoek. Mijn persoonlijke strijd is tegen de Heilige Drie-eenheid Wijn-Nootjes-Chocola. Vandaag ligt er toch weer een aluminiumwikkel in de prullenbak. Verstopt onder het andere afval, in de hoop dat het mijn huisgenoten ontgaat. (‘Mam, waar is die chocoladereep? Ik heb er niks van gehad!’) Maar ik heb een uitstekende smoes: ik moest nog een column schrijven.

Ik hoor de mensen die hun neus ophalen voor zoiets clichématigs als stoppen op 1 januari al genoegzaam snuiven over de sneue mislukte nieuwjaarsplannen. Want stoppen met roken, vijf kilo eraf, structureel gaan sporten – daar kies je toch zelf je authentieke moment voor? U heeft gelijk, maar toch zijn de goede-voornemers de winnaars: zij hebben meer kans om zich succesvol en blijvend gezonder te gaan gedragen dan mensen zonder goede voornemens. 1-0 voor de voornemers.

Je kan dus beter wel iets goeds voornemen, met toch nog een slagingskans van 8 procent, dan helemaal niets, want dan is de kans dat je iets verandert helemaal jammerlijk. Het valt niet mee om je gedrag te veranderen. Ook dokters vinden het moeilijk hun gedrag te veranderen.

Voorbeelden: nadat wetenschappelijk was aangetoond dat bij herhaalde middenoorontstekingen het plaatsen van trommelvliesbuisjes meestal niet nodig is en er beter met antibiotica kan worden behandeld, duurde het nog jaren voor alle KNO-artsen hun beleid aanpasten.

Dan het scheren van het operatiegebied. Decennialang was dat de standaard. Tot wetenschappelijk onderzoek uitwees dat niet scheren tot minder infecties leidt dan wel scheren, doordat het scheren kleine wondjes geeft. Desondanks wordt nog steeds hier en daar geschoren voor operaties, ook als het haar het zicht op het operatiegebied niet belemmert.

Zelf vind ik het soms ook lastig om mijn doktersgedrag aan te passen. Zo heb ik geleerd voor het plaatsen van een spiraal de baarmoedermond met jodium te ontsmetten. Dat blijkt totale onzin. Toch ben ik er voor de zekerheid maar mee doorgegaan. Ik ben er zo aan gewend dat ik het gevoel heb dat ik niet secuur werk als ik niet toch, desondanks, voor de zekerheid, snel even de baarmoedermond poets. Kortom, een mens een nieuw kunstje leren valt niet mee.

Is het dan voor de voornemers die nu, medio januari, hun nieuwjaarsvoornemens alweer hebben laten varen hopeloos? Nee, er is heus hoop. Want er is óók onderzocht welke voornemens de grootste kans van slagen hebben. Wat blijkt is dat iets nieuws gaan doen haalbaarder is dan iets niet meer doen. Dus meer groente en fruit eten in plaats van minder snoepen. Elke dag een ommetje in plaats van een tv-loze avond. Voor nog meer succes: doe het niet alleen, maar samen. En als u toch echt ergens mee wil stoppen: elke stoppoging maakt de kans op langdurig slagen bij een volgende poging groter.

Aan iedereen hierbij: Gelukkig Nieuw Gedrag gewenst!

Rinske van de Goor is huisarts.