Genetische wartaal

Onder dikke mensen sloeg het bericht eind vorig jaar in als een bom: dankzij een ‘DNA-pil’ zouden ze eindelijk probleemloos kunnen afvallen....

Het is een verhaal van oplichten, opgelicht worden en van fantasten. Van dikke mannen en vrouwen die bereid zijn veel te betalen, die alles willen geloven, als ze maar afvallen. Over vage wetenschap in een pil.

‘Dertig kilo in drie maanden, dankzij DNA-pillen, zonder eten en drinken te laten staan’, schreeuwde De Telegraaf eind vorig jaar op kerstzaterdag. ‘Kilo’s snel kwijt’, kopte de krant in vette letters op de voorpagina. ‘Voor 40 tot 80 euro per maand.’

Die drie maanden zijn dik om. De beloofde tientallen kilo’s zijn er bij lange na niet af bij die vele honderden mensen die de afgelopen maanden het slankproduct GenoTrim van producent Salugen aanschaften. Zelfs niet een paar kilo. Wel zijn ze honderden euro’s lichter, sommigen meer dan duizend euro.

Eind vorig jaar kreeg De Telegraaf de primeur van die ‘revolutionaire’ DNA-afslankpil. Ingestoken door het ingeschakelde Amsterdamse pr-bureau ToBeOne, dat de krant benaderde. Er kwam een ronkend persbericht: ‘O-prah Winfrey introduceert GenoTrim wereldwijd.’ Om te vervolgen: ‘Amerikaanse en Nederlandse wetenschappers zijn er na jaren van onderzoek in geslaagd een formule te ontwikkelen voor een DNA-pil.

‘Iedere genenpil is samengesteld op basis van het persoonlijke DNA. Afgenomen met een wattenstaafje van het slijmvlies in de wang. De gepatenteerde formule is gebaseerd op vier tot zestien genen die de stofwisseling bepalen.’

Oprah Winfrey is echter in de verste verte niet van plan geweest in haar oudejaarsshow wangslijmmonsters te nemen. Dat ‘voornamelijk Nederlandse investeerders (miljonairs) dertig miljoen dollar in onderzoek’ hebben gestoken, zoals het persbericht vermeldt, is eveneens onzin.

De gevolgen waren er niet minder om. Meer dan tienduizend moedeloze dikkerds belden naar het callcenter dat Salugen inderhaast in Den Haag had ingericht en bemand met nauwelijks geïnstrueerde telefonisten. Chaos was er troef. Weken, maanden achtereen. Mensen stortten geld op bank- en gironummers of betaalden via hun creditcard. Ze kregen soms wattenstaafjes toegestuurd, maar meestal niet. Soms pillen, maar vaak niet.

Die administratieve chaos ontstond doordat we werden overrompeld, zegt Salugen-directeur Brian Meshkin vanuit de VS. Door onze Nederlandse contactpersoon, die er een potje van maakte en ‘leugens de wereld in slingerde’. Die contactpersoon was, zich presenterend als Salugen Nederland, op eigen houtje naar het pr-bureau ToBeOne (‘een oude kennis’) gegaan. En vervolgens naar De Telegraaf. Met verzonnen claims over Oprah Winfrey en over tientallen kilo’s gewichtsverlies in drie maanden.

‘Een oplichter’, kwalificeert Meshkin die Nederlander, Peter Maltha. Midden vorig jaar was hij ‘via via’ met hem in contact gebracht in de Verenigde Staten.

Maltha is een man met veel bv’tjes, de meeste gevestigd op hetzelfde adres in Wassenaar. Werkeloze en failliete bedrijfjes. Zo loopt de afhandeling van het vorig jaar uitgesproken faillissement nog van een ervan, Clean Clic BV, net als die van de daaronder resorterende Puma Nutritional Group. Bedrijfjes die doen in ‘voedingssupplementen, drankjes en voedingsrepen met nanobolletjes’.

De 52-jarige Maltha heeft de afgelopen tien jaar een spoor van slachtoffers getrokken, vaak kleine particuliere beleggers. Ze krijgen nog veel geld, sommigen tonnen. Het spoor loopt door heel Europa, via België en Zwitserland. ‘Een bluffer die alleen maar onwaarheden verkoopt. Die beloften niet nakomt en geld aftroggelt zonder terugbetalen’, aldus een Zwitserse ondernemer.

Die richtte midden vorig jaar met de Nederlander in Luzern een viertal bedrijfjes op, waaronder Swiss International Food & Beverage, ‘voor de ontwikkeling en productie van dranken.’ De Zwitser somt meer gedupeerden op, in België, in Amsterdam en Aarle-Rixtel. Personen die niet willen praten.

Salugen-baas Brian Meshkin wel. De afgelopen maanden is hij vele malen naar Nederland gevlogen om orde op zaken te stellen. Om te praten met mensen die pillen hebben besteld, die geld hebben gestort op een rekening van Maltha en die niets hebben gekregen. En om rekeningen te betalen, veel rekeningen, voor diensten van onder meer pr-bureau ToBeOne. ‘Onze schade bedraagt inmiddels meer dan een miljoen dollar’, zegt Meshkin, die op zijn beurt door het ingehuurde callcenter als wanbetaler wordt aangemerkt.

Er staat een rekening open ter waarde van een leuke personenauto, zegt Pieter de Graaff van ResponCis in Den Haag, het callcenter dat door Maltha was ingehuurd. Toen na maanden bleek dat Salugen zijn administratie niet op orde kreeg en afspraken niet nakwam, heeft ResponCis zich teruggetrokken.

De afgelopen maanden hebben meer dan tienduizend mensen bij Salugen informatie aangevraagd. Ongeveer zesduizend, zegt Meshkin van Salugen, hebben daadwerkelijk DNA-wangslijm opgestuurd en pillen besteld – een miljoenenzaak dus. Dat deden ze via het callcenter in Den Haag, dat zelf een kleiner aantal bestellers noemt.

De Graaff van ResponCis heeft een groot deel van de gebruikers via e-mail geënquêteerd in het kader van een incassoprocedure die tegen Salugen loopt. ‘Honderden reacties met verbijsterende resultaten zijn binnengekomen, tot vorige week toe’, zegt De Graaff over zijn – niet-onafhankelijke – onderzoek.

Meer dan 90 procent heeft financiële problemen met Salugen. Variërend van: betaald, maar geen pillen gekregen, tot onterechte, niet-geautoriseerde afschrijvingen via creditcards.

Op de vraag of de pillen helpen, antwoordt 0,07 procent ‘tevreden over de werking’ te zijn. De meesten zeggen meer dan 500 euro kwijt te zijn: 325 euro voor de DNA-wattenstaafjes en de analyse, en 150 tot 200 euro voor een maand ‘persoonlijke’ pillen.

‘Ik wil dat die automatische betalingen stoppen, evenals de toezending van de pillen. Ze werken niet’, schrijft een afslanker die achthonderd euro heeft betaald. ‘Maar Salugen reageert niet.’

De strekking van de meeste e-mails is dezelfde. ‘Via mijn Visa-card is 490 euro afgeschreven, pillen heb ik niet gekregen.’ Een ander: ‘Meer dan duizend euro ben ik al kwijt, terwijl ik toestemming heb gegeven voor eenmalige incasso van 475 euro. Bovendien werken de pillen niet.’

Salugen-baas Meshkin zegt dat 40 procent van de mensen opnieuw bestelt. ‘Ongekend hoog’ noemt hij dat percentage. Maar twee weken eerder mailde hij nog een herhaalpercentage van 60 procent.

‘Natuurlijk werkt ons product, gebaseerd op veel wetenschappelijk onderzoek en neergelegd in dikke patenten van honderden pagina’s’, zegt Meshkin. ‘Praat met mevrouw Tesselaar en kijk op haar website’, adviseert hij. ‘Ze slaapt beter. Ik heb haar schadeloos gesteld voor 850 euro, het geld dat Maltha had gepikt.’

Klant Rosita Tesselaar noemt Salugen ‘chaotisch, neigend naar oplichting’. De gewichtsafname stelt, na tweeënhalve maand slikken, niets voor, zegt ze. ‘Ik slaap beter. Sinds kort heb ik mijn eetpatroon aangepast, ik ben aan het afvallen.’

Waarmee we terug zijn bij Peter Maltha, de man die De Telegraaf het een en ander op de mouw speldde. En waarvoor journalist Martijn Koolhoven in mei door de Raad voor de Journalistiek werd veroordeeld wegens ‘slecht vakmanschap’ en ‘het onvolledig en onjuist informeren van lezers.’

Koolhoven zit ermee in zijn maag. Hij klaagt over haast en over ‘DNA-experts die indertijd met vakantie waren’. Over Maltha en zijn DNA-pil wil hij niets meer horen. ‘Eens maar nooit meer.’

Acht jaar geleden werd Peter Maltha door de rechtbank in Rotterdam onder curatele gesteld vanwege ‘verkwisting’. Dat blijkt theorie, gezien de vele financiële zaakjes die hij daarna heeft ondernomen. Maltha heeft veel geregeld, hij heeft met mooie praatjes veel geld afgetroggeld, zeggen ze.

Maltha kunnen we niet, zoals het zou horen, om een toelichting vragen. Hij neemt zijn telefoon niet op. Niet meer. In december gaf hij nog met enige graagte commentaar op ‘zijn’ DNA-slankpil. Destijds luidde zijn lekenuitleg: ‘Met die individueel samengestelde DNA-pillen krijgen de genen gerichte voeding, zodat ze weer in balans komen.’

Op de opmerking dat dit ‘genetische wartaal’ is, reageerde hij zelfverzekerd: ‘O, is dat zo, daar komen we op terug.’

Maltha geeft niet (meer) thuis. ‘Helaas zijn wij op dit moment gesloten’, meldt het bandje van zijn vaste telefoon. ‘De mailbox is vol’, meldt de provider van zijn gsm.

Meer over