Ervoor gaan, een ergerlijk maar ingeburgerd anglicisme

Jean-Pierre Geelen fileert vermakelijke vaktaal, ergerlijke vaagtaal en andere taalmerkwaardigheden. Deze week: Gaan of niet gaan, dat is het nieuws.

Jean-Pierre Geelen
Het ANP, onlangs: 'Jaspers gaat voor tweede titel World Games.' Niet gaan, dat is pas nieuws. Beeld anp
Het ANP, onlangs: 'Jaspers gaat voor tweede titel World Games.' Niet gaan, dat is pas nieuws.Beeld anp

Frank Snoeks op tv, dan moet het wel over sport gaan. Kwam dat schot, afgelopen zondagmiddag tijdens Feyenoord-Heracles: 'Ik zeg: Kuijt, ga voor de hattrick!'

Dat zei hij inderdaad, dus zijn verslag was feitelijk correct. Wat een hattrick is, zoekt u zelf maar op; het gaat hier even over dat 'ga voor'. Geen ouderwetse beleefdheidsfrase ('Gaat u voor. Na u'), maar sinds een jaar of wat een alledaags fenomeen. Je komt het overal tegen. De Telegraaf afgelopen maandag na het Songfestival: 'Duitsland gaat voor Jan Smit.' Het weligst tiert het echter in de sportjournalistiek. Sterker: het overwoekert de kolommen soms zo erg dat de lezer door het onkruid het veld niet meer ziet. Tijd voor een doeltreffend bestrijdingsmiddel.

Zomaar een archiefonderzoekje met de trefwoorden 'gaat voor' op NOS.nl leverde enkel sportberichten op: 'Van Wonderen gaat voor hoogste trainersdiploma.' 'Bob de Jong gaat voor 'mooie uitdaging' in Zuid-Korea.' 'Pastoor gaat voor Rotterdamse dubbel.' 'Wild gaat voor WK-goud op scratch, omnium en puntenkoers.' 'Van Rootselaar gaat voor paralympische medaille met rolstoelbasketballers.' 'Uitgeruste Gary Hekman gaat voor nationale marathontitel.'

Ervoor gaan, dat is natuurlijk een doodgewoon anglicisme (go for it). Niets aan te doen, die bestaan - get a life. Maar toch. 'Populair taalgebruik', zegt het Stijlboek van de Volkskrant, leidraad voor de redactie, over 'ervoor gaan': 'Toegestaan in een citaat of parafraserende zin, maar kan voor het overige beter worden vermeden.' Wat ontbrak was de toevoeging: 'omwille van de algehele geestelijke volksgezondheid.'

Het Stijlboek suggereert als een van de 'betere equivalenten: 'Zich inzetten.'

Mwah. Dat kopt niet erg lekker. Wij van het taalloket zouden zeggen: 'wil', of: 'hoopt op'.

In de meeste gevallen geldt: een voornemen is zelden nieuws. Bij sporters al helemaal niet, want wie niet wil winnen en 'voor de titel gaat', moet geen sporter worden. Eerst dus maar eens afwachten. Daarom is de frase 'gaat voor' in een kop meestal ook een geruststellende waarschuwing in tijden van overmatige leeslast: dit bericht is onzin en kunt u dus gerust overslaan. Wacht tot het volgende bericht gepasseerd is, er kunnen nog feiten komen.

Het ANP, onlangs:'Jaspers gaat voor tweede titel World Games.' Oftewel: 'Biljarter Dick Jaspers gaat komende zomer een poging doen voor de tweede keer de titel in het driebanden te veroveren op de World Games.'

Niet gaan, dat is pas nieuws.

Meer over