Slimme apparatuur

En weer is er een ‘slimme bril’. Gaan we die wél dragen?

Al jaren sneuvelen pogingen van gadgetmakers om consumenten aan de slimme bril te krijgen. Nu proberen Ray-Ban en Facebook het weer. Worden die dan eindelijk een succes?

null Beeld Tomas Mutsaers
Beeld Tomas Mutsaers

Het duurde niet lang voordat het grootste probleem van Facebook ter sprake kwam, toen de Amerikaanse journalist Peter Rubin zat te dineren met vrienden. En het kwam door zijn bril. Die zag er niet anders uit dan een normale bril, een model waarvan de firma Luxottica onder de merknaam Ray-Ban jaarlijks vrachtwagens vol verkoopt. Maar dit model had, met hulp van Facebook, camera’s naast de glazen en speakers in de poten. Toen Rubin zijn vrienden tijdens het eten daarop wees, schrijft hij in technologietijdschrift Wired, was de eerste vraag: ‘Maar heb je ons dan de hele tijd gefilmd?’

Onder de naam Ray-Ban Stories brengen de brillenfabrikant en Facebook (het sociale medium is nadrukkelijk afwezig in de productnaam) een slimme bril op de markt, te krijgen als ‘gewoon’ montuur en als zonnebril. Het is niet de eerste slimme bril, en niet de slimste – daarover later meer. Maar wel een die, schrijft Mike Isaac in The New York Times, de potentie heeft dat we hem gaan drágen. En draagbaarheid was tot op heden niet het sterkste punt van slimme brillen.

Augmented reality

Al decennia kondigen voorspellers de komst aan van wearables: computers die we niet in onze rug- of broekzak dragen, maar op- of aanhebben. Alleen het slimme horloge heeft het tot nu toe gered tot in het dagelijks gebruik. Maar dat is een extra scherm, aan je pols. Het bijzondere aan brillen is niet alleen dat je allerlei snufjes in het frame kunt stoppen, maar dat de glazen ook kunnen werken als een halfdoorlatend scherm.

Die techniek is augmented reality gaan heten: het vervloeien van een scherm met de werkelijkheid. Vergelijk het met autoruiten waarop de snelheid wordt geprojecteerd, of de app van een fabrikant die je alvast op je telefoon een virtuele boekenkast in je gefilmde interieur laat zien. De digitale en reële wereld versmelten. Zou dat de slimme bril lukken, dan is dit een stuk technologie dat door zijn draagbaarheid de beleving van technologie zelf verandert. Is de belofte.

Die belofte is nooit echt ingelost. In 2013 verkocht Google de Google Glass, een bril zoals onderzoekers in laboratoria dragen, met aan de zijkant een groot uitgevallen camera en iets dat eruitzag als een kleine achteruitkijkspiegel. Omdat dragers met de bril konden filmen, vreesden niet-dragers dat ze de hele tijd werden opgenomen. Ook liet Google geen applicaties van andere partijen toe op de bril, herinnert Jeroen van Erp zich, hoogleraar concept design aan de TU Delft. Google Glass flopte.

De slimme bril van Ray-Ban. Beeld Ray-Ban
De slimme bril van Ray-Ban.Beeld Ray-Ban

‘Hey Facebook’

Het bezwaar van stiekem worden gefilmd geldt nog steeds, getuige de vraag van Peter Rubins vrienden aan het diner. En tussen de eerste echte poging om met een slimme bril de consumentenmarkt te veroveren en Ray-Ban Stories is op het eerste gezicht niet veel veranderd. Op de punten waar de scharnieren voor de brillenpoten vastzitten aan het frame zijn twee camera’s gemonteerd. Daarmee kun je foto’s en (vierkante) video’s maken en uploaden naar Facebook View, de app die bij de bril hoort. Vanuit de app kun je de beelden uploaden op Facebook en Instagram, of ze delen in andere apps. In de brillenpoten zitten speakers om muziek of podcasts af te spelen. Camera’s noch speakers vallen enorm op, hoewel er een lampje gaat branden bij een video-opname. De bril weegt nagenoeg hetzelfde als niet-slimme exemplaren van hetzelfde model.

Foto’s maak je met een knop op het frame of met stembediening, door hardop ‘Hey Facebook’ tegen de bril te zeggen. Een interactie die Mike Isaac wel aandurfde tijdens een wandeling met zijn hond in het park bij de Golden Gate-brug in San Francisco, maar waarvan hij zich afvraagt hoe vaak je dat doet in een druk café, of op straat.

Je kunt je afvragen voor wie deze bril is bedacht. Facebook zelf noemt als belangrijk voordeel dat je nog minder handelingen hoeft uit te voeren om ‘dat ene speciale moment’ vast te leggen. Je hoeft je telefoon er niet meer voor te pakken.

Maar met die telefoon is het duidelijk dat je een apparaat gebruikt om een foto te maken. Een bril die dat mogelijk maakt door alleen het frame aan te raken levert allerlei mogelijke bezwaren op. Wat betekent het voor het sociale verkeer als je vrijwel ongemerkt kunt filmen? Ja, er gaat een lampje branden, maar dat is makkelijk af te dekken. En als precies wordt gefilmd wat de drager ziet, dan moet dat toch leiden tot een golf aan seks- en geweldsvideo’s, denken de schrijvers van het artikel in Wired.

Gemiste kans

Hoogleraar Jeroen van Erp vindt de bril vooral een gemiste kans, omdat er geen augmented reality wordt gebruikt – dat durfde Google met Google Glass tenminste nog wel. Wat is daarvan de toegevoegde waarde? Van Erp noemt het vaak gegeven voorbeeld dat je dan via je bril kunt zien of een appartement te huur is en wat het kost. Maar wat als je de technologie inzet voor een probleem waarbij niemand zich geroepen voelt het op te lossen? ‘Stel je voor dat je, als je blind bent of slechthorend, kunt kiezen voor een markering in de brillen van andere mensen? Zodat automobilisten met een iets wijdere boog om je heen rijden? Zodat je sneller weet waar je rekening mee moet houden in het verkeer?’ Problemen waarvoor je niet even iemand kan bellen om ze op te lossen. ‘Het zou mooi zijn als techniek juist die problemen oplost.’

Drie andere slimme brillen:

Concept
De Chinese techreus Xiaomi kondigde deze maand de Xiaomi Smart Glasses aan, met een microled-display, een scherm dat geen lichtbron aan de achterkant nodig heeft en dus semi-doorzichtig is. Daarmee kun je bijvoorbeeld de route-instructies van een kaarten-app op de bril projecteren. Xiaomi geeft al veel details over de bril – hij weegt 51 gram en heeft een 5-megapixelcamera – maar benadrukt dat hij nog niet te koop is voor het grote publiek.

Wel te koop
Snap, voorheen bekend als video-app Snapchat, heeft al een tijdje Snap Spectacles op de markt. De bril bedient zich al van augmented reality, zodat het bijvoorbeeld lijkt alsof je door een tunnel van licht loopt. Het bedrijf presenteerde dit jaar de vierde versie, maar die is alleen te koop en te gebruiken voor programmeurs.

Echt gebruikt
Vuzix maakt brillen die gebruikt worden in de industrie, bijvoorbeeld om iemand te kunnen laten meekijken als een machine er plotseling mee stopt, of om stap voor stap gedetailleerde instructies te projecteren terwijl de drager van de bril iets in elkaar zet. De Amerikaanse fabrikant bracht onlangs een model op de markt voor consumenten: de Vuzix Blade. Die er dan weer uitziet als een veiligheidsbril.

Meer over