Dieetpil stapje dichterbij

Het diabetesmiddel dat gebruik maakt van het hormoon GLP-1 blijkt als bijeffect te hebben dat de patiënt gewicht verliest.

Ianthe Sahadat
null Beeld ANP XTRA
Beeld ANP XTRA

Diabetespatiënten die een bepaald medicijn gebruikten, vielen af als bijeffect. Onderzoekers van het VUmc in Amsterdam ontdekten hoe dit werkt in de hersenen. Dat maakt de stap naar een dieetpil (of injectie) een stukje kleiner.

Potentiële medicijnen tegen overgewicht zijn zeldzaam. Veel projecten mislukken of middelen worden teruggetrokken - vanwege de overdaad aan bijwerkingen. Maar er gloort hoop aan de horizon. Het diabetesmiddel dat gebruik maakt van het hormoon GLP-1 (een hormoon dat in de darmen wordt aanmaakt) blijkt als bijeffect van een diabetesbehandeling tot gewichtsverlies te leiden bij patiënten.

GLP-1

Dinsdag presenteerde Liselotte van Bloemendaal haar bevindingen op een diabetescongres in Boston. De promovenda van het VUmc ontdekte dat de stof GLP-1 beïnvloedt hoe het brein reageert op eten. Proefpersonen die de stof geïnjecteerd kregen, hadden minder behoefte aan eten en waren eerder verzadigd.

De proefpersonen kregen de ene dag het GLP-1-middel en de andere een placebo, terwijl ze chocolademelk dronken. Met een scan werd de hersenactiviteit gemeten in de gebieden van het brein die samenhangen met beloning. Na afloop mochten de proefpersonen eten van een buffet. Op de GLP-1-dag aten ze beduidend minder.

Van Bloemendaals begeleider Richard IJzerman noemt de vondst belangrijk, maar spreekt nog niet van een doorbraak. 'Gemiddeld verloren mensen zo'n 5 kilo, dat is iets, maar ook niet ontzettend veel voor iemand met obesitas. Het is vooral van belang dat we nu beter begrijpen hoe de hersenen reageren op eten of de gedachte eraan. Het verklaart mogelijk waarom de een wel kan afvallen en de ander niet.'

Kleine revolutie

Nu vindt de Europese keuring plaats die erover gaat of dit medicijn ook bij overgewicht mag worden ingezet. IJzerman: 'Dit soort middelen heeft altijd bijwerkingen en we weten niet wat ze op de lange termijn doen.'

Internist-endocrinoloog Liesbeth van Rossum van het Erasmus MC in Rotterdam is enthousiast. 'Het gebruik van GPL-1 bij type 2 diabetes in plaats van insuline was al een kleine revolutie. Aangezien insuline vaak tot gewichtstoename leidt. Als we nu begrijpen hoe GLP-1 precies werkt, kunnen we dat gerichter gaan inzetten.' Zo ver is het nog niet, benadrukt Van Rossum, die obesitas behandelt. 'Eetlustregulatie is per individu verschillend en wordt geregeld door meerdere hormonen. Ik denk ook dat de werking van GLP-1 complexer is dan alleen de beïnvloeding van ons beloningscentrum.'

Oplossing

Hét obesitas-middel zal volgens haar niet makkelijk gevonden worden, omdat er te veel varianten van obesitas bestaan. 'Maar voor de subgroep die een overactief beloningscentrum heeft, kan het gebruik van GLP-1 wellicht een oplossing bieden.'

Net als de onderzoekers van het VUmc trekt Van Rossum de vergelijking door naar andere verslavingen zoals alcohol, drugs of gokken, die via datzelfde beloningssysteem in de hersenen worden gereguleerd. 'Bij knaagdieren zijn er al duidelijke aanwijzingen dat het werkt.'

Meer over