ColumnJasper van Kuijk

De formatie was als een niet heel succesvolle tabletcomputer: het ligt niet aan het concept

Jasper van Kuijk Beeld de Volkskrant
Jasper van KuijkBeeld de Volkskrant

De koning zou weer een rol moeten krijgen in het formatieproces, aldus SGP en ChristenUnie. Deze twee partijen concludeerden in de formatiechaos van de afgelopen weken dat het geen goed idee is dat de Tweede Kamer sinds 2012 zelf een verkenner benoemt.

Alleen: ging het de afgelopen weken nou mis op het concept ‘zelf een verkenner benoemen’ of op de uitvoering ervan?

In 2008 schreef de Britse hoogleraar Paul Atkinson een fascinerende ontwerpwetenschappelijke beschouwing over de ‘opkomst en ondergang van de tabletcomputer’. Hij bespreekt decennia aan niet-succesvolle tabletcomputers, geplaagd door gebrekkige technologie of ontwerpkeuzen die niet aansloten bij gebruikersbehoeften. Een van de harde conclusies: ‘De verkoopcijfers van tablet- en pencomputers blijven deerniswekkend laag en toch houdt een aantal fabrikanten en gebruikers halsstarrig vast aan het concept, overtuigd van het potentieel ervan.’

null Beeld

Twee jaar na het artikel verscheen de iPad. Toch redelijk succesvol.

In alle eerlijkheid, in het artikel stond óók dat productsucces af kan hangen van vele kleine factoren en dat ‘de houding van het publiek tegenover tablet- en pencomputers in theorie op elk moment zou kunnen veranderen, hoe onwaarschijnlijk dat ook moge lijken’.

Waarom sloeg de iPad wél aan? Deels door de technologische vooruitgang op het gebied van aanraak- en beeldschermen, batterijen en werkgeheugen. Maar ook doordat de iPad de multitouch-bediening van de iPhone leende en daarmee de omslachtige stylus en handschriftherkenning van vele voorgangers links kon laten liggen.

Het basisconcept ‘een draagbare computer die je via een aanraakscherm bedient’ kan blijkbaar net zo hard een succes als een mislukking zijn, afhankelijk van hoe je het uitwerkt. Zoals bijvoorbeeld ook gebeurde bij de ov-fiets. Dankzij het verbeterde gebruiksgemak van het uitchecken en afrekenen werd het concept ‘een fiets huren op het station’ na tientallen jaren ineens bijzonder succesvol.

Net zo wil de politieke teringzooi van de afgelopen twee weken niet zeggen dat het basisconcept ‘een door de Kamer benoemde verkenner’ niet zou kunnen werken. Ook al omdat het in twee voorgaande formaties behoorlijk goed functioneerde. Alleen moet je dan misschien niet bewindslieden en intimi van partijleiders als verkenners benoemen. En over het Binnenhof rennen met zichtbare gespreksnotities is weliswaar transparant, maar niet per se bevorderlijk voor het proces.

Dus nee, we hoeven niet meteen terug te grijpen op de koning. Er zijn genoeg andere mensen met ‘gezag en afstand tot de actuele politiek’. Zoals de nu benoemde Herman Tjeenk Willink, maar denk ook aan Louis van Gaal (oké, dat gaan we niet doen, maar mensen wat zou dat leuk zijn). Een duidelijke taakomschrijving voor de verkenner zou waarschijnlijk ook helpen. En een mapje voor de aantekeningen.

De formatie van de afgelopen weken is als een niet heel succesvolle tabletcomputer. Het concept an sich moet prima werkend te krijgen zijn door te sleutelen aan de uitvoering. We hoeven niet terug naar de desktop-pc met inbelmodem.

Jasper van Kuijk op Twitter: @jaspervankuijk

Meer over