NieuwsMaanmissie China

Chinese maanlander, inclusief geologische schatkist met maangrond, terug op aarde

Woensdagavond, iets na zeven uur Nederlandse tijd, leverde Chang’e-5 een collectie maanstenen af op aarde. Het succes vormt het voorlopige hoogtepunt van de Chinese missies naar de maan.

Op 3 december, na het verzamelen van maanmateriaal, stijgt maanmissie Chang'e 5 weer op van het maanoppervlak.  Beeld AFP
Op 3 december, na het verzamelen van maanmateriaal, stijgt maanmissie Chang'e 5 weer op van het maanoppervlak.Beeld AFP

Veel meer dan een witte vlek op een grijze achtergrond was het niet. Toch meldden Westerse volgers van de Chinese ruimtevaart om 19:22 Nederlandse tijd aan de hand van de gruizige beelden verheugd dat de door maansonde Chang’e-5 gevulde capsule veilig was teruggekeerd op aarde. Dit werd later ook bevestigd door de Chinese autoriteiten.

Daarmee behaalde de Chinese ruimtevaartorganisatie glansrijk haar volgende doel: voor het eerst sinds het Apollo-tijdperk in de jaren zestig en zeventig vervoerde een land maanmateriaal veilig naar aarde. Maangrond vormt een geologische schatkist die ons niet alleen iets vertelt over het hemellichaam zelf, maar ook over onze eigen planeet. Terwijl wind en water aardse stenen tot zand slijpen, is de maan − die vermoedelijk ooit afsplitste van een voorloper van onze planeet − nog altijd relatief ongerept.

Mens op de maan

Toch is wetenschap in zekere zin slechts een leuke bijvangst van Chang’e-5. De missie dient bovenal als technologisch prestigeproject dat de Chinezen dichter bij hun einddoel moet brengen: mensen op de maan zetten.

Vanaf het moment dat Chang’e-5 op 1 december veilig op het oppervlak van de maan landde, verliep de missie keurig volgens het boekje. Het was alweer de derde keer dat China daarin slaagde, een prestatie die overigens geen vanzelfsprekendheid is. China is na de Verenigde Staten en de Sovjet-Unie pas de derde natie die succesvol een landing uitvoerde. Zo mislukten vorig jaar nog twee groots opgezette maanlandingsmissies van Israël en India, een gevoelige tik voor de ruimte-ambities van beide landen.

Met Chang’e-5 boekt China niet alleen een belangrijke nationale primeur, maar laat het voor het oog van de wereld bovendien zijn technologische spierballen eens flink rollen. De missie was - bewust - zeer complex. Niet alleen landde men op de maan, de sonde steeg ook veilig weer op, vloog terug naar de aarde, en leverde zijn pakketje met maangruis succesvol af. Bij al die stappen had op papier iets mis kunnen gaan.

Scheppen in een kuil

Nadat Chang’e-5 begin deze maand op de maan was geland, groef de sonde een kuil in de grond waaruit hij gruis en kleine stenen opschepte. Al dat verzamelde materiaal - in totaal zo’n 2 kilogram - borg hij veilig op in een capsule, die op 3 december in een lanceervoertuig weer opsteeg van de maan.

Drie dagen later maakte het voertuig met het maanmateriaal aan boord zich vast aan de sonde die in een baan om de maan was achtergebleven. Afgelopen zondag vuurde die sonde eventjes zijn stuurraketten, verliet de maan en vloog terug richting aarde.

Op 6 december koppelde het voertuig met het maanmateriaal succesvol aan de sonde die was achtergebleven in een baan rond de maan. Beeld AFP
Op 6 december koppelde het voertuig met het maanmateriaal succesvol aan de sonde die was achtergebleven in een baan rond de maan.Beeld AFP

Rond twee uur woensdagnacht liet de sonde opnieuw − gedurende acht seconden − zijn motoren branden. Dat bracht hem in de juiste stand om de capsule met materiaal op aarde af te kunnen leveren. Woensdagmiddag, op een grove vijfduizend kilometer van de aarde, liet de sonde zijn capsule los, waarna deze met bijna 40 duizend kilometer per uur richting aarde vloog. Nadat de capsule veilig door de aardatmosfeer was gesurft, plofte hij even na zeven uur Nederlandse tijd neer in Binnen-Mongolië, waar Chinese teams klaar stonden om hem op te halen. Zo’n tien minuten later hadden ze al beet.

Nu Chang’e-5 het volgende succes van China's indrukwekkende maanprogramma blijkt, kijkt het land direct vooruit naar de vervolgstappen. Chang’e-6, opnieuw een maansteenverzamelmissie, staat gepland voor 2023 en moet een kijkje gaan nemen op de zuidpool van de maan. Op diezelfde locatie zal enkele jaren later de volgende grote tussenstap verrijzen: het eerste onbemande onderzoeksstation op de maan. De eerste Chinese bemenste missies naar de maan volgen naar verwachting in de jaren dertig.

Lees verder:

De volgende stap in het succesvolle Chinese Chang’e-ruimteprogramma heeft als doel: stenen van de maan oprapen en terugvliegen naar de aarde.

Dinsdagmiddag landde China voor de derde maal succesvol op de maan. De lander verzamelt de komende twee dagen materiaal van het hemellichaam. Half december keert de onbemande missie naar verwachting terug op aarde.

Vrijdagavond zet China de eerste stap richting een spreekwoordelijke voet op de áchterkant van de maan. Dan lanceert men de langverwachte Chang’e-4 missie. Vier vragen over de Chinese terugkeer naar de maan.

Vijftig jaar na de eerste mens op de maan is het ook bijna 47 jaar na de laatste. En nu lijkt plotsklaps ­iedereen weer plannen te hebben voor de maan - en daar ver voorbij. Een blik op de toekomst van de menselijke verkenning van het zonnestelsel.

De Saturnus V-raket kwam op 17 juli 1969 met bulderend geweld los van de aarde. Drie Amerikaanse astronauten – Neil Armstrong, Buzz Aldrin en Michael Collins – zouden vier dagen later bij de maan aankomen en daar de geschiedenis van de mensheid voor eeuwig veranderen. Een prestatie die om drie redenen nog altijd ongeëvenaard is.

Meer over