Canadees mysterie na 170 jaar opgelost: schip Franklin-expeditie gevonden

Een van de grootste mysteries uit de Canadese geschiedenis lijkt na 170 jaar eindelijk te zijn opgelost. Duikers hebben een van de twee verloren gewaande schepen teruggevonden waarmee de Britse ontdekkingsreiziger Sir John Franklin in 1845 de eerste reis naar het noordpoolgebied maakte. 'Dit is een historisch moment voor Canada', jubelt premier Stephen Harper.

Thomas Van Der Kolk
Het gevonden wrak. Foto van Parks Canada. Beeld reuters
Het gevonden wrak. Foto van Parks Canada.Beeld reuters

De euforie van Harper is te begrijpen als je naar de geschiedenis kijkt. De ondergang van de allereerste expedities naar het Canadese deel van het arctische gebied is meer dan een eeuw lang niet alleen onderwerp geweest van talloze onderzoeken, maar ook van Canadese liederen en folklore. Hoewel er veelvuldig intensief naar de schepen is gezocht, is nooit opgehelderd waarom ze in het niets zijn verdwenen. Pas 58 jaar na de poging van Franklin is het voor het eerst gelukt om de noordwestelijke doorvaart over te steken.

Dat het nu alsnog is gelukt om een van de schepen te vinden is mede te danken aan moderne apparatuur, schrijft The Guardian. Met behulp van een op afstand bedienbaar onderwatervoertuig troffen ze het wrak aan op elf meter diepte. Het is nog niet duidelijk of het om de HMS Erebus of de HMS Terror gaat, maar het onderzoeksteam verwacht dit binnen enkele dagen te kunnen ophelderen. Van beide schepen zijn uitgebreide bouwplannen en afmetingen bekend. Bovendien is het wrak door de lage temperaturen relatief goed bewaard gebleven. Uit sonarbeelden blijkt dat het dek nog redelijk intact is.

Beelden: Hulton Archive Beeld getty
Beelden: Hulton ArchiveBeeld getty
null Beeld reuters
Beeld reuters

Kannibalisme
De twee schepen, met gezamenlijk 128 man aan boord, waren gestrand nabij Koning Willem-eiland, een van de Canadese Arctische Eilanden in het territorium Nunavut. Volgens de legenden probeerde de bemanning te overleven door kannibalisme. Onderzoekers hopen dat het wrak veel geheimen zal gaan prijsgeven. Mogelijk zijn er nog overblijfselen van bemanningsleden en andere artefacten te vinden. John Geiger van de Royal Canadian Geographical Society noemt het gevonden wrak een 'warenhuis van informatie over de historische expeditie'.

De schepen waren in 1845 voor het laatst gezien door de bemanningsleden van een walvisvaarder. De Britse marine loofde tevergeefs een beloning van 20.000 pond uit voor degenen die de schepen zouden terugvinden. Met name tot 1859 is intensief naar de schepen gezocht en dat leidde uiteindelijk tot de ontdekking van de noordwestelijke doorvaart: het gedeelte van de noordpool tussen de Atlantische en de Grote Oceaan. Een cruciale ontdekking voor de Canadese (handels)geschiedenis.

Sir John Franklin Beeld getty
Sir John FranklinBeeld getty

Speerpunten
Premier Harper heeft de zoektocht naar de schepen dan ook tot een van zijn speerpunten gemaakt bij zijn aantreden in 2008. Onder zijn leiding zijn er meerdere expedities geweest. 'Mede namens prins Philip feliciteer ik iedereen die een rol bij deze ontdekking heeft gespeeld', aldus de opgetogen Harper.

Een van de bekendste liederen over het lot van Franklin's expeditie is Lady Franklin's Lament, een ballade die in moderne tijden onder andere is vertolkt door artiesten als Bob Dylan en Sinéad O'Connor.

null Beeld getty
Beeld getty
null Beeld getty
Beeld getty
null Beeld getty
Beeld getty

Mogelijke route van de expeditie:

Meer over