ColumnJoost Zaat

Arbeidsmigranten en vluchtelingen hebben zorg nodig, en ja, soms ook een abortus

null Beeld

Krap vierhonderd jaar geleden verdronk Geesje, een ongehuwde seizoenarbeidster, haar pasgeboren kind in de ringvaart van een polder op een paar kilometer van waar ik woon, zo las ik afgelopen dinsdag in deze krant. Na haar wanhoopsdaad werd ze als straf in een ton verzopen. De beul kreeg daar 25 gulden voor, omgerekend naar nu is dat 537 euro.

Arbeidsmigranten en wanhopige moeders zijn er nog steeds. Ze spoelen aan in ons keldertje waar we spreekuur houden voor ongedocumenteerden. De zwangere Amina woont in een tijdelijke opvang voor uitgeprocedeerde asielzoekers. Binnenkort belandt ze waarschijnlijk op straat. Wie de vader is weet ze niet. Ze wil geen kind maar een abortus. Dat is een probleem, want abortus zit niet in het basispakket van de zorgverzekering. Want daarin zit, zo is al jaren de redenering, alleen zorg die gezondheidsschade probeert te verhelpen.

Zwangerschap is geen schade, net zomin als hangende oogleden, legde de minister onlangs uit. Kan er niet in dus. VWS heeft daarom een subsidieregeling voor abortusklinieken (dit jaar 18,1 miljoen euro), waardoor abortus gratis is voor vrouwen die hier officieel wonen. Woon je hier niet, dan moet je dokken.

Omdat abortus niet in het basispakket zit, is de gebruikelijke weg via de omslachtige vergoeding voor ongedocumenteerden immers ook afgesloten. De tarieven voor een abortus liegen er niet om: 684 euro als de arbortusarts de verdoving zelf regelt en 708 euro als daarvoor een anesthesist komt kijken. Net iets meer dan het bedrag dat Geesjes beul destijds van de corrupte en steil calvinistische rechters kreeg.

Amina heeft dat geld niet. Officieel kunnen klinieken een abortus gratis of voor minder geld uitvoeren, zo berichtte Hugo de Jonge twee jaar geleden naar aanleiding van Kamervragen vanwege een petitie van Dokters van de Wereld. Die klinieken moeten van die 18 miljoen per jaar maar een beetje sparen, en anders zijn er volgens Hugo wel gemeentepotjes.

Heel scheutig moeten ze daar niet mee zijn, want dat levert een ‘aanzuigende werking’ op. Alsof je uit de Hoorn van Afrika komt om je hier te laten bezwangeren en dan een abortus te willen. Na eindeloos bellen en zoeken naar een oplossing kunnen we weinig anders dan haar het adres van een kliniek geven in de hoop dat ze daar aankomt en dat die kliniek clementie heeft.

Hoe vaak deze situatie voorkomt, valt niet te achterhalen. Duidelijk is wel dat ongedocumenteerde vrouwen vaak de pineut zijn. Zo zie ik Antonia, een Filipijnse vrouw, die hier dertien jaar schoonmaakwerk heeft gedaan. Ze gaat terug. ‘Ik mis mijn kinderen zo. Ik heb ze al die jaren niet gezien, de jongste was toen 4 en is nu van school. Ik heb me opgeofferd voor mijn familie.’

Een paar dagen later koppelt een rechtse politica bij de begrotingsbehandeling van VWS alle problemen in de zorg aan arbeidsmigratie. Ze vergeet Geesje, Amina en Antonia. Arbeidsmigranten en vluchtelingen zijn er altijd geweest. Ook zij hebben zorg nodig, en ja, soms ook een abortus. Ik wil geen kinderlijkje in de sloot of vuilcontainer.

Meer over