Groene herfst

18 graden eind oktober: hoe extreem is dat?

Het is deze dagen overal in Nederland warm en zonnig en opvallend veel bladeren zijn nog groen. En dat terwijl het al lang en breed najaar is. Wat is er met de herfst aan de hand?

Wies De Gruijter
Eind oktober en felgroen: de herfst is dit jaar later dan normaal. Beeld Marcel van den Bergh
Eind oktober en felgroen: de herfst is dit jaar later dan normaal.Beeld Marcel van den Bergh

Door klimaatverandering wordt het warmer. De afgelopen drie decennia nam de temperatuur gemiddeld met 1,1 graden Celsius toe, meldt het KNMI. In de laatste dagen van oktober stijgt het kwik gemiddeld niet hoger dan 13,3 graden. Maar deze week was het pardoes vier graden warmer in de Bilt en werd het in Limburg zelfs 18 graden. Uitzonderlijke hitte voor deze tijd van het jaar?

Peter Kuipers Munneke, weerman bij de NOS en klimaatonderzoeker aan de Universiteit Utrecht, vindt het wel meevallen. ‘Uitschieters komen vaker voor: vorig jaar steeg het kwik in oktober nog tot 20,3 graden. Achttien graden is tegenwoordig niet meer zo extreem. Het is gewoon een zachte herfstdag.’

Maar ook zachte herfstdagen hebben gevolgen. Arnold van Vliet, bioloog aan Wageningen University and Research, belt vanaf de fiets: ‘Je zou verwachten dat de bladeren rond deze tijd volledig verkleurd zijn, maar ik rijd nu door een eikenlaan en de bladeren zijn nog helemaal groen.’ Door de hoge temperaturen, ook in september, en het uitblijven van nachtvorst begint de bladverkleuring later dan voorheen. Van Vliet schat dat de herfst dit jaar twee weken later intreedt dan vijftig jaar geleden.

Jaël Bergwerff, boswachter bij Staatsbosbeheer, merkt niet alleen aan de groene bomen dat de herfst traag op gang komt. ‘Vanochtend stond ik bij een poel waar allemaal jonge kikkers rondsprongen. Eind oktober zijn die meestal al in winterslaap verzonken.’ Bergwerff ziet er de voordelen wel van in: ‘Nu het langer groen is, hebben dieren meer tijd om te eten. Misschien kunnen ze zelfs een extra vetlaagje opbouwen om sterk de winter door te komen.’

Meer over