Slimmer werken

Tips uit zes populaire zelfhulpboeken: schrijf elk idee op en concentreer je op de echt belangrijke zaken

null Beeld Anna Boulogne
Beeld Anna Boulogne

Eindelijk eens alle to-do’s afvinken en voorgoed stoppen met overwerken; is het echt mogelijk? Ja, als we de populairste zelfhulpboeken over slimmer werken mogen geloven. We lazen zes bestsellers en delen de belangrijkste lessen.

Rijke pa, arme pa - Robert T. Kiyosaki

null Beeld Anna Boulogne
Beeld Anna Boulogne

De belofte
Schrijver en zakenman Robert T. Kiyosaki belooft je te leren hoe je rijk wordt. En nee, dat is niet door hard te werken. Als je die gedachte had, ben je waarschijnlijk arm. Volgens Kiyosaki is de belangrijkste les dat je leert denken als een rijk iemand. Uiteindelijk zal je dan vanzelf rijk worden.

Samenvatting
Kiyosaki had vroeger twee vaders. Zijn echte vader: een academisch geschoolde leraar, met prima salaris. Hij werkte hard voor zijn geld, maar had nooit genoeg. Zijn favoriete uitspraken: ‘Als je iets wilt, moet je ervoor werken.’ En: ‘Studeer hard, zodat je een goed bedrijf kunt vinden om voor te werken’.

De rijke pa uit het boek is de vader van Kiyosaki’s schoolvriendje Mike. Hij heeft nooit de middelbare school afgemaakt en werd ondernemer. Van zijn rijke pa leerde Robert dat je van een baan in loondienst niet rijk wordt. Wil je dat wel? Werk dan niet voor je geld, maar laat je geld voor jou werken.

Belangrijkste inzichten
Als je een ding moet onthouden van het boek is het: verkrijg en bouw activa op. Met andere woorden: geef geen geld uit aan dingen die geld kosten, maar investeer in iets wat meer geld oplevert. Een auto is bijvoorbeeld een uitgavenpost, een huis kun je daarentegen verhuren.

Waarom het zo belangrijk is om in activa te investeren? De belasting op inkomen uit werk is hoger dan die uit vermogen. Dit is volgens Kiyosaki waarom rijke mensen nauwelijks belasting betalen. Ze werken namelijk niet voor hun geld. Rijke mensen verdienen hun geld bijvoorbeeld door de verhuur van woningen of uit beleggingen.

Dat kun je oneerlijk vinden, dat de rijken op deze manier rijk blijven en de armen arm, maar daar schiet je volgens Kiyosaki niets mee op. Het is slimmer om eraan mee te doen en geld voor je te laten werken.

Denk je nu: hoe kan ik investeren in activa als ik weinig vermogen heb? Dan moet je het geld dat je wel hebt investeren in meer financiële kennis, schrijft Kiyosaki, heel flauw.

Anekdote voor op een (virtuele) bedrijfsborrel
Het échte businessmodel van McDonald’s is helemaal niet om hamburgers te verkopen. Het meeste geld komt binnen door de verhuur van de locaties en grond aan franchisenemers. Het bedrijf bezit enkele van de duurste kruispunten en straathoeken van de wereld en heeft meer onroerend goed in bezit dan de katholieke kerk.

Getting Things Done - David Allen

null Beeld Anna Boulogne
Beeld Anna Boulogne

De belofte
Werken met aandacht. Dat is wat productiviteitsgoeroe David Allen de lezer belooft te leren in zijn zelfhulpklassieker Getting Things Done, waarvan sinds de verschijningsdatum in 2001 wereldwijd meer dan twee miljoen exemplaren zijn verkocht.

Samenvatting
Het basisprincipe waar Allen vanuit gaat is simpel: een productieve geest is een lege geest. Dagelijks schiet ons van alles te binnen: een mailtje van een collega dat je nog moet beantwoorden, dat verjaardagscadeautje voor een neefje dat je moet kopen, een nieuwe film die je wilt zien. ‘Stuff’ noemt Allen dat.

Onze hersenen zijn er heel goed in om ons voortdurend aan van alles te herinneren. Maar ze zijn er minder goed in om dat op het juiste moment te doen. Tijdens een vergadering bedenken we dat we afwasmiddel moeten kopen, om dat vervolgens in de supermarkt weer te vergeten. Dat veroorzaakt ruis in ons hoofd.

Het geheim van dingen gedaan krijgen is volgens Allen alle ‘stuff’ uit je hoofd halen en ervoor zorgen dat je op de juiste momenten aan de juiste dingen herinnerd wordt. Dat doe je door heel consequent alles wat je te binnen schiet op te schrijven. Daardoor creëer je een extern geheugen dat je geest leeg houdt.

Belangrijkste inzichten
Om een betrouwbaar extern geheugen te ontwikkelen moet je Allens vijfstappenplan volgen, de kern van de Getting Things Done-methode.

1) Verzamel: schrijf elk idee of klusje dat je te binnen schiet op. Op die manier blijft het niet door je hoofd spoken.

2) Beslis: bedenk voor alles wat je opschrijft wat je ermee wilt doen, en wanneer je dat wilt doen.

3) Organiseer: zorg ervoor dat je al je notities en andere geheugensteuntjes op de juiste plek bewaart, zodat je er zeker van kunt zijn dat je er op het juiste moment aan herinnerd wordt.

4) Reflecteer: loop eens in de zoveel tijd al je notities door, zodat deze up-to-date blijven.

5) Doen: doe datgene wat je wilt doen met volle aandacht, nu je niet wordt afgeleid door andere to-do’s.

Een praktische tip waar veel Getting Things Done-volgelingen bij zweren is de 2-minutenregel. Wanneer je iets binnen 2 minuten kunt doen, doe het dan direct. Ook wanneer het weinig prioriteit heeft.

Dus een mailtje dat je alleen bevestigend hoeft te beantwoorden? Gelijk versturen. Het idee erachter is dat je zo minder ruis hebt en meer tijd bespaart dan wanneer je het klusje noteert, later moet opzoeken, en alsnog moet uitvoeren.

Quote voor de borrel
‘Mensen denken veel, maar meestal is dat niet zozeer over, als wel aan een probleem, project of situatie.’

Deep Work - Cal Newport

null Beeld Anna Boulogne
Beeld Anna Boulogne

De belofte
Concentratie is ons kostbaarste bezit, betoogt computerwetenschapper Cal Newport. Het is ‘de superkracht van de 21ste eeuw’.

Mensen die zich goed kunnen concentreren, zijn – uitzonderingen daargelaten – de mensen die de dienst uitmaken in de maatschappij. Alleen door iets met volle aandacht te doen, ontwikkel je denkkracht en bereik je meer in minder tijd.

Na het lezen van het boek kun je volgens Newport je werk op een andere manier organiseren, waardoor je meer tijd hebt voor werk dat veel denkkracht vergt.

Samenvatting
Newport maakt onderscheid in deep work (diep werk: activiteiten waarbij je je cognitieve vaardigheden optimaal benut en een nieuwe waarde creëert of je vaardigheden verbetert) en shallow work (oppervlakkig werk, zoals mails en chats beantwoorden en aan de lopende band vergaderen).

Terwijl het voor de hand ligt je tijd te besteden aan de eerste categorie, besteden we in de praktijk de meeste tijd aan de tweede.

Aan de hand van allerlei casussen waarin hij genieën en succesvolle mensen aanhaalt, overtuigt Newport de lezer ervan om al die aandacht vretende oppervlakkige dingen tot een minimum te beperken, teneinde je te kunnen storten op het diepe werk. Want dat zijn de werkzaamheden waarmee je uiteindelijk het verschil kunt maken.

Belangrijkste inzichten
Wat Cal Newport beschrijft is niet nieuw. De lijst van auteurs die hetzelfde prediken is oneindig. Denk aan de Nederlandse psychologen als Mark Tigchelaar en Stefan van der Stighel, productiviteitsgoeroe Rick Pastoor die met zijn boek GRIP successen boekt en consultant David Allen van Getting Things Done.

Toch is het fijn om het betoog van Newport te lezen, zodat je jezelf tot de orde kunt roepen wanneer je weer een rondje wilt gaan Funda’en, Instagrammen of op het punt staat Marktplaats af te speuren.

Newports belangrijkste les: degenen die in staat zijn langere tijd geconcentreerd te werken, hebben een voorsprong op anderen die dat niet kunnen.

Met het vermogen je te kunnen concentreren kun je ‘diep werk’ verrichten, waardoor je niet in middelmatigheid blijft hangen, maar kunt excelleren. Je kunt jezelf zo tot een onmisbare kracht maken, in plaats van eentje die makkelijk te vervangen is. En daarmee zorg je er uiteindelijk voor dat je nooit om werk verlegen zit en dingen kunt doen waartoe anderen niet in staat zijn.

Quote voor op een verjaardag
‘Veel mensen zien ononderbroken concentratie als het flossen van je gebit. Je weet hoe het moet en je weet dat het nodig is, maar door een gebrek aan motivatie komt het er meestal toch niet van.’

Do the work - Steven Pressfield

null Beeld Anna Boulogne
Beeld Anna Boulogne

De belofte
De vijand zit van binnen, en heet verzet. Steven Pressfield zet in zijn boek uiteen hoe je dit verzet kunt breken, om zo je creatieve werk van begin tot eind tot een succes te brengen. De theorie en principes die hij in zijn boek hanteert zijn ook van toepassing op elke andere uitdaging die het leven met zich meebrengt.

Pressfield is wat levensuitdagingen betreft ervaringsdeskundige. Voor hij rond zijn 50ste doorbrak als auteur, heeft hij allerhande baantjes gehad en is hij zelfs een tijdje dakloos geweest. Op niet mis te verstane wijze schrijft Pressfield waar de valkuilen zich bevinden in het creatieve (denk)proces. Het doel: starten voor je klaar bent.

Samenvatting
Do the work wordt door sommige lezers - en de auteur zelf - gezien als het vervolg op het boek The War of Art (2002). Pressfield schreef in dat boek over de denkprocessen achter een writer’s block en hoe die situatie te voorkomen en te genezen valt.

Do the work is meer gericht op de algemenere creatieve strubbelingen waarmee schrijvers, theatermakers of regisseurs tijdens hun werk te maken kunnen krijgen. Het hele creatieve proces, en al zijn uitdagingen, komen kort en bondig aan bod. Het startpunt is de weerstand (‘resistance’) die deze uitdagingen oproepen. Weerstand is het sleutelwoord, en wordt door Pressfield steevast ‘monster’ genoemd. Dat is de vijand. Die moet verslagen worden.

Pressfield ziet het creatieve proces als een strijd en die strijd kent vijanden en bondgenoten. Hij brengt het op Amerikaanse wijze: ‘You’re either with us, or against us!’ Pressfield wijst je in drie hoofdstukken op alle valkuilen die je tijdens het creatieve proces kunt tegenkomen.

Belangrijkste inzichten
Het creatieve proces is volgens Pressfield dus een strijd met vijanden en bondgenoten. Je grootste vijand is de weerstand om iets te ondernemen, je grootste bondgenoot ben je zelf. Eigenlijk ben je zelf dus ook je grootste vijand, want weerstand komt vooral van binnen. Het door jou beoogde succes wordt bepaald door de mate waarin je om kunt gaan met deze weerstand. De lessen die Pressfield je leert zijn de volgende: start voor je bent begonnen, geef jezelf een schop onder je kont; sla je erdoorheen en maak iets écht af. Niet lullen maar poetsen, juist als de uitdagingen groter zijn dan je denkt aan te kunnen. Weerstand kan verslagen worden.

Quote om mee te imponeren
‘On the field of the Self stand a knight and a dragon. You are the knight. Resistance is the dragon.’

GRIP - Rick Pastoor

null Beeld Anna Boulogne
Beeld Anna Boulogne

De belofte
De ondertitel zegt het al: het geheim van slim werken. De auteur was jarenlang werkzaam bij de journalistieke startup Blendle en deelt zijn werkwijze voor een slimmere indeling van zijn werk in dit boek. Zowel per week als meer in de toekomst.

Belangrijkste inzichten
Pastoor zal nergens zeggen dat je het rustiger aan moet doen omdat je het zo druk hebt. Hij geeft wel hele praktische handreikingen voor een efficiëntere werkweek.

Een paar dingen zijn makkelijk te onthouden. Namelijk dat de volgorde van je werk een drietrapsraket is. Je begint met je agenda echt goed in te delen. En er ook alles in te zetten wat je die week moet doen. En als je niks in je agenda hebt staan? Dan begin je aan je takenlijst. Is die ook af voor die dag? Dan doen je je e-mail.

Andere onvergetelijke les: bewaar nooit meer iets in je hoofd, want dan poppen taken steeds op in je hoofd op momenten dat je er niks mee kunt. Pastoor legt ook uitgebreid uit hoe je zo’n takenlijst dan kunt opzetten (met apps als Things of Todoist).

En dan ligt het er ook nog aan hoe je je taken opschrijft. Want als het een te grote en vage kluif lijkt, zoals ‘Doelstelling 2022’ dan schuif je ’m steeds door. Van grip op je week gaat hij naar ‘grip op je jaar’ naar ‘grip op je leven’ Het eerste deel ‘grip op je week’ is voor lezers al een klus.

Pastoor heeft handig gebruikgemaakt van boeken die hier in dit stuk ook aan bod komen. Hij vat ze adequaat samen en maakt ze praktisch.

Het boek in één quote
‘Je agenda is heilig. In een werkweek waar alle plannen op elk moment kunnen veranderen, heb je één ding nodig waar je altijd op terug kunt vallen.’

Thinking Fast and Slow - Daniel Kahneman

null Beeld Anna Boulogne
Beeld Anna Boulogne


De belofte

De Israëlische psycholoog Daniel Kahneman wil ons in Thinking Fast and Slow, zijn bestseller uit 2002, bewust maken van veel gemaakte denkfouten die ons hinderen om de goede keuzes te maken of de juiste oordelen te vellen.

Dat doet de wetenschapper door een samenvatting te leveren van het psychologisch onderzoek dat hij en collega’s in de afgelopen vier decennia hebben uitgevoerd. Voor zijn onderzoek ontving Kahneman – als psycholoog – de Nobelprijs voor de economie. Juist in de economie had Kahnemans conclusie dat de mens veel minder rationeel is dan we denken, enorme gevolgen.

Samenvatting
Kahneman stelt dat de geest is onder te verdelen in twee compartimenten: Systeem 1 en Systeem 2.

Systeem 1 is verantwoordelijk voor ons zogenaamde snelle denken. Wanneer we een som als 1 + 1 moeten oplossen, of wanneer we over een lege straat fietsen, maken we gebruik van Systeem 1.

Bij ingewikkeldere vraagstukken zoals het oplossen van een rekensom als 18 x 24 of het achteruit inparkeren van een auto neemt Systeem 2 het over.

Waar Systeem 1 vrijwel automatisch verloopt, vraagt Systeem 2 om inspanning en concentratie. Systeem 1 is ons intuïtieve denken, Systeem 2 ons rationele denken.

Het punt dat Kahneman in zijn boek aldoor maakt, is dat we hoog opgeven van Systeem 2, maar veel vaker vertrouwen op Systeem 1. Met andere woorden: we overschatten onze rationaliteit en onderschatten de rol van intuïtie en vooroordelen in ons denken.

Belangrijkste inzichten
Een van de bekendste experimenten van Kahneman - dat zijn algemene punt illustreert - is bekend komen te staan als ‘het Linda-probleem.’

Stel je Linda voor. Ze is 31 jaar oud, alleenstaand, openhartig en zeer slim. Ze is afgestudeerd in de filosofie. Als student maakte ze zich druk over discriminatie en sociale onrechtvaardigheid en nam ze deel aan diverse demonstraties tegen kernenergie.

Heb je je Linda helder voor de geest? Wat is nu waarschijnlijker: dat Linda een bankmedewerker is, of dat Linda een bankmedewerker en feminist is?

De meeste respondenten aan wie Kahneman deze vraag voorlegde, achtten een feministische bankmedewerker waarschijnlijker. Een intuïtief oordeel gebaseerd op de associaties van Systeem 1. En een onjuist oordeel. Er zijn immers meer bankmedewerkers dan feministische bankmedewerkers, en dus is de kans dat Linda een bankmedewerker is statistisch gezien groter.

Met tal van dit soort onderzoeken toont Kahneman aan dat we te vaak vertrouwen op intuïtie en het vertrouwde, ook wanneer we een rationele keuze denken te maken. Bijvoorbeeld wanneer we een beleidsbeslissing moeten nemen of in het stemhokje staan: zo bleken mensen in een referendum sneller geneigd te zijn om voor extra geld voor onderwijs te stemmen wanneer ze hun stem in een school uitbrachten.

Beste quote
‘We zijn geneigd te overschatten hoeveel we van de wereld begrijpen en de rol van toeval en gebeurtenissen te onderschatten. Dit overmatige vertrouwen wordt gevoed door denkbeeldige zekerheid en achterafkennis.’

Slimmer werken

Helpen zelfhulpboeken om efficiënter te werken? Wat zijn de handigste vergadermethodes? En helpt een ochtendroutine om meer uit je dag te halen? In samenwerking met Intermediair geven we de hele maand tips om slimmer te werken. Bekijk alle artikelen op volkskrant.nl/slimmerwerkenhttps://www.volkskrant.nl/kijkverder/t/2021/slimmer-werken/ of intermediair.nl/slimmerwerken.

Meer over