Beter LevenWerkdilemma

Geef je medewerkers een kerstpakket, en wat geef je dan?

Deze maand worden de kerstpakketten uitgereikt. Een leuk gebaar, maar je doet het als werkgever niet snel goed. Toch is het belangrijk dat werknemers zich gewaardeerd voelen. Zó laat je medewerkers wel weten dat je blij met ze bent.

Yasmine Esser
Hoe persoonlijker het kerstpakket is, hoe beter. Maar eigenlijk doe je het zelden goed als werkgever. Beeld Matteo Bal
Hoe persoonlijker het kerstpakket is, hoe beter. Maar eigenlijk doe je het zelden goed als werkgever.Beeld Matteo Bal

Met de aangescherpte coronamaatregelen is de kans groot dat de kerstborrel wéér niet doorgaat. Gelukkig krijgen werknemers wel een kerstpresentje. Tenminste, als hun werkgever niet heeft besloten om daarop te bezuinigen.

Met het afschaffen van de kerstpakketten kunnen sommige organisaties tonnen besparen. De NS besloot er daarom vorig jaar mee te stoppen. De medewerkers kregen niet helemaal niks. Maar het doosje chocolade en de twee gratis, eersteklas treinkaartjes om weg te geven die voor het kerstpakket in de plaats kwamen, vielen niet in goede aarde bij het personeel. Honderden medewerkers gaven hun presentje zelfs terug aan de directie.

Als je werknemers hun kerstpakket afpakt, heb je de poppen aan het dansen. Waarom hechten medewerkers zoveel waarde aan spullen die ze net zo goed zelf kunnen kopen? En hoe kun je het als werkgever zo goed mogelijk doen?

Dit zeggen de experts

De meeste organisaties geven hun werknemers wel een kleinigheidje, denkt directeur Bart Poierrié van Kerstpakketten.nl, volgens eigen zeggen de grootste online leverancier op het gebied van kerstpakketten voor bedrijven. Dit jaar ervaart hij zelfs een ongekende hoeveelheid bestellingen. Waarschijnlijk door de krapte op de arbeidsmarkt: er zijn simpelweg meer werkenden die een pakket krijgen én werkgevers doen extra hun best het personeel bij zich te houden.

Het gros van de bedrijven kiest volgens Poierrié nog altijd voor het traditionele kerstpakket. Zo’n 70 procent geeft werknemers een mooie doos met A-merken. Vaak in een thema, bijvoorbeeld een land of ‘tapas’.

Het keuzecadeau is in opkomst. Medewerkers krijgen dan een voucher waarmee ze op een speciale kerstwebshop uit een aantal cadeaus kunnen kiezen. Werkgevers denken dat dit ideaal is – net als bij een lopend buffet is er voor ieder wat wils – maar medewerkers ervaren zo’n cadeau over het algemeen als onpersoonlijk, merkt Poierrié, die deze optie ook aanbiedt.

Hoe persoonlijker het kerstpakket is, hoe beter, meent Kilian Wawoe, organisatiepsycholoog en docent HR-management aan de Vrije Universiteit Amsterdam. Wie zich niet verdiept in de werknemers kan zelfs flinke flaters slaan met een decembercadeau. Bijvoorbeeld door een moslim een fles wijn te geven of een een veganist een worst. Al is het voor bedrijven met meer dan twintig medewerkers natuurlijk lastig om voor iedereen iets anders te kopen.

Gemotiveerder zullen werknemers niet meteen worden van een kerstcadeau, meent Wawoe. Al decennia blijkt uit onderzoeken dat werknemers vooral gemotiveerder raken van groeien, verbondenheid en autonomie. Van een cadeau of bonus leven medewerkers slechts tijdelijk op. ‘Maar het doel van een kerstpakket moet ook niet zijn om mensen te motiveren. Het doel is om je waardering te tonen. Zeker als mensen veel thuiswerken en ze het gevoel hebben dat ze niet gezien worden.’

Wat doe je in de praktijk?

Als werknemers nauwelijks gemotiveerder raken van kerstpakketten, kun je ze als bedrijf net zo goed afschaffen, toch? Een cadeau kost al snel een paar tientjes per medewerker, en kan dus flink in de papieren lopen.

Een heel slecht idee, meent Wawoe. Hij verwijst naar organisaties die besloten om geen cadeau meer te geven in december. Zoals de NS, maar ook ABN Amro een paar jaar geleden en de Radboud Universiteit Nijmegen. Daar was het hommeles.

Wawoe geeft nog een reden om de kerstcadeaus niet af te schaffen. ‘Uit de psychologie weten we dat de emotie van het afnemen zo’n 2,5 keer zo sterk is als de emotie van het geven. Van het afpakken kunnen medewerkers gedemotiveerd raken’, zegt hij.

Toch een kerstpakket geven dus, maar wat dan? Als er eten of drinken in de doos zit, sla je vrijwel altijd de plank mis door dieetwensen of levensovertuigingen. Een persoonlijk decembercadeau geven, is voor de meeste (grote) bedrijven onmogelijk. En keuzecadeaus en waardebonnen zijn onpersoonlijk. Kun je het als werkgever dan inderdaad nooit goed doen?

Qua cadeau misschien niet. Maar wat je wél kunt doen: de directe leidinggevenden vragen om een persoonlijk kerstkaartje te schrijven voor bij het kerstpakket. Dan voelen werknemers zich volgens Wawoe echt gezien en gewaardeerd.

Geef in ieder geval iets. Ook al bestaat het perfecte kerstpakket niet, uiteindelijk is niets geven een nóg slechter idee.

Meer over