Sport

Zwemster Femke Heemskerk verlaat ‘opleiding voor het leven’

Femke Heemskerk stopt met zwemmen. De 34-jarige zwemster vindt het na vier Olympische Spelen en 64 internationale medailles mooi geweest.

Femke Heemskerk in actie op de laatste Olympische Spelen tijdens de 4x100 meter vrije slag.  Beeld ANP
Femke Heemskerk in actie op de laatste Olympische Spelen tijdens de 4x100 meter vrije slag.Beeld ANP

Haar vreugdekreet op de Olympische Spelen in Tokio, toen Femke Heemskerk zich voor de finale van de 100 meter vrij plaatste, was veelzeggend. ‘Yes’, schreeuwde ze voor de camera van de NOS, springend in de lucht. ‘Whoohoho. Yes, baby! Eindelijk.’

Na twintig jaar topzwemmen had Heemskerk in de herfst van haar carrière alles overwonnen wat er te overwinnen viel. Haar faalangst, haar demonen, waren eindelijk weg. Bevrijd zwom ze haar tweede tijd ooit, op het moment dat het moest.

Het leverde geen prijs op, maar voelde voor haar alsof ze haar bul had gehaald. Zwemmen was haar opleiding voor het leven, zei Heemskerk dinsdag toen ze haar pensioen aankondigde. De 34-jarige zwemster sluit haar carrière de komende maanden bij de International Swimming League af.

Moederrol

Tijdens het blije interview in Tokio sprongen de Zweedse Michelle Coleman en Australische Cate Campbell Heemskerk om de hals toen ze langsliepen. Zij gunden haar de finaleplek, want Heemskerk was niet alleen één van de belangrijkste, maar ook ook de aardigste zwemster van de nationale ploeg. Ze ontfermde zich vaak als een moeder over haar teamgenoten. Soms bracht ze voor iedereen een persoonlijk cadeautje mee naar toernooien.

Het startblok werkte verlammend, maar als er drie vrouwen achter haar stonden, kreeg Heemskerk vleugels. In teamverband was ze een van de beste zwemsters ter wereld. Tussen 2008 en 2012 was ze met de estafettevrouwen op de 4x100 vrij oppermachtig. De hegemonie van de vrouwen, die de bijnaam Golden Girls kregen, begon met de olympische titel in 2008 en stopte met het zilver in 2012 op de Spelen van Londen. Dat was het einde van een tijdperk.

De moeizame zoektocht naar individueel succes voerde Heemskerk langs verschillende Europese baden. Ze probeerde het in Marseille en daarna in Narbonne. Het afschrikwekkende regime van de Fransman Philippe Lucas bracht geen succes. Op de Spelen van Rio in 2016 kwam Heemskerk, altijd geroemd om haar verfijnde techniek, overtraind aan.

Spartaanse trainingen

Haar worsteling in dat jaar kreeg een hoofdrol in de zwemdocumentaire 0,03 Seconde. Aangrijpend is het beeld waarin Heemskerk haar teamgenootje Sharon van Rouwendaal in Rio wél goud ziet winnen na de spartaanse trainingen in het Franse bad. Heemskerk is tegelijkertijd blij en verdrietig, omdat het haar niet lukte.

De tranen waren nooit ver weg bij de vrijeslagspecialiste, zowel bij winst als verlies. Tranen van geluk huilde ze na haar eerste individuele wereldtitel op de WK kortebaan op de 100 vrij in 2014 en de Europese titel van dit jaar op dezelfde afstand in het lange bad.

Daar bleef het bij qua individuele titels. Heemskerk kwam in actie op 33 internationale titeltoernooien en won daarbij in totaal 64 medailles. Na het pensioen van Heemskerk is Ranomi Kromowidjojo de enige zwemster die nog actief is van het gouden estafettekwartet.

Meer over