Zoektocht naar goede bondscoach

Begin oktober wacht het Nederlands elftal het eerste duel na het WK in Frankrijk. Niet duidelijk is wie de plaats zal innemen van de naar Real Madrid vertrokken bondscoach Guus Hiddink....

PAUL ONKENHOUT

Van onze verslaggever

AMSTERDAM

Die Co Adriaanse toch. In zijn contract met Willem II heeft hij een clausule laten opnemen dat hij, mits er een afkoopsom wordt betaald, onmiddellijk beschikbaar is voor veertien andere clubs. Ook met een aanbod van de KNVB is rekening gehouden - mogelijkheid vijftien.

Hij is, kortom, beschikbaar (en bereid) Guus Hiddink op te volgen. Dat alleen al maakt hem tot een voorname kandidaat, nadat Johan Cruijff en Wim Jansen de weg naar Euro 2000 weigerden in slaan.

Alsof hij zijn kandidatuur kracht wilde bijzetten, ontving Adriaanse vorige week een stuk of tien voetbalverslaggevers. De serie lezingen werd zondag besloten in de Amsterdam Arena waar hij, na de wedstrijd tegen Ajax, zichzelf opnieuw profileerde als het geweten van het Nederlandse voetbal.

Niemand is zo overtuigd van de kwaliteiten van Co Adriaanse als Co Adriaanse. Hij koppelt er bovendien een ongekende openhartigheid en onafhankelijkheid aan die hem geliefd maakt bij journalisten.

Cruijff aanvallen omdat hij veel zegt, maar weinig doet, Hiddink bekritiseren, PSV verwijten dat het beleid van de club niet deugt, bij Adriaanse komt iedereen een keer aan de beurt.

Maar waarom zou hij een goede bondscoach zijn, bij uitstek geschikt om leiding te geven aan een 'te log lichaam' (Adriaanse) als de KNVB?

Hoewel hij al 51 is, heeft hij nooit leiding gegeven aan topspelers en deed hij internationaal nauwelijks ervaring op.

Zijn geloof heeft hij tot nu toe vooral met zijn mond moeten belijden. Daar staat tegenover dat hij Willem II kleur heeft gegeven en bij Ajax leiding gaf aan de jeugdopleiding. Veelzeggend genoeg overwoog het bestuur geen moment hem tot hoofdtrainer te benoemen, nadat Van Gaal in Barcelona een Nederlandse kolonie ging stichten.

Aan een bondscoach worden tegenwoordig hoge eisen gesteld. Hij moet leiding geven aan een omvangrijk technisch apparaat, de kwaliteit van de jeugdopleiding bewaken en representatieve vaardigheden hebben.

Hij moet in dit tijdperk bovendien in staat zijn spelers te motiveren voor oefenwedstrijden. Voor het EK in 2000 is Nederland vrijgesteld van het spelen van kwalificatieduels.

Anders dan de afgelopen weken vaak is beweerd, is haast bij het samenstellen van een marsroute naar Euro 2000 geboden. De KNVB moet een voorbeeld nemen aan Frankrijk dat zich twee jaar lang intensief voorbereidde op het WK in eigen land en al die tijd maar één doel voor ogen had.

Vorige week bracht algemeen directeur Van Eijden van de KNVB rapport uit aan het sectiebestuur betaald voetbal nadat hij met een reeks deskundigen gesprekken had gevoerd. Van Eijden sprak onder anderen met Cruijff, Jansen en Reker, de voorzitter van de trainersbond CBV. En niet, of nog niet, met Adriaanse.

Bevreesd om het nieuws te missen, hebben de media sinds het WK alle denkbare namen genoemd, van Gullit tot De Mos en van Haan tot Baan. (de Volkskrant voegt bij deze Jan Wouters, trainer van Ajax 2, aan de lijst toe). De internationals zelf hebben zich afzijdig gehouden. Alleen Frank de Boer noemde een naam, die van Spelbos.

In de discussie wordt de voornaamste rol gespeeld door Van Gaal, een trainer die volgens onbezoldigd KNVB-adviseur Cruijff onvoldoende ervaring heeft. Cruijff schoof, in de babbeltjes met Van Eijden, Jansen naar voren die prompt zijn neus ophaalde voor het ambt van bondscoach.

Dat is maar beter ook. De Rotterdammer blinkt in het openbaar uit in het geven van nietszeggende antwoorden en als trainer van Feyenoord ontpopte hij zich als een fervente tegenstander van een aanvallende en attractieve speelwijze. Aanhangers van Jansen die hem hoog achten omdat hij vorig seizoen landskampioen werd met Celtic, dienen niet te vergeten dat de Schotse competitie nog minder voorstelt dan de Nederlandse.

De kandidaat bij wie alle anderen verbleken heeft dit seizoen vijf, en mogelijk zeven internationals onder zijn hoede. Met tal van andere internationals heeft hij in Amsterdam gewerkt. Hij beschouwt een baan als bondscoach bovendien als de ideale voortzetting van zijn carrière. Pas in 2000 heeft Van Gaal echter de mogelijkheid zijn contract met Barcelona te verbreken.

Het is vooral daardoor dat de KNVB zich in zo'n ongemakkelijke positie bevindt. De voor iedereen, behalve Cruijff, geschikte kandidaat is nog niet beschikbaar. Iedere andere trainer zal twee jaar lang worden gehinderd door een door de media aangewakkerde roep om Van Gaal.

Iedere trainer, behalve Co Adriaanse natuurlijk, de trouwste aanhanger van de leer van Louis van Gaal. Hij woont zelfs al in Zeist.

De Volkskrant stelt de KNVB daarom bij deze het volgende voor. Benoem Adriaanse tot bondscoach en laat hem in samenspraak met Van Gaal de route van Oranje naar het Europees kampioenschap in 2000 bepalen.

En laat vervolgens tijdens het toernooi deze twee geestverwanten maar eens bewijzen dat ze als leiders van de nationale ploeg niet alleen verbaal over grote kwaliteiten beschikken.

Paul Onkenhout

Meer over