Wrikt de FBI de FIFA-doofpot open?

De wereldvoetbalbond blijft beweren dat er geen sprake was van corruptie bij de toewijzing van WK's. Critici hebben hun hoop gevestigd op de FBI, die gebruikmaakte van een informant.

Mark Misérus
Het hoofdkantoor van de FIFA in Zurich. Beeld epa
Het hoofdkantoor van de FIFA in Zurich.Beeld epa

Chuck Blazer beklaagde zich erover dat het voor zijn zakelijke contacten niet zo handig was om voor de FBI hooggeplaatste voetbalbestuurders te bespioneren. Niets mee te maken, zei de veiligheidsdienst tegen het voormalig lid van het uitvoerend comité van de wereldvoetbalbond. 'Vanaf nu is dit wat je doet.'

De FBI deinst er niet voor terug om de FIFA met eigen wapens te bestrijden. Dus maakt de Amerikaanse recherchedienst gebruik van de 69-jarige Blazer, die jaren in de hoogste voetbalkringen verkeerde en volgens New York Daily News als informant zijn belastingschuld mag terugbetalen.

Misschien dat de sluizen bij de wereldvoetbalbond opengaan nu een kroongetuige samenspant met de FBI, het machtige bureau dat 8 miljard dollar (6,4 miljard euro) per jaar te besteden heeft.

Bij de FIFA raakte donderdag niemand in shock toen de eigen ethische commissie de bevindingen over de toewijzing van de WK's van 2018 en 2022 openbaar maakte. Althans, het betrof een samenvatting van het werk van de Amerikaan Michael J. Garcia. De voormalig openbaar aanklager uit New York nam in juli 2012 de opdracht van de FIFA aan om 75 getuigen te horen. Hij was van plan zeker 200 duizend pagina's door te lezen.

Garcia vond geen bewijs voor corruptie bij de stemmingsprocedures die Rusland (2018) en Qatar (2022) als WK-gastheer aanwezen. Zo verklaarde althans de Duitse rechter Hans-Joachim Eckert. Maar hij sprak niet met dezelfde mond als de medevoorzitter van FIFA's ethische commissie, Garcia. Die las 'fouten en onwaarheden' terug in de samenvatting van zijn rapport.

Chuck Blazer Beeld epa
Chuck BlazerBeeld epa

Chuck Blazer / Informant

Blazer was secretaris-generaal van de CONCACAF, de voetbalfederatie van Noord- en Midden-Amerika. Hij maakte zich schuldig aan financieel wanbeleid en is daarvoor geschorst. Persoonlijk betaalde Blazer jarenlang geen belasting. Hij is betrapt en werd noodgedwongen FBI-informant in een voetbal-onderzoek. Als lid van het uitvoerend comité van de FIFA had hij stemrecht over WK-toewijzingen.

Spoedberaad

Een spoedberaad tussen de twee moet vandaag de plooien glad strijken, al zal de FIFA vermoedelijk weinig pijn meer lijden van Garcia's onderzoek. Het 350 pagina's dikke rapport wordt zeker niet integraal gepubliceerd, de opstellers zijn aan geheimhouding gebonden. De Garcia was bovendien niet bij machte mensen stevig te ondervragen over fraude bij de gecombineerde WK-stemming. Getuigen konden zelfs een gesprek weigeren, wat twee niet met naam genoemde leden van het uitvoerend FIFA-comité ook deden.

Door dat manco wordt de FBI niet beperkt. Die schiet al aardig op met zijn onderzoek naar de FIFA, vertelden politiebronnen recentelijk aan CNN. Aanklachten tegen 'hooggeplaatste FIFA-bestuurders' kunnen volgens de zender het gevolg zijn. Interessant in dat kader is de vraag of Garcia informatie mag uitwisselen met de FBI, waarvan hij bijna directeur was geworden.

De federale recherche heeft nooit willen zeggen of ze zich in de FIFA heeft vastgebeten. Toch lijdt dat geen twijfel meer na de gedetailleerde publicaties in New York Daily News over het spionnenbestaan van Blazer.

De bebaarde kolos wilde op een novemberavond in 2011 uit eten gaan in Manhattan, New York, toen hij staande werd gehouden. Blazer bleek te zijn geschaduwd door een agent van de FBI en een onderzoeker van de belastingdienst. Zij stelden hem een ultimatum: of we pakken je ter plekke op, of je werkt vanaf nu met ons mee. Hij had weinig keus: Blazer wist zelf ook wel dat hij tien jaar lang geen inkomstenbelasting had afgedragen over de tientallen miljoenen dollars die op zijn rekening waren binnengelopen.

De diensten hadden hem sinds de zomer van 2012 op de korrel. In het oog sprong onder meer een betaling aan hem van 500.000 dollar namens de Caribische voetbalbond, waar zijn partner-in-crime Jack Warner aan het roer stond. Warner had slechts geleend geld willen terugbetalen, zei Blazer. Hij kon er de reputatie van de politicus uit Trinidad & Tobago, net als hij door de FIFA bestraft voor het overtreden van de ethische regels, niet mee redden.

Er zouden meer van zulke overzeese betalingen zijn die de aandacht van de FBI trokken, schrijft Thomas Kistner in zijn boek FIFA Maffia. Geld zou heen en weer zijn gesluisd van Blazers spookrekeningen naar de Amerikaanse rekening die hij beheerde vanuit een luxueus appartement in New York.

Michael Garcia Beeld AFP
Michael GarciaBeeld AFP

Michael Garcia / Onderzoeker

Op verzoek van de FIFA heeft de Amerikaanse advocaat Garcia onderzoek gedaan naar omkoping bij de toewijzing van de WK’s in 2018 (Rusland) en 2022 (Qatar). De bond wil zijn rapport niet openbaar maken, maar publiceerde donderdag wel een samenvatting. De boodschap: er is geen sprake van corruptie. Garcia was woedend, volgens hem zijn feiten en conclusies verkeerd samengevat.

Ontmoeting

Als vanzelf kwam ook de FIFA in beeld. Blazer diende de organisatie tussen 1996 en 2003 als lid van het uitvoerend comité, dat talrijke leden bestraft zag worden voor corruptie en fraude.

Acht maanden na zijn ontmoeting met de geheim agenten zat Blazer aan een fraai gedekte Londense eettafel. Op verzoek van de FBI had hij rond de Zomerspelen hooggeplaatste figuren uitgenodigd die met hun land in de race waren geweest om het WK te organiseren. Onder meer het hoofd van het Russische bid en zijn Australische evenknie kregen een mail.

Onbekend is wie er kwam opdagen. Zat daar bijvoorbeeld de secretaris van Vitaly Mutko, voorzitter van het comité dat het WK van 2018 in Rusland organiseert en tevens lid van FIFA's uitvoerend comité? Als ze zijn aangeschoven, dan hadden ze niet alleen gezelschap van Blazer. Op tafel luisterde ook zijn sleutelhanger mee, de geheime recorder die de FBI hem had toegestopt.

Sepp Blatter Beeld AFP
Sepp BlatterBeeld AFP

Sepp Blatter / Voorzitter FIFA

De 78-jarige Zwitser, al zestien jaar voorzitter van de wereldvoetbalbond, staat model voor het slechte imago van de FIFA. Zelf is hij nooit betrapt op corruptie, in tegenstelling tot veel voormalige collega’s. Mede dankzij Blatter is de bond schatrijk geworden. Dat geld gebruikt hij onder meer als smeerolie om stemmen te werven bij allerlei nationale voetbalbonden. Hij gaat voor een vijfde termijn in 2015.

Jack Warner / Oud-topman FIFA

Warner, afkomstig uit Trinidad & Tobago, was veertien jaar lang vicevoorzitter van de FIFA. Hij vergaarde een fortuin als voorzitter van de Caribische voetbalbond, met Chuck Blazer als rechterhand. De FIFA heeft het duo bestraft voor het overtreden van ethische regels. Volgens The Telegraph heeft Warner 1,4 miljoen euro aan steekpenningen ontvangen na de toewijzing van het WK aan Qatar.

Meer over