Wie zit met wie en bij welke coach

Welke ploeg neemt de fakkel over van TVM, de formatie die jaren het Nederlandse schaatsen domineerde. Door het verdwijnen van het collectief van Gerard Kemkers moesten toppers als Sven Kramer, Ireen Wüst en Koen Verweij op zoek naar onderdak. Een inventarisatie.

John Volkers
Sven Kramer, Jorrit Bergsma en Bob de Jong op het podium in Sotsji afgelopen februari. Beeld anp
Sven Kramer, Jorrit Bergsma en Bob de Jong op het podium in Sotsji afgelopen februari.Beeld anp

Bij New Balance, de schaatsploeg van coach Johan de Wit, hadden ze deze zomer een serieus probleem. Ze konden, hoe graag ze ook wilden met de nieuwe sponsor aan boord, niet voldoende goede Nederlandse sporters binnenhalen. Overal stond bij interessante schaatsers het bord 'reeds verkocht' of 'gereserveerd' in de tuin.

'Wij wilden ons team versterken, maar er waren geen Nederlanders meer beschikbaar. Daarom hebben we drie Japanse schaatsers gehaald', zo vertelt De Wit over de actie om Nana Takagi, Soari Toi en Shane Williamson te contracteren.

De Wit heeft met zijn kompaan Arjan Samplonius een team van negen rijders gecontracteerd. Er was één meevaller: Bob de Jong, de olympisch kampioen op de 10 kilometer van Turijn 2006, was beschikbaar. Blijkbaar vonden andere ploegen hem rijp voor zijn pensioen.

Als je De Jong, bijna 38, vraagt hoeveel ploegen hij in zijn loopbaan heeft gehad, zegt hij de tel kwijt te zijn. Het zijn er acht, zo bewijst de persmap van het schaatsteam. Het wisselt snel in de wereld van het schaatsen, zegt De Wit, een Alkmaarse gymnastiekleraar die al jaren stug aan de vervolmaking van zijn loopbaan als coach werkt.

Als hij als teamchef een echte stap had willen maken, dan was Koen Verweij naar zijn ploeg gekomen. De wereldkampioen allround vormde het doelwit van De Wit. 'Ik heb Koen als jochie van 15 al in mijn Alkmaarse selectie gehad. Het zou heel mooi zijn geweest, als onze wegen nu weer waren samengekomen.'

Verweij koos ver na het silly season van de transfers voor het meer betalende Corendon, waar de miljonair Atilay Uslu al enkele jaren bereid is te investeren in uitzonderlijk schaatstalent. Verweij was laat met zijn overgang. April is de maand van de transfers plaats, niet juli.

Bod de Jong na afloop van de 10 kilometer in Sotsji. Beeld ap
Bod de Jong na afloop van de 10 kilometer in Sotsji.Beeld ap

Populaire Mulder

Michel Mulder, de olympisch kampioen van de 500 meter en het meest begeerde object van de voorbije zomer, kan het mooi vertellen. 'In april ben je even niet bezig met je ploeg. Of met je ploeggenoten. Dan ben je bezig voor jezelf.'

Hij liet zichzelf verkopen aan de partij die hem al in bezit had: Beslist.nl. Mulder, tweevoudig wereldkampioen sprint die op 1 maart 2015 in Astana zijn titel wenst te prolongeren, bracht door zijn met geld afgedwongen honkvastheid de carrousel niet op gang.

Dat circus werd vooral op gang gebracht door het opheffen van TVM, de miljoenenploeg van coach Gerard Kemkers, met de grootheden Sven Kramer (vooral hij), Ireen Wüst en Koen Verweij in de opstelling. Zij kwamen vrij. Zij waren te koop, zonder overgangsvergoeding. In het schaatsen bestaan geen transfersommen.

Kramer en Orie

Kramer ging volgens zijn eigen, in 2013 reeds bedachte plan naar het team van Jac Orie dat in het najaar van naam veranderde. BrandLoyalty ging TeamLottoNL-Jumbo heten. Voor het gemak wordt de ploeg van de bewegingswetenschapper uit Den Haag Lotto-Jumbo genoemd.

Wüst vertrok naar Marianne Timmer, wier team ook van naam veranderde. Liga, van het koekjesmerk, ging Continu heten. Verweij was volgens velen de aantrekkelijkste partij, maar uiteindelijk was hij voor Corendon het slotkoopje van de al gesloten transfermarkt.

'Het was best een wilde zomer', zegt NB-coach Johan de Wit. Volgens hem is elke zomer tegenwoordig onrustig. Het komt door de vele eenjarige contracten die in de wereld van het schaatsen worden afgesloten. Zelfs Sven Kramer tekende een 1-jarig contract met BrandLoyalty en onderhandelt nu met de vervolgpartij, Lotto-Jumbo, over een tweejarige overeenkomst.

'Wild' houdt volgens De Wit niet hetzelfde in als 'paniekerig'. 'Want elk jaar komt het weer goed. Zo is mij telkens gebleken. Er stappen elk zomer weer nieuwe sponsors in. We hebben straks weer meer schaatsers aan de start in Nederland. En wat mijn ploeg betreft, elk jaar krijgen we betere schaatsers in het team.'

Sven Kramer, rechts, maakte eind maart bekend dat hij coach Gerard Kemkers, links, verlaat. Beeld anp
Sven Kramer, rechts, maakte eind maart bekend dat hij coach Gerard Kemkers, links, verlaat.Beeld anp

In die woelige wereld veranderen namen snel. Wie de seizoengids van vier jaar geleden ter hand neemt, ziet zes schaatsploegen genoemd die onder die naam niet meer bestaan: TVM, Liga, Control, Hofmeier, APPM, 1nP. Als de namen van de coaches erbij worden genoemd, lijkt de wereld stabieler. Het is op rij Kemkers (gestopt), Timmer, Orie, Van Veen, Van Velde en Tijssen (verhuisd naar het Belgische team Stressless).

De hoofdtrainers hebben met behulp van stichtingen vaak een stevige greep op de ploeg die zij aansturen. Een relatief klein team als New Balance wordt bestuurd vanuit de stichting Promotie Topschaatsen. Het is nooit de sponsor die de zaak overneemt. Of, zoals in Japan, de fabriek die de boel beheert. Het Japanse fabrieksteam Sankyo, waaruit de drie schaatsers voor New Balance zijn gerekruteerd, bestaat al vijftig jaar.

De Wit, net terug van de Japanse kampioenschappen in Nagano, zegt dat schaatsers in Japan na hun actieve carrière verzekerd zijn van een baan bij hun fabriek. Ze hebben een arbeidsovereenkomst tot hun 60ste. Nederlanders knokken elk jaar voor het best mogelijke resultaat. Anders worden ze buitengezet.

Dat geeft onrustige zomers. Jac Orie noemt in Heerenveen de transfermarkt in een naolympisch jaar een moment, waarop veel verandert. Hij kreeg vier nieuwe schaatsers binnen: naast Kramer diens makkers Olde Heuvel en De Vries plus sprinter Otterspeer. 'In 2011 verloren wij Simon Kuipers en drie sprintvrouwen, Timmer, Boer en Gerritsen. Het is blijkbaar van alle tijden.'

Schaatsers komen en gaan, maar niet in altijd even hoog tempo. Van de twintig olympische schaatsers voor Nederland in Sotsji is er slechts één, Mark Tuitert, gestopt. De andere negentien staan alweer aan de start voor de naolympische winter. Slechts de kleuren zijn gewijzigd. Het overheersende groen van TVM is weg. Geel en blauw zijn nadrukkelijk aanwezig.

null Beeld de Volkskrant
Beeld de Volkskrant
Meer over