Wereldkampioenen Karjakin en Carlsen tegenover elkaar in tiebreak

Voor het begin van de twaalfde WK-partij tegen Sergey Karjakin vreesden fans van Magnus Carlsen dat hij het slachtoffer zou kunnen worden van het 'Topalov-syndroom'. De term verwijst naar de WK-tweekamp Topalov - Anand in 2010, waarin het na elf partijen ook gelijk stond. Omdat hij een riskante tiebreak met korte bedenktijd wilde vermijden, ging Topalov in de slotpartij all in met desastreuze gevolgen.

Sergey Karjakin (L) en Magnus Carlsen tijdens de elfde ronde op het Wereldkampioenschap in New York. Beeld afp
Sergey Karjakin (L) en Magnus Carlsen tijdens de elfde ronde op het Wereldkampioenschap in New York.Beeld afp

Die valkuil ontweek Carlsen bewust. Hij vermeed elk risico en tekende de vrede na dertig zetten die vergeten mogen worden. Hij bood de toeschouwers zijn excuses aan met een verwijzing naar een voetbalwedstrijd, waarin beide teams zich in de laatste minuten van de verlenging voorbereiden op de naderende strafschoppenserie.

In het verleden zou de 6-6-eindstand voor Carlsen voldoende zijn geweest om kampioen te blijven. Tot 2004 moest de uitdager de tweekamp winnen om de titel over te nemen. Daarna is die regel geschrapt en volgt bij een gelijke stand na twaalf partijen een tiebreak met kortere bedenktijd.

Vanavond om acht uur Nederlandse tijd begint in New York een match van vier rapidpartijen. Beide spelers krijgen per partij 25 minuten bedenktijd plus tien seconden per gespeelde zet. Bij een 2-2-eindstand gaat het speeltempo omhoog. Er volgen twee blitzpartijen, waarin de spelers het moeten doen met vijf minuten bedenktijd plus drie seconden per gespeelde zet.

Als die korte match geen winnaar oplevert, volgen nog maximaal vier sets van twee blitzpartijen. Mocht na vier rapidpartijen en tien vluggertjes de stand nog steeds gelijk zijn, dan volgt een alles beslissend 'Sudden death vluggertje', dat in de wandelgangen bekend staat als Armageddon.'

Na loting mag de winnaar kiezen met welke kleur hij zal spelen. Kiest hij wit, dan krijgt hij vijf minuten bedenktijd tegen zijn tegenstander vier. Wit moet de partij winnen. Bij remise wint zwart.

Hoewel menig toeschouwer zal hopen op het Armageddon-scenario, is de kans klein dat het zo ver komt. In twee eerdere WK-tweekampen die in een tiebreak eindigden, hadden de winnaars (Kramnik tegen Topalov in 2006 en Anand tegen Gelfand in 2012) aan vier rapidpartijen voldoende om de match te beslissen.

Over de kwaliteit van de tiebreakpartijen hoeft het publiek zich geen zorgen te maken. Carlsen en Karjakin hebben beiden in het verleden bewezen dat ze ook in het snelle spel tot de uitblinkers behoren. Carlsen werd wereldkampioen in de rapid-discipline in 2014 en 2015. Karjakin veroverde die titel in 2012.

Meer over