sport

Wereldkampioenen in de schaduw, buiten bereik van de schijnwerpers op het Sportgala

Voor de Nederlandse sport was 2021 ongekend succesvol. Naast de bekende kampioenen, die woensdag bij het Sportgala worden gehuldigd, waren er ook tal van vergeten wereldkampioenen.

Rob Gollin

Dick Jaspers (56), wereldkampioen driebanden, 11-12-2021, Sharm-el-Sheikh

Dick Jaspers, wereldkampioen driebanden. Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant
Dick Jaspers, wereldkampioen driebanden.Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

‘Ik had sowieso sportief een goed jaar, met winst in de Duke Challenge in Nistelrode, met zestien topspelers uit Europa, en in de World Grand Prix in Zuid-Korea, bijna drie weken tegen de wereldtop. Ik moest in Seoul eerst twee weken in quarantaine, op een klein hotelkamertje. De laatste zege leverde me 75.000 euro op.

‘Ik schrijf het toe aan de enorme bezieling die ik mijn sport steek, gepaard aan professionaliteit en ervaring. Ik sta dertig jaar aan de top, maar hoewel ik het einde van mijn carrière nader, verlies ik niks aan motivatie. Het voelt alsof ik een ijzersterke eindsprint heb ingezet.

‘De winst in Egypte betekende mijn vijfde wereldtitel. Het hele toernooi speelde ik taaie wedstrijden. Telkens stond ik op achterstand. Het was werken, echt afzien. In de finale tegen Murat Naci Coklu ging het niet anders: 26-37 achter, en na onder meer 14 punten op rij werd het toch 47-50. Het was pure topsport. Ik heb de zege opgedragen aan mijn vader, hij overleed 21 november, de dag na zijn crematie stapte ik op het vliegtuig.

‘Van de organisatie van het Sportgala heb ik niks gehoord. Onbegrijpelijk. Ik ben toch een van de succesvolste topsporters van Nederland. Ik doe er veel voor. In aanloop naar grote wedstrijden train ik 4 uur per dag, ik zorg dat mijn materiaal in orde is, ik doe aan fitness, zwemmen en hardlopen, ik zorg dat ik mentaal scherp aan tafel sta.

‘Biljarten wordt veelal als kroegsport gezien, kranten doen er ook maar bar weinig aan. Maar de sport vraagt ultieme concentratie, uiterste beheersing, techniek op de millimeter. Ik snap het gewoon niet. Darten is wel urenlang op tv. Biljarten is tegenwoordig perfect in beeld te brengen, met herhalingen en close-ups. Het is niet stijfjes meer, we dragen poloshirts in plaats van een smoking.

‘Het hielp niet dat mijn titel samenviel met het wereldkampioenschap van Max Verstappen. Een fenomenale prestatie, absoluut, maar wat ik doe is net zo moeilijk. Nee, ik ben er niet gefrustreerd over. Het speelt al mijn leven lang. Maar het was mooi dat het programma Even tot hier langs kwam om het alsnog te vieren. Ik had het idee dat ik dat verdiende.’

Zijn keuze:

Sportvrouw: Annemiek van Vleuten. ‘In het wielrennen kun je jezelf enorm tegenkomen. Zij is in staat dat te weerstaan.’ Sportman: Max Verstappen. ‘Zo’n prestatie onder zulke extreme druk.’ Sportploeg: hockeyvrouwen. ‘Al zo lang altijd goed.’

Floor Verhoeven (27), wereldkampioen zoetwatervissen, dames, 22-08-2021, Lelystad

Floor Verhoeven, wereldkampioen zoetwatervissen. Beeld Sportvisserij Nederland
Floor Verhoeven, wereldkampioen zoetwatervissen.Beeld Sportvisserij Nederland

‘De locatie aan de Lage Vaart was lastig. Er zaten weinig vissen, dat maakt ze schuwer. Van die voorzichtige beetjes. Met velen gedragen ze zich agressiever. Toehappen voordat de ander je voor is. Er lag die dag veel kroos. Ik ben het wel gewend, maar nogal wat deelnemers uit andere landen raakten er gefrustreerd door.

‘Op een WK is het vijf dagen trainen, waarna op zaterdag en zondag de wedstrijden zijn. Mijn start is altijd wat moeizaam. Ik wil te snel scoren. Dan raakt mijn lijn bijvoorbeeld in de knoop. Het duurt altijd even voordat ik mijn ritme te pakken heb. Je kunt allerlei strategieën toepassen. Veel aas gebruiken of wisselen: muggenlarven, maden, wormen, casters – dat zijn verpopte maden. Je kunt variëren in de grootte van de haak en de dikte van de lijnen.

‘Ineens verschenen er bubbeltjes. Mijn vader zag het ook, hij is mijn coach, hij stond achter me. We wisten dat het een brasem was. Die tikt qua gewicht flink aan. Ik heb een dikke worm gebruikt en het was binnen twee minuten raak. Die dag haalde ik in totaal 5 kilo en 380 gram boven water. De dag daarop was het 2 kilo en 200 gram, anderen koekeloerden vooral naar hun dobber. Bij elkaar waren het 133 vissen, vooral voorns.

‘Je moet aan de waterkant je focus houden, je niet laten afleiden door publiek of dichtslaande autoportieren. Het is zaak fit te blijven. Velen denken bij vissen aan stilstaan en afwachten, maar het is best slopend urenlang een hengel van 11 meter te controleren – mannen gebruiken zelfs 13,5 meter. Onderschat het hefboomeffect niet. Het is voor mij nu lastig de sport bij te houden. Ik doe promotieonderzoek informatica aan de technische universiteit in Zürich. In Zwitserland kom je niet zomaar aan een vergunning. Je mag geen voer gebruiken, je moet gevangen vissen dood maken. Dat zou diervriendelijker zijn. Wij zetten ze altijd terug.

‘Vissen wordt doorgaans vereenzelvigd met plezier en ontspanning. Ik begrijp ook wel dat het niet zo sexy is om naar te kijken. De voldoening zit voor mij niet in de belangstelling van een breed publiek, maar in de waardering van degenen die weten wat er allemaal bij komt kijken.’

Haar keuze:

Sportvrouw: Sifan Hassan. ‘Heel inspirerend hoe zij zich als mens opstelt.’ Sportman: Niek Kimmann. ‘Als je eerst op een official botst en daarna goud pakt, verdien je het.’ Sportploeg: hockeyvrouwen. ‘Ik heb zelf ook gehockeyd.’

Rodinde Rutjens (24), wereldkampioen ponymennen tweespan, 19-09-2021, Haras du Pin

Rodinde Rutjens, wereldkampioen ponymennen tweespan. Beeld
Rodinde Rutjens, wereldkampioen ponymennen tweespan.

‘Het was een prachtige plek, bij een kasteel op een berg, gebouwd op bevel van Lodewijk XIV, de Zonnekoning. In het dal waren de wedstrijden. Ik had drie pony’s meegenomen. Ik ben zelfstandige, ik koop pony’s aan om ze klaar te maken voor de koets en verkoop ze door. Een enkeling zet ik apart voor mezelf.

Het was spannend, voor Brody was het pas de derde wedstrijd. We zetten hem alleen in op de dressuur, het eerste van drie onderdelen. Hij deed het hartstikke goed. Na afloop stonden we tweede, vlak achter een Duitser.

In de dressuurtest laten we onder meer vier gangen zien: de stap, de verzamelde draf met kleine stapjes, de gewone draf en de uitgestrekte draf met ruime passen zonder te versnellen. Bij het nemen van de bochten moeten ze naar de te nemen richting kijken. Zo’n tachtig procent van het traject rij ik met de teugels in één hand.

De marathon is mijn favoriete onderdeel. Gas geven. Ik reed met Bruno en Nike. Na een opwarming moet je acht hindernissen nemen, een waterbak, een brug of tussen palen door. Ik miste er één, ik was er te veel op gebrand er alles uit te halen. Mede dankzij mijn moeder, die achterop de koets in balans houdt, kon ik de bochten heel scherp aansnijden. In het tussenklassement stond ik mooi bovenaan.

‘Op de afsluiting, de vaardigheid, waarbij je twintig doorgangen van pionnen neemt met maar centimeters speling, was het even paniek. Bruno reageerde bij het binnenkomen van de arena op antieke rijtuigen langs het parcours en begon te springen. Ik was even de controle kwijt. We kwamen er toch goed door. Het was razend spannend. Je ziet op een foto dat mijn moeder en ik nog voor de finish allebei naar het scorebord kijken. De grootste concurrent had 7 strafpunten, wij 6. ‘De nieuwe wereldkampioen’, riep de speaker. Ik krijg er nog kippenvel van.

‘Meer aandacht was mooi geweest. Ponymennen zegt weinig mensen iets. Ik moet het altijd uitleggen. Het neemt het plezier niet weg, al zijn de verschillen wel groot. Pas nog lazen we aan de keukentafel dat Max Verstappen na zijn titel er 5 miljoen euro bij krijgt. Mijn zege leverde 500 euro op.’

Haar keuze:

Sportvrouw: Sifan Hassan. ‘Ze was spectaculair op de Spelen.’ Sportman: Max Verstappen. ‘Die haalt altijd het uiterste eruit.’ Sportploeg: ‘Ik zou het echt niet kunnen zeggen.’

Etienne Bax (33), wereldtitel zijspancross, 17-10-2021, Oss

Etienne Bax (aan het stuur), wereldkampioen zijspancross. Beeld Marcel van den Bergh
Etienne Bax (aan het stuur), wereldkampioen zijspancross.Beeld Marcel van den Bergh

‘Het was een erg kort seizoen. Normaal rijden we veertien wedstrijden, maar door corona zijn het er maar vier geworden, twee in Tsjechië, één in Estland en de laatste was in Nederland. We reden in een weekeinde telkens drie manches in plaats van twee.

‘Het liep niet in het begin. Na twee wedstrijden stonden we vierde, op veertien punten van de leider in het klassement. We waren te gespannen, we wilden met zo weinig competitie gelijk maar toeslaan. Dan lukt het juist niet. De tweede keer in Tsjechië was een keerpunt, nu klopte het wel. Voor het slot in Oss werd het superspannend: drie teams maakten nog kans op de wereldtitel, met slechts vier punten verschil van elkaar.

‘Ik reed met een Fransman als bakkenist, Nicolas Musset. Met hem was ik al een keer wereldkampioen geweest, in 2017. Het moet echt klikken. Wie in de bak zit, stuurt voor 50 procent mee. In het begin van mijn carrière, vanaf de jeugd, reed ik met mijn jongere broer Robbie. Hij is wat aan de lichte kant, het lukt mij niet zo goed daarmee te racen. We zijn uit elkaar gegaan, dat was even heftig. Het mooie was dat hij in Oss tot de teams behoorde die nog kans maakten, hij reed met de Belg Marvin Vanluchene.

‘Ik was drie keer slecht weg, maar we konden ons telkens naar voren knokken: twee keer eerste, de laatste manche tweede. Een kwestie van het hoofd koel houden. Moet je je voorstellen: in die laatste race raakten we met de drie teams meteen na de start met elkaar in de knel. Ik kwam er gelukkig als beste uit.

‘Dat mijn eerste WK-titel, in 2015, nauwelijks werd opgemerkt, vond ik lastig. Ik had er twintig jaar keihard voor getraind. Nu, met vier kampioenschappen, kan ik het beter hebben. Iedereen claimt een plekje op de ladder en wij staan ergens op de onderste treden. Verschillen blijf je toch houden. Dat de gemeente Bergeijk me pas weer heeft gehuldigd, doet me wel wat. Ik moet denken aan wat ik na het WK tegen mijn team zei: zo’n titel is mooi, maar de weg ernaartoe is mooier.’

Zijn keuze:

Sportvrouw: Annemiek van Vleuten. ‘Ik dacht ook een keer ten onrechte dat ik won. Zo zuur!’ Sportman: Max Verstappen. ‘Maar als Jeffrey Herlings was genomineerd, dan hij.’ Sportploeg: baanwielrenners teamsprint. ‘Harrie Lavreysen, sowieso. Hij komt uit Luyksgestel, dat hoort bij Bergeijk.’

Meer over