ReportageHONGARIJE

Welkom in de wondere wereld van Teqball

Het is een populair tijdverdrijf bij de spelers van het Nederlands elftal die nu in voorbereiding zijn op het EK: Teqball. Dat is een combinatie van tafeltennis, voetbal en voetvolley, gespeeld op een rond aflopende tafeltennistafel.

Oranje vermaakt zich  met Teqball. Hier Quincy Promes (r) en Tonny Vilhena. Beeld
Oranje vermaakt zich met Teqball. Hier Quincy Promes (r) en Tonny Vilhena.

Lionel Messi doet mee, Neymar ook, Ronaldinho is zelfs ambassadeur. Ajax, Barcelona, Chelsea en het Nederlands elftal zijn om, en iedere dag melden zich nieuwe clubs van over de hele wereld. Stuk voor stuk vallen ze als een blok voor een nieuwe, tja, nieuwe wat eigenlijk: sport, trend, religie?

Een beetje van alle drie, is de indruk die je krijgt als je voor het eerst rondkijkt in de wondere wereld van Teqball, een nieuwe sport die tot de snelst groeiende ter wereld behoort en het midden houdt tussen voetvolley en tafeltennis. Het concept is simpel: een licht gekromde tafel en een bal die een fractie kleiner meet dan een doorsnee voetbal. Scoren doe je op de tafelhelft van de ander.

Bij Oranje behoren Virgil van Dijk (die bij het EK ontbreekt) en Quincy Promes tot de vroege bekeerlingen. In het trainingskamp te Zeist is het deze weken onder internationals een populair tijdverdrijf.

Bakermat Boedapest

De man die het Teqball-evangelie over de wereld verspreidt, is een Hongaar en ontvangt in driedelig pak met pochet. Aan de rand van Boedapest, in een pand met grote ramen dat prima door had kunnen gaan voor een zakenbank, houden de Teq-mannen kantoor. De sport kwam van de grond in 2012, en vijf jaar later volgde al het eerste van – tot nu toe – drie wereldkampioenschappen. Met Boedapest als speelstad op het komende EK hebben de oprichters hun kans gegrepen: in de fan zone kan iedere supporter straks een potje spelen.

Luisteren naar ‘Head of Diplomatic Relations’ Gergely Murányi (32) betekent meegenomen worden in een maalstroom van namen, clubs, torenhoge ambities (‘bij de Olympische Spelen van 2032 moet Teqball erbij zijn’) en nog meer namen. Prins Albert van Monaco heet een ‘goede vriend’, hetzelfde geldt voor de voorzitter van het Olympisch comité in Azië, Sheikh Ahmed Al-Fahad uit Koeweit. ‘In Azië zijn we al erkend als olympische sport.’ Kijk, zegt Murányi, en hij tovert een filmpje op het scherm van de gebroeders Erwin en Ronald Koeman, ook bevangen door het Teq-evangelie.

Oranje speelt Teqball (vanaf 06:30). Tekst gaat verder onder de video

Dat coaches van de Engelse Premier League tot de eredivisie de Teq-tafels maar wat graag aanschaffen, hoeft niemand te verbazen. Ze hebben liever dat de spelers in de strijd tegen de verveling hun techniek perfectioneren, dan dat ze lusteloos zitten te gamen op de PlayStation. ‘En het is een goede sport tijdens de revalidatie’, zegt oud-Ajax-coach Henk ten Cate, in een vorig leven trainer bij MTK Boedapest. Ten Cate kwam jaren geleden naar Boedapest om de eerste prototypes van de tafels te zien en was meteen verkocht.

In Brazilië is de sport zo populair dat de fanatiekste spelers hun eigen Teq-tafels in elkaar knutselen. ‘Eigenlijk net als ik vroeger deed’, zegt Murányi, ‘toen ik de keukentafel ombouwde tot tafeltennistafel.’ Tijdens het WK in Rusland (2018) liet de Braziliaanse equipe een Teq-tafel invliegen zodat Neymar met drie teamgenoten tussen de trainingen door een semi-serieus potje konden spelen.

Murányi gaat voor naar een veldje in de felle zomerzon, waar vier Teq’ers een demonstratie geven, twee aan iedere kant van de tafel. Een dubbelspel kan prima, zolang iedereen zich aan de regels houdt: na drie aanrakingen moet de bal aan de overkant zijn, en twee keer aanraken met hetzelfde lichaamsdeel is verboden. Zelf kan Murányi er alleen naar kijken. ‘Ik ben beter met mijn handen.’

Bedenker

De bedenker van het spelletje, oud-profvoetballer Gábor Borsányi (43), schermt met een volle agenda en is er deze middag niet bij. Zijn collega: ‘Hij praat op dit moment met de staatssecretaris van Sport.’ In de begindagen van Teqball, vertelde Borsányi in de Hongaarse media, kreeg hij boze berichten van mensen die zeiden de ‘echte’ bedenker te zijn. En inderdaad: hij zal niet de eerste zijn geweest die een balletje probeerde te trappen op een tafeltennistafel. Hij was wel de eerste die het ei van Columbus zag in een kromme tafel.

Zo frivool als het spelletje oogt, zo hard is de commercie die erachter schuilgaat. De Nederlandse leverancier vraagt de lieve som van 2.600 euro per tafel, en in Hongarije draait het bedrijf op een jaarbegroting van 20 miljoen. Medeoprichter György Gattyán, de op één na rijkste man van Hongarije, loopt al jaren binnen met de exploitatie van LiveJasmin, een van de grootste aanbieders van webcamseks. Met zijn miljoenen legde hij het fundament voor het succes van Teqball.

Spelletjes genoeg

De zee van Rio de Janeiro tegenover het bos in Zeist. Groter kan het verschil bijna niet zijn tussen de standplaatsen van Oranje in 2014 en 2021. Gelukkig zijn er spelletjes.

Elke dag stonden tientallen mensen tijdens het WK van 2014 bij de ingang van Caesar Park Ipanema, om de internationals van Oranje toe te juichen. Het was zelfs even hectisch, toen een groepje topspelers was ontdekt dat even een duik nam in de golven van de zee, tegenover het luxueuze hotel aan het beroemde strand van Ipanema. In de avond ging geregeld een groepje spelers aan de wandel. En soms verraste bondscoach Louis van Gaal door familie voor even toegang te geven tot de voetballers. Dan trapten de kinderen een balletje met hun vaders, op de schitterende accommodatie van Flamengo.

‘Het was geweldig om de familie af en toe te zien’, herinnert Daley Blind zich, een van de spelers die toen al tot de selectie behoorde. ‘Even het hotel uit, onder de mensen komen. Dat gaf veel kracht. Door corona is het risico nu te groot om de familie te zien. Dat is jammer. Sommige spelers zullen hun kinderen missen.’

Want de spelers zitten door de pandemie in een bubbel en ontmoeten tijdens het EK, het eerste toernooi van Oranje sinds 2014, vrijwel niemand buiten hun eigen kring. Zelfs de van een blessure herstellende aanvoerder Virgil van Dijk, die vorige week tijdens het trainingskamp in Portugal het oefenduel met Schotland bezocht, mocht niet even naar de kleedkamer. Blind: ‘Gelukkig heeft de KNVB alles gedaan om de faciliteiten top te maken. Er wordt meegewerkt om alles zo goed mogelijk in te vullen.’ In hotel Woudschoten in Zeist, op fietsafstand van het trainingsveld bij de KNVB, zijn ook tal van spelletjes aanwezig, waaronder de Teq-tafel.

Willem Vissers

Politiek

In die alliantie tussen sport en grootkapitaal schuilt ook het grootste risico. Onder de oppervlakte is alles in Hongarije politiek, dus Teqball ook. Drie jaar geleden gingen de oprichters in zee met de ultranationalistische regering van Viktor Orbán. Ze doneerden 200 tafels die met tussenkomst van tientallen Hongaarse diplomaten (‘onze vrienden’) in onder meer Djibouti, Iran en de Palestijnse gebieden werden neergezet. Zelfs op de zandvlakte van Za’tari, een VN-vluchtelingenkamp annex middelgrote stad in Jordanië, staat inmiddels een Teq-tafel.

‘Ze gaan naar weeshuizen en lokale charitatieve doelen’, zegt Murányi. ‘We sturen onze eigen mensen mee die ter plekke trainers opleiden.’ Op de vraag of het Teqball-imperium politiek bedrijft, schudt hij het hoofd. Er zit geen euro subsidie in kas. Er is wel een partnerschap met het ministerie van Buitenlandse Zaken. ‘Maar ook dat kun je op twee manieren bekijken. Spannen zij ons voor hun karretje, of wij hen? Ik denk dat laatste.’ Hij kijkt er triomfantelijk bij, alsof hij wil zeggen: van een balletje trappen is nog nooit iemand slechter geworden.

Meer over