Wat stelt Nederland voor zonder Kromowidjojo?

Ranomi Kromowidjojo gaat door tot Tokio 2020. Gelukkig maar, want dat is goed voor het Nederlandse zwemmen. Lees hier de analyse terug van onze verslaggever John Volkers, die hij schreef na het voorbije WK zwemmen.

Ranomi Kromowidjojo, Sarah Sjostrom en Simone Manuel tijdens het WK in Budapest. Beeld ap
Ranomi Kromowidjojo, Sarah Sjostrom en Simone Manuel tijdens het WK in Budapest.Beeld ap

Nervositeit en ongerustheid heersten bij de Nederlandse zwemploeg tijdens de slotdagen van de WK in Boedapest. Zal Ranomi Kromowidjojo, de kopvrouw van de negentien Nederlanders, blijven zwemmen? Op het hoogste niveau dan.

Ze gaf er in Hongarije geen antwoord op. 'Kromo' schonk geen druppel klare wijn na een week waarin zij wel duidelijkheid schiep over haar potentie. Ja, was zondagavond in de Duna Arena, na afloop van een schitterende en met zilver beloonde race over 50 meters crawl, de conclusie: Kromowidjojo behoort na enkele jaren van stilstand en gebrekkige motivatie nog steeds tot de wereldtop.

Lees verder onder het filmpje

Vier medailles, de nummers 13, 14, 15 en 16 uit haar rijke WK-dagen sinds 2007, bewezen haar teruggekeerde kwaliteit. Die was, stelt men nu vast, nooit weggeweest. Hij was bedekt geraakt door een dikke deken van frustratie en demotivatie. Kromo was de echte Kromo niet in de jaren na 2013.

Nu ze terug was, viel ze op door haar optreden in en naast het bad. Geconcentreerd in het water, uitgesproken en best breedvoerig bij het afdrogen. Kromowidjojo toonde voortdurend dat zij zich senang voelde in Boedapest, waar ze een zwemstadion aantrof dat haar kon inspireren en een team om zich heen vond dat als een warm bad aanvoelde.

Ze gaf hoog op van de verbeterde sfeer. Die werd ook geroemd door hoofdcoach Marcel Wouda, de man die in 2013 door Kromowidjojo aan de kant werd gezet om hem te verruilen voor een minder saai exemplaar (Christiaan Sloof). Het was de slechtste beslissing uit haar loopbaan, en dat voor een vrouw die bekendstaat om haar nuchtere oordelen. Het kostte haar drie jaar die fout uit te gummen.

Tekst gaat verder onder het filmpje

Nederlandse finale-plaatsen op WK's

Jaar - Stad - Aantal
1973 Belgrado 11
1975 Cali 7
1978 West-Berlijn 13
1982 Guayaquil 17
1986 Madrid 16
1991 Perth 11
1994 Rome 3
1998 Perth 18
2001 Fukuoka 11
2003 Barcelona 13
2005 Montreal 6
2007 Melbourne 8
2009 Rome 8
2011 Shanghai 15
2013 Barcelona 7
2015 Kazan 13
2017 Boedapest 7

In Boedapest werd door de zwembond KNZB een nieuw coachteam getest. Het was kort na de mislukte, qua sfeer haast giftige, Olympische Spelen van 2016 aangesteld. Wouda als hoofdcoach roemde zijn assistenten Patrick Pearson (nog steeds veel van zijn tijd bestedend aan Kromowidjojo) en Thijs Hagelstein. Ook Mark Faber, de goedlachse coach van het trainingscentrum (NTC) te Amsterdam, speelde daarin zijn rol.

Het pakte volgens coach en zwemmers op de goede manier uit. Er is een vruchtbare bodem om verder te werken. Het plantje heeft evenwel nog heel wat water nodig om tot wasdom te komen.

De prestaties van Kromowidjojo, solo goed voor tweemaal zilver, ogen wat losgezongen van de rest van de Nederlandse ploeg. Die viel op door een sterk collectief optreden in vier estafettefinales. Er was op de openingsdag brons in de 4 x 100 meter vrije slag bij de vrouwen (met Kromowidjojo als afmaker). Dat bepaalde veel van de goede stemming. De gemengde crawlploeg haalde zilver op het niet-olympische nummer; ook al met Kromowidjojo in de afrondende beurt.

Lees verder onder het filmpje

Er waren evenwel, naast Kromowidjojo, geen persoonlijke optredens in de finales van de 34 individuele zwemnummers. Routinier Femke Heemskerk stond met de negende plaats op de rand van de eindstrijd in de 200 vrij.

Wouda loofde daarom 'lichtpunten' van zwemmers die verbeterde seizoentijden (67 procent) dan wel persoonlijke records (50 procent) produceerden. Dat was het doel van een WK 'met een bescheiden doelstelling', zoals de coach het toernooi in Hongarije vooraf betitelde. Hij loofde talenten als Kim Busch, Ben Schwietert, Kyle Stolk en Tamara van Vliet. Coach Wouda sprak zondag als zovelen zijn vrees uit voor het mogelijke stoppen van Kromowidjojo. Het zal een gevoelig verlies zijn voor zwemland Nederland dat af en toe een flonkerend talent voorbij ziet golven.

Kromowidjojo bereidt zich voor op de 50 meter vlinderslag op het WK in Budapest Beeld afp
Kromowidjojo bereidt zich voor op de 50 meter vlinderslag op het WK in BudapestBeeld afp

Eerst waren er Inge de Bruijn en Pieter van den Hoogenband. Marleen Veldhuis was een laatbloeier die al snel werd afgelost door weer zo'n briljantje: Ranomi Kromowidjojo, van de jaargang 1990. In de samenwerking met Inge Dekker en Femke Heemskerk leidde dat zelfs tot een van de meest bejubelde medailles: het olympisch goud van Peking 2008 op de vrije-slagestafette.

Om toestroom van talent te garanderen zijn er regionale trainingscentra (RTC's) opgezet in Eindhoven, Amsterdam, Den Haag en Drachten. Wie enige aanleg vertoont, wordt binnengehaald. Het resultaat van die aanpak, sinds 2009, is nog niet overtuigend. Vele talenten haken snel af. Van de zwemmers die het Europese Olympische Jeugd Festival aandoen is twee jaar later de helft alweer gestopt. Zij zien de wereldtop als een berg die niet te beklimmen valt.

Voorlopig rest na de WK van Boedapest de angstige vraag: wat zal zwemland Nederland betekenen zonder Ranomi Kromowidjojo? Maar Zweden, zich aan de Donau wentelend in de succesreeks van dubbele wereldrecordverbeteraar Sarah Sjöström, zal zich misschien ook wel afvragen: wat stellen wij voor zonder deze diamant uit Stockholm?

Meer over