Wankelmoedigheid nekt landenteam

DIAGRAM 1 bVwzwzmB XyzwzxXw wzwznzwX zwXxEvzw wzwzwUwz Ewzwztzw wzeRwEeE zwzwYwIw DIAGRAM 2 wzyzvMwz BwzwzwXw xzwzvzwX zwzwTwzw wzwzwEwz zwzwzwzw eEwzwEiE zrzwzwzw DIAGRAM 3 wzwMwzwz zxzvzyzw xzbNxzbX zwzxzwCw wzwRwzwz zwTuzwzw eEezwEwE zizwYwzw DIAGRAM 4 wzwzwMwz zwzwzwXx wXwXwVwz Bwzwzwzw wzuzwRwz Ewzwzwzn wEwzwEwz zwzwYwIw..

Om onduidelijke redenen onderhouden de Nederlandse schakers een gestoorde relatie met het Europees kampioenschap voor landenteams. Zelden zijn zij bij dit toernooi geïnspireerd geraakt zoals dat wel enkele malen is gebeurd bij de olympiade, de tweejaarlijkse mondiale teamwedstrijd, waar in 1976 zilver en in 1988 brons werd gewonnen.

Vroeger, toen het EK nog een elite-wedstrijd was voor de sterkste landen, struikelde het Nederlandse team meestal in de voorronden. Slechts tweemaal was het vertegenwoordigd bij de acht eindtoernooien tussen 1957 en 1983. Bij het laatste optreden, in Plovdiv 1983, deed Nederland het boven verwachting en lag een derde plaats binnen handbereik. Na een beleefdheidsbezoek aan de sponsor, een wijnbouwer, ging in de laatste ronde al het veroverde terrein weer verloren.

Na een onderbreking van zes jaar werd de draad van het EK in 1989 in Haifa weer opgenomen. Het oude systeem met voorronden en een finale voor de sterkste tien landen verdween om plaats te maken voor een massale wedstrijd voor alle Europese landen. Nederland liet verstek gaan in Haifa maar verscheen in 1992 wel in het Hongaarse Debrecen waar een gedeelde zestiende plaats werd behaald.

Dit beschamende resultaat werd verbeterd op het laatste EK dat onlangs in het Kroatische Pula werd gehouden. Nederland eindigde er op de gedeelde negende plaats naast Wit-Rusland, Bosnië en Polen. Het is een dragelijk maar zeker geen goed resultaat. De ploeg deed niet mee in de strijd om de hoogste plaatsen en de achterstand op winnaar Engeland was groot.

Volgens een oude wet kan bij een landenwedstrijd alleen succes worden behaald als alle teamleden in vorm zijn. Dat was in Pula bij Nederland niet het geval. Alleen Nijboer voldeed aan de verwachtingen, de anderen leverden allen Elo-punten in.

De wisselvalligheid van de ploeg laat zich goed illustreren aan de hand van de wedstrijd tegen Bosnië. Een 3-1 zege, met drie overwinningen en een nederlaag, zat erin maar ten slotte eindigden alle partijen in remise.

Laten we de borden langslopen, te beginnen met het eerste:

Timman - Nikolic

1. e2-e4 e7-e6 2. d2-d4 d7-d5 3. Pb1-c3 Lf8-b4 4. e4-e5 c7-c5 5. a2-a3 Lb4xc3+ 6. b2xc3 Pg8-e7 7. Dd1-g4 Ke8-f8

Een specialiteit van Nikolic. Volgens de huidige stand van de theorie staan zwarts kansen slecht in de oude variant 7 . . . Dc7 8. Dxg7 Tg8 9. Dxh7 cxd4 10. Pe2.

8. Lc1-d2 Dd8-c7 9. Lf1-d3 b7-b6 10. Pg1-f3 Lc8-a6 11. d4xc5 b6xc5 12. Ld3xa6 Pb8xa6 13. c3-c4 Dc7-c6 14. c4xd5 e6xd5 15. 0-0 h7-h6 16. Tf1-e1 Dc6-e6 17. Dg4-a4 Kf8-g8

Een moeilijke stelling voor zwart. Hij moet vele zetten verliezen om zijn koning in veiligheid te brengen.

18. Ta1-b1 Kg8-h7

Hij ziet de volgende zet over het hoofd waarna de koning weer terugmoet.

19. Da4-h4! Kh7-g8 20. Tb1-b7 Pe7-f5 21. Dh4-f4 Pa6-b8

Hierna is wits voordeel beslissend. Hij had opnieuw . . . Kg8-h7 moeten proberen.

Zie diagram 1

22. Te1-b1

Deze schablonezet is lang niet de sterkste. Met 22. c4! kon wit optimaal profiteren van de tijdelijke wanorde in zwarts kamp. Na 22 . . . dxc4 23. Tc1 wint wit minstens een pion en na 22 . . . d4 23. De4 is de buit nog groter (23 . . . Pbc6 24. g4 Pfe7 25. Txe7! en wint).

22 . . . Pb8-c6 23. c2-c3 Kg8-h7 24. Tb7-c7 Th8-c8

Nu is het gevaar geweken. Zwart staat niet slechter meer.

25. Tb1-b7 Tc8xc7 26. Tb7xc7 Ta8-c8 27. Tc7xc8 De6xc8 28. h2-h3 Dc8-e6 29. g2-g4 Pf5-e7 30. Ld2-e3 c5-c4 31. Pf3-d4 Pc6xd4 32. Le3xd4 a7-a6 33. Df4-e3 De6-g6 34. Kg1-g2 Pe7-c6 35. f2-f4 Dg6-b1

Nikolic sloeg ergens in deze fase remise af. Nu brengt hij zich zelf weer in gevaar met een vreemde damemanoeuvre.

36. Ld4-c5 Db1-b5 37. Kg2-g3

Sterk is 37. h4 waarna wit goede winstkansen heeft.

37 . . . g7-g5!

Om 38. f5 of 38. fxg5 met 38 . . . Pxe5 te beantwoorden.

38. Lc5-d4 Pc6xd4

Remise.

Aan het tweede bord beleefde Van Wely een donkere middag tegen Ivan Sokolov. Met twee pionnen minder had hij niets meer te hopen tot bij de 41ste zet een wonder gebeurde:

Zie diagram 2

De tijdnoodfase was achter de rug en Sokolov maakte zich op om de beslissende klap uit te delen. Het bleek een vreselijke blunder te zijn.

41. Lb1-g6??

Pas nadat hij de loper had losgelaten, zag Sokolov dat zwart nu met schaak op f4 kon nemen.

41 . . . Pe6xf4 42. Kg2-f3 Pf4xg6 43. Pe5xg6

In zekere zin had wit nog geluk dat veld g6 gedekt was.

43 . . . Kf8-f7 44. Pg6-e5+ Kf7-f8 45. b2-b4 Ta7-b7 46. a2-a3 Kf8-e7 47. Pe5-c4 Pe8-d6 48. Tc8-g8 Ke7-e6 49. Pc4xd6 Ke6xd6.

Dit toreneindspel eindigde bij de 86ste zet in remise.

Aan de laagste twee borden vielen de Nederlanders op door wankelmoedigheid in tijdnood. Van der Wiel beheerde lange tijd een prachtstelling tegen Kurajica die echter verbeten voor elke centimeter grondgebied bleef vechten. Na de 30ste zet stond het zo:

Zie diagram 3

Van der Wiel - Kurajica na de dertigste zet van wit. In topvorm zou Van der Wiel na zijn laatste zet 30. Dh3-d3 zeker niet remise hebben aangeboden. Nu deed hij dat wel. Later zag hij dat wit na 30 . . . e5 31. Le3 of zelfs 31. Txd7+ Dxd7 32. Lxe5 nog steeds alle troeven in handen heeft.

Ook aan het laatste bord ging in tijdnood het een en ander mis.

Dizdarevic - Sosonko

1. Pg1-f3 d7-d5 2. d2-d4 Pg8-f6 3. c2-c4 e7-e6 4. Pb1-c3 Lf8-b4 5. Dd1-a4+ Pb8-c6 6. e2-e3 0-0 7. Lc1-d2 d5xc4 8. Lf1xc4 Lb4-d6 9. 0-0 e6-e5 10. h2-h3 a7-a6 11. Ta1-d1 e5xd4 12. e3xd4 Lc8-f5

Wit heeft de opening dermate mishandeld dat zwart al bijna gewonnen staat. Er dreigt vooral 13 . . . b5.

13. Pf3-e5 Pc6xd4 14. Pe5xf7

Ook 14. Lxf7+ helpt niet. Er volgt 14 . . . Txf7 15. Dxd4 Lxe5 16. Dxe5 Lc2! en zwart wint materiaal.

14 . . . Tf8xf7 15. Lc4xf7+ Kg8xf7 16. Ld2-e3 Pd4-b5 17. Pc3xb5 a6xb5 18. Da4xb5 Dd8-c8 19. a2-a3 b7-b6 20. Tf1-e1 Ta8-a5 21. Db5-c4+ Lf5-e6 22. Dc4-d3 Le6xh3!

Een correct offer.

23. g2xh3 Dc8xh3 24. Dd3-c4+ Kf7-f8 25. Td1xd6 c7xd6 26. Le3-f4 Dh3-g4+ 27. Kg1-f1 Dg4-h3+ 28. Kf1-g1 Dh3-g4+ 29. Kg1-f1 Dg4-h3+ 30. Kf1-g1

Zie diagram 4

En Sosonko nam genoegen met remise. Ten onrechte, na 30 . . . Td5 31. Db4 Kg8 32. Lxd6 Tg5+ 33. Lg3 h5 staat zwart op winst.

Meer over